Οι περισσότεροι ίσως γνωρίσαμε έναν παππού μας που είχε πολεμήσει στο ελληνοαλβανικό μέτωπο. Οι νεότεροι άκουσαν ίσως  ιστορίες και αναμνήσεις δικές μας, έτσι όπως διαμορφώθηκαν μέσα  από τα χείλη και τις μαρτυρίες των παππούδων μας και την δική μας παιδική φαντασία..

81 χρόνια μετά. Αισθανόμαστε ακόμα τόσο σύγχρονη την ιστορία. Τόσο κοντά στο απίστευτο εναρκτήριο ανδραγάθημα του ελληνικού λαού έναντι του Ιταλού Κατακτητή. Το έπος του 1940 πάντα  γοήτευε.

Η νίκη απέναντι στον φασισμό του Μουσολίνι, η αντίσταση απέναντι στη ναζιστική μπότα, της γερμανικής κατοχής.

Διάβασα πολλά για την ιστορία των ηρώων της Πίνδου γιατί όπως κάθε παιδί της δικής μου γενιάς, πίστευα πως τα βιβλία αυτά έγραφαν για τον παππού μου και τους φαντάρους του ίδιου λόχου.

Τον παππού το Νίκο, τον Μανιάτη, που έμενε στον Πειραιά, και που όταν τα χρόνια ήρθαν να τον δικαιώσουν , κάθε χρόνο τέτοια ημέρα τρέχαμε όλα τα κουτσούβελα, τα εγγόνια του στο σπίτι , να του προσφέρουμε λουλούδια και να του πούμε χρόνια πολλά. Ο φόρος τιμής.

Ο πατέρας καμάρωνε τον παππού. Έλαμπε όταν ξεκινούσε τις αφηγήσεις του.”‘Ητο Γενάρης του 1941..”Ο πατέρας ηχογραφούσε την φωνή του. Σε πομπίνες. Και κατόπιν σε μαγνητόφωνα της εποχής. Τον έβαζε να τραγουδά. Το Παιδιά της Ελλάδος Παιδιά, ήταν το αγαπημένο του. Νομίζω πως ο παππούς θεωρούσε , ως επιζών, εξαιρετικά ευλογημένος που μπορεσε και πολέμησε και συμμετείχε στο “απίστευτο” όπως έλεγε, που έζησε την χαρά, την γενναιότητα, την ελεύθερη ξανά Ελλάδα.”

Όταν μπήκαν οι Γερμανοί όλοι φοβηθήκαμε” ..θα ομολογήσει.

“Μα δεν σκέφτηκε ούτε ο τελευταίος φαντάρος να κάνουμε πίσω. Γιατί πια μας υποχρέωνε η μάχη της Πίνδου να συνεχίσουμε. Και να συνεχίζουμε να είμαστε ήρωες στα μάτια των παιδιών μας!”

Ο παππούς ο Νίκος που γέμισε το μυαλό μας   και την εθνική μας συνείδηση μέσα από τις εξιστορήσεις του για τον πόλεμο στα βουνά της Αλβανίας. Ήταν ψηλός, μελαχρινός και αδύνατος πολύ!Είχε μάθει γράμματα και ήταν ένας νέος εργατικός και εκλεπτυσμένος με εκρήξεις Μανιάτικες!

Το ΟΧΙ που γιορτάστηκε από την πρώτη ημέρα. Λες και είχε μεθύσει ο λαός. Διορία στην επιστράτευση 5 ημέρες και από την πρώτη ημέρα είχε επιστρατευτεί το 80% των Ελλήνων.

Όχι, ο παππούς δεν παρουσιαστηκε από την πρώτη ημέρα. Με  χαμόγελο πήγε αλλά υπήρξε αρκετά συνειδητοποιημένος, ανησυχούσε για τα 3 παιδιά του. Η γιαγιά, που την στεφανώθηκε από έρωτα, έκλαιγε. Κανείς δεν ήξερε τι θα συναντήσει.

Ήταν ο ήρωάς μας , ο στρατιώτης που πολεμούσε τον Ιταλό φασίστα που βλέπαμε στις φωτογραφίες των βιβλίων, εκείνος που η μπότα του βούλιαζε  μέχρι το γόνατο μέσα στο χιόνι, εκείνος που έζησε τον άγριο χειμώνα στην Πίνδο, εκείνος που φώναζε “αέρα” και ο εχθρός οπισθοχωρούσε.

Όταν έλεγα ποίημα για το έπος του 1940 ήταν μεγάλη του η συγκίνηση.

Δύσκολα καταλαβαίναμε τον λύγισμα της φωνής του, όταν τον προτρέπαμε να μας μιλήσει ξανά και ξανά για τον πόλεμο, δύσκολα αντιλαμβανόμαστε πως ξεκινούσε να μιλά για τους συντρόφους του κι έφευγε ο λυγμός, για στρατιώτες φίλους που χάθηκαν από σφαίρα, οβίδα, νάρκη, από κρυοπαγήματα..Για τις οικογένειες που θρηνούσαν. Για τους ηρωικούς λοχαγούς.. Για την πείνα, για τον φόβο της επόμενης σφαίρας που θα οδηγούσε στον θάνατο.

Δεν ξέρω πώς έζησε ο παππούς μέσα στον φόβο κι εγώ δειλιάζω στην πρώτη πανδημία. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Δεν είχε παραμύθια ο παππούς. Αυτά ήταν τα παραμύθια του. Οι αφηγήσεις του όλες από το μέτωπο. Μέχρι που γύρισε αποστεωμένος με τα πόδια από την Αλβανία. Νομίζω πως η λαχτάρα του για τους δικούς του έθρεφε και κρατούσε ζωντανό το αποστεωμένο του κορμί.Όταν έφτασε στην γειτονιά του, ο μανάβης δεν τον γνώρισε, ούτε η κουνιάδα του που βρισκόταν εκεί. Ήταν τόσο πολύ καταβεβλημένος και γεμάτος ψείρες.

Πίσω η γιαγιά – η άλλη ηρωίδα. Με τα 3 παιδιά που προσπαθούσε να σώσει. Ο βομβαρδισμός του Πειραιά και τα καταφύγια. Η ανείπωτη πείνα. Τα παιδιά που κινδύνευαν με αδενοπάθεια. Η σειρήνες που ηχούσαν και όλα σκοτείνιαζαν. Τα πτώματα που μάζευαν από τους δρόμους. Η κατοχή. Η ατελείωτη νύχτα και ο τρόμος.

Και ξανά η πείνα.Ατέλειωτη και εφιαλτική.

Η γιαγια δεν ηθελε να βλέπει στην τηλεόραση έργα της κατοχής. Ο βομβαρδισμός του Πειραιά και το ασταμάτητο τράνταγμα της γης , τα χαλάσματα  που έρχονταν από το λιμάνι στην αυλή της που βρισκόταν στον Προφήτη Ηλία είχαν χαραχτεί στη μνήμη της. Τα παιδιά που χάθηκαν καθώς έπαιζαν , τα κλάματα και τα ουρλιαχτά.

Όπως και εκείνο το βράδυ που ήχησαν οι σειρήνες και σκοτείνιασαν τα πάντα, που ο πατέρας μου 5 χρονών, έπεσε από ένα ταξί (άνοιξε η πόρτα)κι έμεινε στην άσφαλτο κουλουριασμένος καθώς περνούσαν από πάνω του εκατοντάδες αυτοκίνητα που έτρεχαν για να γλυτώσουν από τους βομβαρδισμούς…Δεν το συγχώρησε ποτέ στον εαυτό της και ας μην έφταιγε.

Ακούω την Βέμπο και θυμάμαι τον παππού που μιλούσε για την μεγάλη της προσφορά. Την λάτρευε ο λοχαγός του και έκλαιγε στο Παιδιά της Ελλάδος παιδιά. Και ο λόχος σκιρτούσε! Αυτό το τραγούδι ηχούσε σε όλες τις χιονισμένες πλαγιές σαν προσευχή. Και σε κάθε ευχάριστο μαντάτο, τα βράδια την Βέμπο τραγουδούσαν. Για τον Ντούτσε, και το πόσο φουκαράς ήταν.

81 χρόνια μετά. Δεν έχει πλέον απομείνει κανείς ..Η τελευταία φορά που συνάντησα ήρωες ήταν στο αφιέρωμα που είχα κάνει  για το ΟΧΙ και εκείνον τον λοχαγό στην Μοσιά Κορινθίας, που μου έλεγε πόσο αγαπούσε το λόχο του. “Πρώτα οι στρατιώτες μου έτρωγαν φασολάδα και μετά εγώ.Ήταν ιερό το χρέος μου να προστατέψω έτσι τους φαντάρους μου. Την οικογένειά μου. “Και δάκρυζε.

Σε όλους αυτούς τους απλούς στρατιώτες που δεν γνώρισαν το δικό τους μεγαλείο, και τον  άθλο τον πραγματικό που έκαμαν , στους άγνωστους στρατιώτες της δικής μου πατρίδας , που στην αρχή δεν έλαβε το μήνυμα της νίκης , του έπους, αλλά και ούτε της κατοχής, της αντίστασης, και διχάστηκε ξανά και ξανά, σε αυτούς μια βαθιά υπόκλιση, και ένα τεράστιο ευχαριστώ!

Σε ευχαριστώ αγαπημένε μου παππού Νικόλα. Για όλα!