Ποιά είναι η γυναίκα που στη φετινή λίστα δισεκατομμυριούχων του Forbes καταλαμβάνει την υψηλότερη θέση μεταξύ των Ελλήνων;

Η ιστορία της Βίκυς Σάφρα (το γένος Σαρφάτη), που φέτος είναι ο 94ος πιο πλούσιος άνθρωπος του κόσμου, με 27 δισ. δολάρια, δεν ξεκινά στα σαλόνια της Γενεύης, αλλά στις γειτονιές της μεταπολεμικής Ελλάδας και στις εμπορικές οδούς της Μέσης Ανατολής. Είναι η ιστορία μιας γυναίκας, που κατάφερε να διατηρήσει την ελληνική της ταυτότητα, ενώ ηγείται μιας από τις πιο κλειστές και ισχυρές τραπεζικές δυναστείες του κόσμου.

Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος της ευθύνης, που φέρει σήμερα η Βίκυ Σάφρα, πρέπει να ανατρέξει στο Χαλέπι της Συρίας. Εκεί, στα μέσα του 19ου αιώνα, η οικογένεια Safra ίδρυσε την Safra Frères & Cie.

Η οικογένεια του συζύγου της, Joseph, ήταν οι “τραπεζίτες των καραβανιών”. Χρηματοδοτούσαν το εμπόριο χρυσού και πολύτιμων λίθων μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της Αλεξάνδρειας και της Κωνσταντινούπολης. Αυτή η παράδοση της “ασφαλούς τραπεζικής” (το όνομα Safra στα αραβικά σημαίνει “κίτρινο” ή “χρυσό”) μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά. Μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο πατέρας του Joseph, Jacob Safra, μετέφερε την έδρα της τράπεζας στη Βηρυτό και αργότερα, το 1952, στη Βραζιλία, προβλέποντας τις γεωπολιτικές αλλαγές.

Bίκυ και Τζόζεφ Σάφρα, την ημέρα του γάμου τους

Από την Ελλάδα στη Βραζιλία: Η Διαδρομή της Βίκυς

Η Βίκυ γεννήθηκε στην Ελλάδα το 1952. Η δική της οικογένεια, οι Σαρφάτη, ήταν μέρος της ακμάζουσας εβραϊκής κοινότητας, που προσπαθούσε να ανασυγκροτηθεί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η απόφαση της οικογένειας να μεταναστεύσει στο Σάο Πάολο τη δεκαετία του ’50 την έφερε στον ίδιο κοινωνικό κύκλο με τους Safra.

Παντρεύτηκε τον Joseph το 1969, σε μια εποχή που η Banco Safra άρχιζε να κυριαρχεί στη Λατινική Αμερική. Παρά τον μυθικό πλούτο, η Βίκυ υιοθέτησε τη φιλοσοφία της οικογένειας: “Build walls of privacy” (Χτίστε τείχη ιδιωτικότητας). Ζούσαν σε μια έπαυλη 130 δωματίων στο Σάο Πάολο, προστατευμένοι από στρατιές ασφαλείας, αλλά η Βίκυ φρόντιζε πάντα να διατηρεί το σπίτι «ελληνικό», με τη γλώσσα και τις παραδόσεις να μεταλαμπαδεύονται στα τέσσερα παιδιά τους.

Μετά τον θάνατο του Joseph το 2020, η Βίκυ Σάφρα ανέλαβε τα ηνία της περιουσίας, η οποία την τοποθετεί σταθερά στις υψηλότερες θέσεις της λίστας Forbes με εκτιμώμενη περιουσία 18-20 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η ισχύς της όμως δεν περιορίζεται στις τράπεζες Banco Safra και J. Safra Sarasin. Το εμβληματικό κτίριο-τοπόσημο The Gherkin του Λονδίνου ανήκει επίσης στην οικογένεια, μια αγορά που απέδειξε τη στροφή τους προς τα εμβληματικά ακίνητα. Κατέχουν μερικά από τα πιο ακριβά τετραγωνικά μέτρα της Madison Avenue στο Μανχάταν.

Τέλος ελέγχουν τον παγκόσμιο κολοσσό φρούτων Chiquita, που προσδίδει στην οικογένεια μια σπάνια επιρροή στον τομέα των τροφίμων.

Το Φιλανθρωπικό Αποτύπωμα στην Ελλάδα

Η Βίκυ Σάφρα δεν ξέχασε ποτέ την καταγωγή της. Μέσω του Vicky and Joseph Safra Foundation, το έργο της στην Ελλάδα είναι συγκεκριμένο και ουσιαστικό, αν και σπάνια διαφημίζεται.

Υπήρξε σταθερή αρωγός στην ενίσχυση των αρχείων και των εκθέσεων που αφορούν την ιστορία των Ελλήνων Εβραίων στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος. Έχει χρηματοδοτήσει εργασίες συντήρησης και ενίσχυσης της Συναγωγής Μπεθ Σαλώμ στην Αθήνα. Έχει κάνει δωρεές ιατρικού εξοπλισμού σε ελληνικά νοσοκομεία, συχνά χωρίς να αναγράφεται το όνομά της στις τιμητικές πλακέτες. Χρηματοδοτεί προγράμματα, που βοηθούν νέους Έλληνες ερευνητές και επιστήμονες στο εξωτερικό, διατηρώντας ζωντανό το δίκτυο της ελληνικής ευφυΐας.

Παρά την πρόσφατη δικαστική περιπέτεια με τον γιο της Alberto (η οποία έληξε με συμβιβασμό το 2024), η Βίκυ παραμένει η κυρίαρχος της οικογένειας. Η απόφασή της να ζει πλέον μόνιμα στην Ελβετία, μεταξύ Γενεύης και Crans-Montana, της επιτρέπει να βρίσκεται στην καρδιά των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ενώ η Ελλάδα παραμένει το καταφύγιό της για τις καλοκαιρινές διακοπές, συνήθως στο Ιόνιο, όπου απολαμβάνει την ανωνυμία, που της στερεί ο τίτλος της πλουσιότερης γυναίκας του κόσμου.