Λίγα είναι τα εναπομείναντα μέρη στη Γη, που δεν διεκδικούνται από κανένα κράτος. Ποια είναι τα εδάφη που την παρούσα στιγμή χαρακτηρίζονται Terra nullius.

Παρά την γενικότερη εμμονή των ανθρώπων να χαράζουν σύνορα και ορισμένων να επιθυμούν να τα διευρύνουν, υπάρχουν ακόμα μερικά σημεία στη Γη που είναι “ορφανά”. Είναι γνωστά ως Terra nullius, μια λατινική έκφραση που σημαίνει “γη κανενός”. Ακολουθούν όσα είναι σε αυτή την κατάσταση την παρούσα στιγμή:

Bir Tawil

Ένα από τα πιο σημαντικά παραδείγματα Terra nullius είναι το Bir Tawil, ένα κομμάτι γης 2.060 τετραγωνικών χιλιομέτρων κοντά στα σύνορα μεταξύ Αιγύπτου και Σουδάν, το οποίο δεν διεκδικείται από καμία χώρα.

Είναι μια έρημη γη, όπου οι θερμοκρασίες 45°C είναι συνηθισμένες το καλοκαίρι. Ο πληθυσμός αυτής της γης είναι επίσημα μηδενικός, αν και συχνάζουν περαστικές νομαδικές φυλές, όπως οι Ababda.

Αυτή η ιδιορρυθμία της γεωγραφίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα σύνορα που χάραξε η Βρετανική Αυτοκρατορία τον 19ο και τον 20ο αιώνα. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέληξε σε συμφωνία με την Αίγυπτο το 1899, σύμφωνα με την οποία τα “εδάφη νότια του γεωγραφικού πλάτους του 22ου” ανήκαν στο Σουδάν, που θα έθετε το Bir Tawil υπό τον έλεγχό του.

Το 1902, οι Βρετανοί εκπόνησαν ένα άλλο σχέδιο για τα σύνορα Σουδάν-Αιγύπτου. Σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, το Bir Tawil τέθηκε υπό αιγυπτιακή διοίκηση, επειδή η περιοχή χρησιμοποιήθηκε περιστασιακά από τη φυλή Ababda, η οποία είχε έδρα κοντά στο Ασουάν στη νότια Αίγυπτο.

Ωστόσο, η Αίγυπτος θέλει να τηρήσει μόνο τα αρχικά σύνορα από το 1899, ενώ το Σουδάν διεκδικεί τα διοικητικά σύνορα του 1902. Με άλλα λόγια, η Αίγυπτος πιστεύει ότι το Bir Tawil βρίσκεται στο Σουδάν, αλλά το Σουδάν πιστεύει ότι είναι στην Αίγυπτο.

Ορισμένες ομάδες προσπάθησαν να διεκδικήσουν τη γη, αλλά καμία δεν έχει αναγνωριστεί διεθνώς. Το 2014, ο κάτοικος των ΗΠΑ Jeremiah Heaton από τη Βιρτζίνια προσπάθησε να διεκδικήσει την περιοχή για δική του, αποκαλώντας την «Βασίλειο του Βόρειου Σουδάν» και ανακοινώνοντας τον εαυτό του ως τον αυτοαποκαλούμενο βασιλιά. Το κίνητρό του ήταν να εκπληρώσει την επιθυμία της κόρης του, να γίνει πριγκίπισσα. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο ισχυρισμός του δεν αναγνωρίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη.

Μια άλλη λιγότερο αστεία ιδέα είναι, ότι το Bir Tawil θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως παράδειγμα ενός νέου τύπου δικαιοδοσίας, στην οποία οι ιθαγενείς κατέχουν τα δικαιώματα γης.

Προς το παρόν, ωστόσο, το Bir Tawil δεν ανήκει σε κανέναν.

Marie Byrd Land

Στα μάτια του διεθνούς δικαίου, κανένα μέρος της Ανταρκτικής δεν ανήκει σε μία μόνο χώρα. Ωστόσο, αυτό δεν εμπόδισε επτά έθνη να διεκδικήσουν τμήματα της ηπείρου ως δικά τους: Αργεντινή, Αυστραλία, Χιλή, Γαλλία, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Πήρε το όνομά του από τη σύζυγο του Αμερικανού αξιωματικού του ναυτικού Richard E Byrd, που εξερεύνησε την περιοχή στις αρχές του 20ου αιώνα.

Με έκταση 1.605.792 τετραγωνικά χιλιόμετρα, το Marie Byrd Land είναι η μεγαλύτερη αζήτητη περιοχή στον κόσμο. Ο λόγος για τον οποίο παρέμεινε Terra nullius, είναι απλώς επειδή είναι τόσο απομονωμένο και απροσπέλαστο, ακόμη και για τα πρότυπα της Ανταρκτικής.

Gornja Siga

Μεταξύ των συνόρων της Κροατίας και της Βοσνίας στην ανατολική όχθη του ποταμού Δούναβη, πολλά κομμάτια γης έχουν αμφισβητηθεί έντονα από την αιματηρή διάλυση της Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990. Στη δυτική όχθη του ποταμού, υπάρχει το αντίθετο πρόβλημα: περίπου τέσσερα εδάφη δεν διεκδικούνται από καμία χώρα.

Η Gornja Siga είναι η μεγαλύτερη από αυτές τις περιοχές, που αποτελείται από μόλις 7 τετραγωνικά χιλιόμετρα δασικής γης, που λειτουργεί ως πλημμυρική πεδιάδα του Δούναβη. Είναι τεχνικά υπό τον de facto έλεγχο της Κροατίας, αν και δηλώνουν ότι η γη είναι σερβική, ενώ η Σερβία δεν έχει αξιώσεις για τη γη.

Αν και παραμελήθηκαν τόσο από την Κροατία όσο και από τη Βοσνία, ορισμένα κόμματα ενδιαφέρθηκαν έντονα να αποκαλούν την Gornja Siga δική τους.

Τον Απρίλιο του 2015, μια μικρή ομάδα ελευθεριακών με επικεφαλής τον Τσέχο πολιτικό Vít Jedlička τοποθέτησε μια σημαία στον ακατοίκητο βάλτο και το ανακήρυξε ως ένα νέο μικροκράτος με το όνομα Liberland. Η ιδέα ήταν να μετατραπεί σε μια ελευθεριακή ουτοπία χωρίς υποχρεωτικούς φόρους, ελάχιστους κρατικούς κανονισμούς και Bitcoin ως νόμισμα.

Το όνειρο αυτό έχει συναντήσει πολλά εμπόδια. Παρόλο που έδειχναν ελάχιστο ενδιαφέρον για την Gornja Siga στο παρελθόν, οι κροατικές αρχές δεν ήθελαν να έχουν ένα ελευθεριακό μικροκράτος στο κατώφλι τους, επομένως η αστυνομία φέρεται να συλλαμβάνει, όποιον έχει προσπαθήσει να πατήσει το πόδι του εκεί.

Ανθή Κουτσουμπού

news247.gr