Όταν τα όρια στην σχολική κοινότητα καταρρίπτονται – Της Τζένης Σουκαρά
Υπάρχουν κάποιες ιστορίες που αποτελούν καθρέφτη της κοινωνίας σήμερα. Και πολλές φορές αυτός ο καθρέφτης δεν μας αρέσει.Μάλλον φανταζόμασταν το είδωλο αλλιώς όντες ανυποψίαστοι και σίγουρα ενοχλημένοι.
Η ιστορία της εκπαιδευτικού από τη Θεσσαλονίκη που δεν άντεξε την καθημερινή ταπείνωση μέσα στην τάξη, είναι ένα συγκλονιστικό σημάδι ότι κάτι βαθύτερο δεν λειτουργεί σωστά στην κοινωνία μας.
Μια δασκάλα ξεκινά τη διαδρομή της με όνειρο να μεταδώσει γνώση, να ανοίξει δρόμους στα παιδιά, να προσφέρει. Και καταλήγει να δίνει έναν καθημερινό αγώνα επιβίωσης μέσα στην ίδια της την τάξη. Φωνές, προσβολές, χλευασμός, αντικείμενα που εκτοξεύονται, πόρτες που κλείνουν. Όλα αυτά μέσα σε ένα σχολείο!
Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο τι συμβαίνει μέσα στις τάξεις.
Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει πριν φτάσουν τα παιδιά εκεί.
Γιατί όλα ξεκινούν από το σπίτι.
Από εκεί όπου πολλές φορές η ευθύνη μετατρέπεται σε άρνηση.
Όπου η φράση «το παιδί μου είναι καλό παιδί» χρησιμοποιείται όχι για να προστατεύσει, αλλά για να δικαιολογήσει.
Όπου η παρατήρηση του δασκάλου θεωρείται επίθεση και όχι προσπάθεια διαπαιδαγώγησης.
Κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, χτίζουμε μια κουλτούρα όπου η ευθύνη μεταφέρεται πάντα αλλού.
Στον δάσκαλο.
Στο σχολείο.
Στην «αυστηρότητα».
Ποτέ στον εαυτό μας.
Και όμως, το σχολείο δεν είναι χώρος σύγκρουσης. Είναι χώρος μάθησης. Όχι μόνο μαθηματικών και γλώσσας, αλλά κυρίως σεβασμού, ορίων και συνύπαρξης.
Όταν ο δάσκαλος φοβάται να κάνει παρατήρηση, όταν ο καθηγητής φοβάται να επιβάλει τάξη, όταν κάθε αυστηρή κουβέντα μπορεί να μετατραπεί σε καταγγελία, τότε το μήνυμα που στέλνουμε στα παιδιά είναι απλό:
ότι δεν υπάρχουν όρια.
Και μια κοινωνία χωρίς όρια δεν δημιουργεί ελεύθερους ανθρώπους. Δημιουργεί ανθρώπους χωρίς πυξίδα.
Δεν φταίνε μόνο τα παιδιά. Τα παιδιά είναι ο καθρέφτης των μεγάλων.
Φταίει η κοινωνία που κουράστηκε, που πιέζεται οικονομικά, που ζει μέσα σε άγχος και ανασφάλεια, που πολλές φορές δεν βρίσκει χρόνο ούτε δύναμη να θέσει όρια.
Η ανέχεια δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι και συναισθηματική.Είναι η καταρράκωση θεσμών και αξιών Είναι η έλλειψη προσοχής, διαλόγου, παραδείγματος.
Και κάπου μέσα σε αυτή τη σιωπηλή κρίση, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να κρατήσουν όρθιο έναν θεσμό που δοκιμάζεται καθημερινά.
Η πολιτεία όμως δεν μπορεί να τους αφήνει μόνους.
Ο σεβασμός στον δάσκαλο δεν είναι τυπική ευγένεια. Είναι θεμέλιο πολιτισμού.
Γιατί αν χαθεί ο σεβασμός στη γνώση και σε εκείνους που τη μεταδίδουν, τότε χάνεται κάτι πολύ πιο βαθύ: η εμπιστοσύνη στην ίδια την κοινωνία.
Η ιστορία της Σοφίας Χριστίδου φέρνει στην ατζέντα της αναζήτησης τον δρόμο που χάσαμε σαν κοινωνία. Και εδώ δεν υπάρχουν ελαφρυντικά.
Και το βασικότερο..και πιο απογοητευτικό. Κανείς δεν γνωρίζει πώς θα επανέλθουμε όλοι “στην τάξη”..