Τουλάχιστον 48 διαδηλωτές και 14 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ περισσότεροι από 2.200 άνθρωποι έχουν συλληφθεί κατά τη 13η ημέρα των μαζικών διαδηλώσεων στη χώρα

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για 13η ημέρα το βράδυ της Παρασκευής στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις του Ιράν, με χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους, εν μέσω του συνεχιζόμενου μπλακ άουτ στο διαδίκτυο.

Δεκάδες βίντεο που κυκλοφόρησαν στα social media, καταγράφουν μαζικές κινητοποιήσεις και συνθήματα κατά της πολιτικής ηγεσίας.

Όπως διακρίνεται, οι κινητοποιήσεις κλιμακώνονται, με διαδηλωτές να χτυπούν κατσαρόλες και να φωνάζουν συνθήματα όπως «θάνατος στον Χαμενεΐ».

Σε συνοικίες της ιρανικής πρωτεύουσας, οδηγοί εξέφρασαν την υποστήριξή τους κορνάροντας, ενώ αντίστοιχες εικόνες καταγράφηκαν και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας, όπως η Μασάντ, η Ταμπρίζ και η Κομ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, τουλάχιστον 48 διαδηλωτές και 14 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ περισσότεροι από 2.200 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από την αρχή των μαζικών διαδηλώσεων στη χώρα.

Την ίδια ώρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτήρισε τους αντικυβερνητικούς διαδηλωτές «ταραχοποιούς», που επιχειρούν, όπως είπε, «να ικανοποιήσουν τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών».

Παράλληλα, η Τεχεράνη απέστειλε επιστολή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι μετέτρεψε τις διαδηλώσεις σε «βίαιες ανατρεπτικές ενέργειες και εκτεταμένο βανδαλισμό».

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, ότι το Ιράν βρίσκεται «σε πολύ δύσκολη θέση», προειδοποιώντας πως οι ΗΠΑ θα πλήξουν το καθεστώς «εκεί που πονάει», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε εμπλοκή δεν σημαίνει αποστολή χερσαίων δυνάμεων. Οι δηλώσεις αυτές επαναλαμβάνουν την απειλητική ρητορική που είχε υιοθετήσει ο Αμερικανός πρόεδρος και τις προηγούμενες ημέρες.

Το Ιράν βρίσκεται υπό σχεδόν καθολικό μπλακ άουτ στο διαδίκτυο, γεγονός που δυσχεραίνει την πληροφόρηση και έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα των πολιτών, από τραπεζικές συναλλαγές έως την προμήθεια βασικών αγαθών. Οργανώσεις προειδοποιούν, ότι η διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο αυξάνει τον κίνδυνο μαζικής και ανεξέλεγκτης βίας.

Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, ο Χαμενεΐ εμφανίστηκε αμετακίνητος, δηλώνοντας ότι το καθεστώς «ιδρύθηκε με το αίμα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων» και δεν πρόκειται να υποχωρήσει. Αργότερα, σε ομιλία του προς υποστηρικτές, τόνισε, ότι το κράτος «δεν θα διστάσει να αντιμετωπίσει τα καταστροφικά στοιχεία».

Οι ιρανικές αρχές ασφαλείας και η δικαιοσύνη εξέδωσαν συντονισμένες προειδοποιήσεις, κάνοντας λόγο για «ένοπλους βανδάλους» και ανακοινώνοντας «αποφασιστική νομική δράση», ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης διαμηνύουν, ότι δεν θα ανεχθούν «τρομοκρατικές ενέργειες» και ότι θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους μέχρι την «πλήρη εξουδετέρωση του εχθρικού σχεδίου».

Ιράν: 48 οι νεκροί στις διαδηλώσεις – Με θανατική ποινή απειλούνται οι διαδηλωτές

Ο απολογισμός των διαδηλώσεων στο Ιράν ανεβαίνει, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να μιλούν για τουλάχιστον 48 νεκρούς διαδηλωτές και άλλες να ανεβάζουν τον αριθμό στους 51, ανάμεσά τους και παιδιά.

Οι ίδιες πηγές καταγράφουν και 14 νεκρούς από τις δυνάμεις ασφαλείας, ενώ οι ιρανικές αρχές έχουν ανακοινώσει επίσημα έξι θανάτους στελεχών τους.

Η εικόνα παραμένει θολή, επειδή το διαδίκτυο έχει ουσιαστικά κοπεί για δεύτερο 24ωρο, κάτι που η κυβέρνηση επιβεβαίωσε επίσημα, αποδίδοντάς το σε απόφαση των αρχών ασφαλείας. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ εμφανίστηκε στην τηλεόραση και έδωσε πολιτική κάλυψη στη σκληρή γραμμή, μιλώντας για «βανδάλους» και «σαμποτέρ» που, όπως είπε, εξυπηρετούν ξένα σχέδια.

Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν σε μεγάλες πόλεις και επαρχιακά κέντρα, με νέα καλέσματα για διαδηλώσεις το βράδυ της Παρασκευής. Πρόκειται για τη σοβαρότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η ιρανική ηγεσία από τις εξεγέρσεις του 2022–2023, σε ένα περιβάλλον όμως πιο εύθραυστο, λόγω της οικονομικής κατάρρευσης και των συνεπειών του περσινού πολέμου με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Ιράν: Θανατική ποινή μπορεί να αντιμετωπίσουν οι διαδηλωτές

Στο μεταξύ, η Δικαιοσύνη και τα σώματα ασφαλείας σκληραίνουν τη γραμμή τους. Εισαγγελικές αρχές στην Τεχεράνη προειδοποίησαν ότι όσοι συλληφθούν οπλισμένοι ή εμπλακούν σε συγκρούσεις μπορεί να αντιμετωπίσουν κατηγορίες που επισύρουν ακόμη και τη θανατική ποινή, με επίκληση αδικημάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί και σε προηγούμενες εξεγέρσεις.

Στο πεδίο, οι πληροφορίες που διαρρέουν δείχνουν κλιμάκωση της βίας. Σε ορισμένες περιοχές υπάρχουν αναφορές για χρήση πραγματικών πυρών, ενώ στο Ζαχεντάν, πόλη με ισχυρή παρουσία της μειονότητας των Μπαλούχ, διαδήλωση μετά την προσευχή της Παρασκευής φέρεται να αντιμετωπίστηκε με πυρά και τραυματισμούς. Βίντεο που κυκλοφόρησαν πριν από το μπλακ άουτ έδειχναν μεγάλες πορείες στην Τεχεράνη, φωτιές σε κτίριο που συνδέεται με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και την ανάρτηση της παλιάς ιρανικής σημαίας με το λιοντάρι και τον ήλιο, σύμβολο της περιόδου πριν από το 1979.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης αναγνώρισαν για πρώτη φορά τις κινητοποιήσεις, παρουσιάζοντάς τες όμως ως «βίαιες ταραχές» που υποκινούνται από «τρομοκρατικούς πράκτορες» των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η κρατική τηλεόραση προβάλλει εικόνες φιλοκυβερνητικών συγκεντρώσεων και επιμένει ότι η καθημερινότητα συνεχίζεται κανονικά για τη «σιωπηλή πλειοψηφία». Παράλληλα, γίνεται λόγος για συλλήψεις «πρακτόρων» και για «σκηνοθετημένες δολοφονίες», όρος που έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν για να αποδοθούν οι θάνατοι σε τρίτους.

Στο εξωτερικό, ο εξόριστος διάδοχος του θρόνου Ρεζά Παχλαβί κάλεσε εκ νέου τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους το βράδυ της Παρασκευής και κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι χρησιμοποιεί το μπλακ άουτ για να καταστείλει βίαια την αντίδραση. Σε ορισμένες πόλεις, μεταξύ τους και η Μασχάντ, γενέτειρα του Χαμενεΐ, καταγράφηκαν συνθήματα υπέρ του, αν και παραμένει ασαφές αν αυτό αντανακλά ευρύτερη πολιτική συσπείρωση ή στιγμιαία έκφραση οργής.

Την ίδια ώρα, φοιτητές και νεότεροι διαδηλωτές λένε ότι προσπαθούν να παρακάμψουν τους περιορισμούς στις επικοινωνίες, αξιοποιώντας εναλλακτικούς τρόπους συντονισμού που είχαν δοκιμαστεί και σε προηγούμενες κρίσεις. Το επόμενο βράδυ κινητοποιήσεων αναμένεται να δείξει αν η στρατηγική της πλήρους καταστολής και της απομόνωσης θα κάμψει το κύμα διαμαρτυρίας ή θα το σκληρύνει περαιτέρω.

Με πληροφορίες από Guardian, BBC, AFP