Ερευνητές του MIT (Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης) παρουσίασαν το Heirloom House, ένα πρότζεκτ με εννέα δομικά στοιχεία από σκυρόδεμα που μπορούν να αναδιατάσσονται χειροκίνητα και έχουν σχεδιαστεί, ώστε να διαρκούν έως και 1.000 χρόνια.

Το έργο αναπτύχθηκε από το ερευνητικό στούντιο Matter Design του MIT, στο πλαίσιο της συνεργασίας του με το τμήμα έρευνας και ανάπτυξης της μεξικανικής εταιρείας δομικών υλικών Cemex. Σύμφωνα με τo Matter Design, το Heirloom House επιχειρεί, να απαντήσει στο παράδοξο της μονιμότητας και της προσαρμοστικότητας στην αρχιτεκτονική.

Oι περισσότεροι άνθρωποι ζουν κατά μέσο όρο σε 12 διαφορετικά σπίτια στη διάρκεια της ζωής τους, ενώ τα κτίρια κατασκευάζονται εξαρχής με την προοπτική να διαρκέσουν πολύ περισσότερο. Για να ανταποκρίνονται, όμως, στις μεταβαλλόμενες ανάγκες, απαιτούν συνεχείς ανακαινίσεις, κάτι που συνεπάγεται επιπλέον ενεργειακή κατανάλωση και παραγωγή αποβλήτων, αναφέρει το περιοδικό αρχιτεκτονικής και ντιζάιν Dezeen.

«Η αρχιτεκτονική δεν αποτυγχάνει επειδή καταρρέει, αλλά επειδή καθίσταται παρωχημένη», δήλωσε ο διευθυντής του Matter Design, Brandon Clifford.

«Αν αντιμετωπίσουμε τον χρόνο ως υλικό σχεδιασμού και τη μάζα ως πλεονέκτημα και όχι ως βάρος, μπορούμε να φανταστούμε σπίτια που θα αντέχουν για γενιές μετασχηματιζόμενα, αντί να αντικαθίστανται», συμπλήρωσε.

Μετακινούμενοι μεγάλιθοι

Ανταποκρινόμενα στις μεταβαλλόμενες ανάγκες, τα βαριά αυτά μεγαλιθικά στοιχεία σχεδιάστηκαν, ώστε να μπορούν να μετακινούνται γρήγορα. Στρογγυλεμένες βάσεις επιτρέπουν την περιστροφή και την ελεγχόμενη μετατόπισή τους μέχρι να τοποθετηθούν στη θέση τους. Τα στοιχεία μπορούν να συνδυάζονται σε διαφορετικές διαμορφώσεις κλειστών χώρων.

Η ομάδα έχει ολοκληρώσει τρία από τα κομμάτια σε πραγματική κλίμακα, ενώ οι υπόλοιπες διαμορφώσεις παρουσιάζονται σε κλίμακα μακέτας

Η ομάδα έχει ήδη ολοκληρώσει τρία από τα κομμάτια σε πραγματική κλίμακα, ενώ οι υπόλοιπες διαμορφώσεις παρουσιάζονται σε κλίμακα μακέτας. Τα περισσότερα σχέδια περιλαμβάνουν παχύτερες βάσεις, που στηρίζουν λεπτότερες επιφάνειες τοίχων, ενώ ένα από αυτά ενσωματώνει σκαλοπάτια.

Πρόσφατα, επιστήμονες του Τμήματος Αρχιτεκτονικής του MIT μελέτησαν τη μέση διάρκεια ζωής των κτιρίων και κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι είναι μικρότερη από το μέσο προσδόκιμο ζωής των ανθρώπων. Για τον Clifford, η κλιματική κρίση αποκαλύπτει πλέον τα όρια της αντίληψης που αντιμετωπίζει τα κτίρια ως αναλώσιμα αγαθά:

«Τι θα γινόταν αν, αντί να κατεδαφίζουμε τα κτίριά μας, τα σχεδιάζαμε έτσι ώστε να εξελίσσονται μαζί μας για χίλια χρόνια;»

Η συμμετοχή της Cemex στο πρότζεκτ λειτουργεί και ως δοκιμή για το κατά πόσο το σκυρόδεμα μπορεί να ανταποκριθεί σε μια τέτοια προοπτική. «Ο σχεδιασμός με ορίζοντα χιλίων ετών μας ωθεί να επανεξετάσουμε τις δυνατότητες του σκυροδέματος», δήλωσε ο αντιπρόεδρος παγκόσμιας έρευνας και ανάπτυξης της εταιρείας, Davide Zampini. «Από την άποψη της έρευνας και ανάπτυξης, το Heirloom House μας προκαλεί να καινοτομήσουμε στο επίπεδο της επιστήμης των υλικών, ώστε το σκυρόδεμα να αντέχει, να αναδιαμορφώνεται και ακόμη και να αποκτά αξία με την πάροδο του χρόνου».

Η έρευνα βασίζεται σε πολυετή δουλειά του Clifford και των συνεργατών του στο MIT, που περιλάμβανε ήδη από το 2015 την κατασκευή μεγάλιθων, οι οποίοι μπορούσαν να μετακινηθούν σχεδόν «με ένα δάχτυλο», αξιοποιώντας γεωμετρίες εμπνευσμένες από αρχαίες κατασκευές.