Διχαστικό είναι το κλίμα που διαμορφώθηκε στην άτυπη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ στη Γρανάδα της Ισπανίας, καθώς η Ουγγαρία και η Πολωνία απείλησαν να μπλοκάρουν την τελική δήλωση, στην οποία θα συνοψίζονται οι απόψεις των χωρών σχετικά με τη μετανάστευση και τη μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Βουδαπέστη και Βαρσοβία απαιτούσαν, χωρίς να το πετύχουν, στο τελικό ανακοινωθέν της άτυπης συνόδου να γίνεται αναφορά στην αναγκαιότητα ομοφωνίας, για την υιοθέτηση της μεταναστευτικής μεταρρύθμισης που προωθούν οι Βρυξέλλες.

Προσερχόμενος στη διάσκεψη, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι εξέφρασε τη σθεναρή αντίθεσή του, σε οποιαδήποτε κοινή δήλωση που θα υποστήριζε την πρόσφατα συμφωνηθείσα μεταναστευτική μεταρρύθμιση, εξανεμίζοντας ουσιαστικά τις πιθανότητες συναίνεσης των «27» γύρω από ένα τελικό κείμενο.

«Δεν υπάρχει καμία δυνατότητα κατανομής των παράνομων μεταναστών χωρίς τη συγκατάθεση των επιμέρους κρατών μελών» δήλωσε ο Μοραβιέτσκι, επικεφαλής του ακροδεξιού εθνικιστικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), ο οποίος διεκδικεί την επανεκλογή του στην πρωθυπουργία της Πολωνίας στις εθνικές εκλογές της 15ης Οκτωβρίου. «Η Πολωνία θέτει ισχυρό βέτο σε μια τέτοια θέση» δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η Βαρσοβία κατηγόρησε τις Βρυξέλλες, ότι επιβάλλουν «ντιρεκτίβα» σε άλλα κράτη μέλη, όσον αφορά τους προτεινόμενους νόμους που θα εφαρμόζονταν σε περίπτωση ξαφνικής προσφυγικής κρίσης όπως αυτή του 2015, όταν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έφτασαν στην ΕΕ.

Ο Βίκτορ Όρμπαν ήταν ακόμη πιο εμπρηστικός, λέγοντας ότι Πολωνία και Ουγγαρία «πιέστηκαν» να υπογράψουν ένα σχέδιο μεταρρύθμισης της ΕΕ για τη μετανάστευση νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, αλλά δεν θα προσυπογράψουν καμία συμβιβαστική θέση στη Γρανάδα. Ισχυρίστηκε ότι οι νόμοι (οι οποίοι δεν έχουν ακόμη ψηφιστεί) χρειάζονταν ομόφωνη υποστήριξη, αλλά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επέμεινε δημοσίως ότι χρειαζόταν μόνο η υποστήριξη της πλειοψηφίας.

«Μετά από αυτό, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να υπάρξει κανενός είδους συμβιβασμός και συμφωνία για τη μετανάστευση … επειδή νομικά μας βιάζουν. Αν σε βιάζουν, νομικά, σε αναγκάζουν να δεχτείς κάτι που δεν σου αρέσει, πώς θα ήθελες να έχεις έναν συμβιβασμό και μια συμφωνία; Είναι αδύνατο» είπε από την πλευρά του ο ακροδεξιός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας.

Η ΕΕ αναζητά τρόπους να μειώσει τις προσφυγικές ροές προς Ευρώπη, με την αντιμεταναστευτική της στροφή να είναι αδιαμφισβήτητη, παραβλέποντας παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επαναπροωθήσεις, ενώ προωθεί (μεταξύ άλλων) μαζικές απελάσεις προσφύγων και επ’ αόριστον κρατήσεις μεταναστών. Μετά από μήνες αδιεξόδου σε επίπεδο διαβουλεύσεων, τα μέλη της ΕΕ συμφώνησαν την Τετάρτη (4/10) στο τελικό μέρος μιας συμφωνίας για τη μετανάστευση, η οποία θα αυστηροποιεί τα μέτρα «αναχαίτισης» της μετανάστευσης και θα εισάγει μια συμφωνία για την κατανομή των αιτούντων άσυλο μεταξύ των κρατών μελών του μπλοκ.

«Δεν θα αποφασίζουν οι διακινητές ποιος θα εισέλθει στην ΕΕ» δήλωσε ο Σαρλ Μισέλ

«H μετανάστευση αποτελεί ευρωπαϊκή πρόκληση που απαιτεί ευρωπαϊκή απάντηση. Η παράτυπη μετανάστευση πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και με αποφασιστικό τρόπο. Δεν θα επιτρέψουμε στους διακινητές να αποφασίζουν ποιος θα εισέλθει στην ΕΕ» δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ.

«Θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε αποτελεσματικά και γρήγορα όλες τις αποφάσεις μας. Θα ακολουθήσουμε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη μετανάστευση, η οποία θα συνδυάζει αυξημένη εξωτερική δράση, αμοιβαία επωφελείς ολοκληρωμένες εταιρικές σχέσεις με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της μετανάστευσης, ευκαιρίες για νόμιμη μετανάστευση, αποτελεσματικότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, αποφασιστική καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων και της λαθρεμπορίας, της εργαλειοποίησης της μετανάστευσης ως υβριδικής απειλής, εντατικοποίηση των επιστροφών και εσωτερικές πτυχές, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τις αρχές και τις αξίες της ΕΕ και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων», πρόσθεσε ο Σαρλ Μισέλ.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιχείρησε να υποβαθμίσει τα βέτο από πλευράς Ουγγαρίας και Πολωνίας, λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι υπήρχε «ευρεία υποστήριξη» στη σύνοδο κορυφής.

«Υπάρχουν πολύ καλές πιθανότητες να περάσει (σ.σ. η συμφωνία για τη μετανάστευση) τη γραμμή του τερματισμού. Υπάρχει η αρχή να αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες της μετανάστευσης και στη συνέχεια να εργαστούμε κατά μήκος ολόκληρης της μεταναστευτικής διαδρομής που ακολουθούν οι άνθρωποι» είπε η επικεφαλής της Κομισιόν.

«Το βασικό μήνυμα είναι ναι, χρειαζόμαστε κανονική μετανάστευση … δεν θα θέλουμε οι άνθρωποι να διακινδυνεύουν τη ζωή τους και να χάνουν μια περιουσία από τους λαθρέμπορους και τους διακινητές, αλλά να επιλέγουν τις ασφαλείς διαδρομές», πρόσθεσε σε συνέντευξη Τύπου.

Το μεταναστευτικό θα επανέλθει στην ατζέντα σε δύο εβδομάδες, στις 20 Οκτωβρίου και τη Σύνοδο ΕΕ-ΗΠΑ, με τους «27» να συναντώνται εκ νέου και να καλούνται να λάβουν αποφάσεις.

Για τα υπόλοιπα θέματα οι «27» εξέδωσαν αναλυτικά την Διακήρυξη της Γρανάδας ως εξής:

«Εμείς, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεντρωθήκαμε στη Γρανάδα για να σηματοδοτήσουμε την έναρξη της διαδικασίας καθορισμού των γενικών πολιτικών κατευθύνσεων και προτεραιοτήτων της Ένωσης για τα επόμενα χρόνια, ορίζοντας μια στρατηγική πορεία δράσης για να διαμορφώσουμε το κοινό μας μέλλον προς όφελος του όλα.

Επαναλαμβάνουμε την αρχική υπόσχεση του ευρωπαϊκού σχεδίου για διασφάλιση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ευημερίας για τους πολίτες μας, με γνώμονα τις αξίες και τις αρχές μας, τα θεμελιώδη δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.

Η Στρατηγική Ατζέντα που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο του 2019 ήταν ο οδηγός μας για δράση. Η πανδημία και ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχουν δοκιμάσει την ανθεκτικότητά μας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να ενισχύσει η Ένωση την κυριαρχία της και μας οδήγησε να λάβουμε σημαντικές αποφάσεις για την προστασία του λαού και των οικονομιών μας.

Μετά τη συνάντησή μας στις Βερσαλλίες, ενεργήσαμε αποφασιστικά. Απειλούμενοι με ενεργειακό εκβιασμό, έχουμε μειώσει σημαντικά τις εξαρτήσεις μας και διαφοροποιήσαμε τις πηγές μας. Αντιμέτωποι με τη σύσφιξη των αλυσίδων εφοδιασμού και τον διεθνή ανταγωνισμό, έχουμε ενισχύσει την οικονομική μας βάση. Αποφασισμένοι να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική μας ασφάλεια και άμυνα και να βοηθήσουμε την Ουκρανία, έχουμε ενισχύσει τις δυνατότητες της Ευρώπης. Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε την Ουκρανία και τον λαό της για όσο διάστημα χρειαστεί. Επιβεβαιώσαμε επίσης ότι το μέλλον των επίδοξων μελών μας και των πολιτών τους βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρέπει να γίνουν περισσότερα. Σήμερα στη Γρανάδα, συζητήσαμε βασικές προτεραιότητες και δράσεις που απαιτούνται για μια ισχυρή, δυναμική, ανταγωνιστική και συνεκτική Ευρώπη σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο.

Με βάση τη στρατηγική πυξίδα για την ασφάλεια και την άμυνα, θα ενισχύσουμε την αμυντική μας ετοιμότητα και θα επενδύσουμε σε ικανότητες αναπτύσσοντας την τεχνολογική και βιομηχανική μας βάση. Θα επικεντρωθούμε επίσης στη στρατιωτική κινητικότητα, στην ανθεκτικότητα στο διάστημα και στην αντιμετώπιση κυβερνο και υβριδικών απειλών και χειραγώγησης ξένων πληροφοριών σε ολόκληρη την Ένωση. Ο ρωσικός επιθετικός πόλεμος έχει επίσης υπογραμμίσει περαιτέρω τη δύναμη της διατλαντικής σχέσης.

Θα εργαστούμε για την ανθεκτικότητά μας και την παγκόσμια μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητά μας, διασφαλίζοντας ότι η ΕΕ διαθέτει όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να εξασφαλίσει βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και παγκόσμια ηγετική θέση σε αυτήν την κρίσιμη δεκαετία. Θα αντιμετωπίσουμε τα τρωτά σημεία και θα ενισχύσουμε την ετοιμότητά μας για κρίσεις, ιδίως στο πλαίσιο των αυξανόμενων κλιματικών και περιβαλλοντικών κινδύνων και γεωπολιτικών εντάσεων.

Θα προβλέψουμε πιθανές προκλήσεις και θα αδράξουμε τις ευκαιρίες για την Ένωσή μας στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, προκειμένου να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα του οικονομικού μας μοντέλου, χωρίς να αφήνουμε κανέναν πίσω. Θα επικεντρωθούμε ιδιαίτερα στην ενεργειακή απόδοση και στους πόρους, την κυκλικότητα, την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, την ανθεκτικότητα σε φυσικές καταστροφές και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή».

*Με πληροφορίες από Guardian, Politico