Περίπου 450.000 άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ενδέχεται να πεθάνουν έως τον Φεβρουάριο ως αποτέλεσμα των υψηλότερων θερμοκρασιών που προκαλεί το Ελ Νίνιο, το οποίο καταγράφει πρωτοφανή ένταση, προειδοποιούν επιστήμονες του κλίματος.

Η εκτίμηση βασίζεται στον αριθμό των θανάτων που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως εξαιτίας ακραίων θερμοκρασιών στο παρελθόν.

Συναγερμός από τον ΟΗΕ για το ισχυρότερο Ελ Νίνιο των τελευταίων 1.000 ετών: Προειδοποιήσεις για φαινόμενο «Γκοτζίλα»
«Ελπίζουμε ότι αυτές οι πληροφορίες μπορούν να αξιοποιηθούν στην πράξη, ώστε να ληφθούν αποφάσεις για τη μεταφορά πόρων εγκαίρως», λέει στο New Scientist η Έμιλι Γκρόβερ-Κόπεκ από το Rhodium Group. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ανάθεση υγειονομικών εργαζομένων για τον έλεγχο των πιο ευάλωτων ανθρώπων, τη διασφάλιση επαρκούς πρόσβασης σε νερό και την παροχή ανεμιστήρων ή κλιματιστικών.

Οι περισσότεροι θάνατοι τους επόμενους έξι μήνες θα καταγραφούν στο νότιο ημισφαίριο, καθώς η επιπλέον ζέστη θα συμπέσει εκεί με την άνοιξη και το καλοκαίρι. Ωστόσο, το Ελ Νίνιο αναμένεται να διατηρηθεί και κατά την άνοιξη του βόρειου ημισφαιρίου, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει ένα ακόμη κύμα θανάτων εκεί μετά τον Φεβρουάριο.

«Θα δούμε ασυνήθιστα υψηλούς αριθμούς θανάτων να μετακινούνται προς τον βορρά», λέει η Γκρόβερ-Κόπεκ. «Περιμένω πλήρως ότι αυτοί οι αριθμοί θα αυξηθούν, δυστυχώς». Η ίδια εκτιμά ότι η Ινδία και το Πακιστάν ενδέχεται να πληγούν ιδιαίτερα.

Πού βασίστηκε η πρόβλεψη
Η πρόβλεψη για 450.000 θανάτους, η οποία δημοσιεύθηκε σε έκθεση του Climate Impact Lab του Πανεπιστημίου του Σικάγο, βασίζεται στη διαπιστωμένη σχέση μεταξύ θερμοκρασίας και επιπλέον θανάτων. Πρόκειται για μια καμπύλη σχήματος U, με περισσότερους θανάτους να καταγράφονται σε συνθήκες ακραίου ψύχους ή ζέστης.

Ωστόσο, το ακριβές σχήμα της διαφέρει από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα με το κατά πόσο οι άνθρωποι και οι υποδομές είναι προσαρμοσμένοι στις ακραίες θερμοκρασίες ή αν οι πολίτες έχουν, για παράδειγμα, την οικονομική δυνατότητα να χρησιμοποιούν κλιματισμό.

Μια μελέτη του 2022 χώρισε τον κόσμο σε 24.000 περιοχές και εκτίμησε αυτή τη σχέση για καθεμία από αυτές, βασιζόμενη είτε σε ιστορικά δεδομένα δεκαετιών είτε σε προεκβολές από παρόμοιες περιοχές. Η Γκρόβερ-Κόπεκ και οι συνεργάτες της συνδύασαν τώρα αυτή την προσέγγιση με την εποχική πρόγνωση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), προκειμένου να εκτιμήσουν πόσοι περισσότεροι άνθρωποι από το συνηθισμένο ενδέχεται να πεθάνουν εξαιτίας της ζέστης που προκαλεί το Ελ Νίνιο.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι κατά την περίοδο της εξάμηνης πρόγνωσης, από τον Σεπτέμβριο έως τον Φεβρουάριο, θα καταγραφούν 240.000 επιπλέον θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη. Αν προστεθούν οι θάνατοι που εκτιμάται ότι έχουν ήδη σημειωθεί από την έναρξη του τρέχοντος Ελ Νίνιο τον Ιούνιο, ο συνολικός αριθμός φτάνει τους 450.000.

Η Αφρική αναμένεται να πληγεί περισσότερο, σύμφωνα με την ομάδα των ερευνητών, με περισσότερους από 30.000 επιπλέον θανάτους μόνο στη Νιγηρία κατά τους επόμενους έξι μήνες. Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να καταγραφούν 19.000 επιπλέον θάνατοι στην Ινδονησία, 16.000 στην Ινδία και 13.000 στη Βραζιλία κατά την ίδια περίοδο.

Η έκθεση χωρίζει τους ανθρώπους σε τρεις ηλικιακές ομάδες: έως 4 ετών, 65 ετών και άνω και όλους τους υπόλοιπους. «Υπάρχουν επιπτώσεις και στις τρεις ηλικιακές ομάδες», λέει η Γκρόβερ-Κόπεκ. «Η πιο ευάλωτη ομάδα είναι οι ηλικιωμένοι, ακολουθούμενοι από τα βρέφη».

Γιατί οι θάνατοι μπορεί να είναι και περισσότεροι
«Θεωρώ ότι αυτά τα αποτελέσματα είναι εύλογα», λέει ο Κρίστοφερ Κάλαχαν από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα στο Μπλούμινγκτον. «Το Ελ Νίνιο θα φέρει πολύ υψηλές θερμοκρασίες σε μεγάλο μέρος του κόσμου και η σχέση μεταξύ ζέστης και θνησιμότητας είναι συνεπής και αξιόπιστη σε παγκόσμιο επίπεδο».

Ο Κάλαχαν χρησιμοποίησε πρόσφατα παρόμοια μέθοδο για να εκτιμήσει ότι ο καύσωνας του Ιουνίου στην Ευρώπη προκάλεσε 20.000 θανάτους. Μέχρι στιγμής, έχουν αναφερθεί 35.000 επιπλέον θάνατοι στην Ευρώπη που αποδίδονται στη ζέστη, σε μια μεγαλύτερη περίοδο του καλοκαιριού.

Η πρόβλεψη για 240.000 επιπλέον θανάτους μεταξύ Σεπτεμβρίου και Φεβρουαρίου εξαρτάται από το κατά πόσο θα επαληθευτεί η μετεωρολογική πρόγνωση, επισημαίνει ο Κάλαχαν. Η πρόγνωση του ECMWF βρίσκεται ακριβώς στο μέσο των υπόλοιπων προβλέψεων, λέει η Γκρόβερ-Κόπεκ, επομένως αποτελεί μια μετριοπαθή εκτίμηση για το τι θα μπορούσε να συμβεί.

Η έκθεση εξετάζει επίσης μόνο τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, επισημαίνει ο Κάλαχαν. «Το Ελ Νίνιο επηρεάζει τις πυρκαγιές στην Ινδονησία, τις λοιμώδεις ασθένειες στη Νότια Αμερική, τις πλημμύρες στις δυτικές ΗΠΑ και ούτω καθεξής. Επομένως, ο συνολικός αριθμός των νεκρών μπορεί να είναι υψηλότερος».

«Το σημαντικότερο μήνυμα δεν είναι ο ίδιος ο απόλυτος αριθμός, αλλά το τι μπορεί ακόμη να γίνει για να περιοριστούν οι θάνατοι και οι επιπτώσεις που μπορούν να προληφθούν», λέει η Ρακέλ Νούνες από το Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Η έκθεση θα πρέπει να αντιμετωπιστεί κυρίως ως έκκληση για την ενίσχυση της προληπτικής διακυβέρνησης, της ετοιμότητας και των στοχευμένων μέτρων προσαρμογής, ιδιαίτερα για τους πληθυσμούς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο και είναι πιο ευάλωτοι».

ethnos