Εγκρίθηκε τελικά το Σύμφωνο Μετανάστευσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Και τα πέντε νομοθετικά κείμενα πέρασαν με σχετική άνετη πλειοψηφία, παρά τις αντιρρήσεις πολλών ευρωβουλευτών που θέλησαν αρχικά να απέχουν. Τελικά αυτή η “γραμμή” δεν πέρασε, προφανώς με τη λογική ότι… τα χειρότερα έρχονται.

Πρόκειται για τη συνολική αναθεώρηση όλων των εσωτερικών πτυχών της μετανάστευσης, που σημαίνει, οτιδήποτε συμβαίνει όταν ένας αιτών άσυλο φτάσει στην επικράτεια της ΕΕ. Η εξωτερική διάσταση, αντίθετα, καλύπτεται από εξατομικευμένες συμφωνίες με γειτονικές χώρες, όπως η Τυνησία, η Μαυριτανία και η Αίγυπτος, προκειμένου να αποτραπούν εξαρχής οι παράτυπες αναχωρήσεις.

Η μεταρρύθμιση δεν αλλάζει τη μακροχρόνια «αρχή του Δουβλίνου», η οποία λέει, ότι η ευθύνη για μια αίτηση ασύλου ανήκει πρώτα στην πρώτη χώρα άφιξης.

Οι πέντε νόμοι που περιλαμβάνονται στο Νέο Σύμφωνο και εγκρίθηκαν την Τετάρτη από τους ευρωβουλευτές είναι:

Ο κανονισμός ελέγχου προβλέπει μια προκαταρκτική διαδικασία για την ταχεία εξέταση των αιτούντων ασύλου και της συλλογής βασικών πληροφοριών όπως η εθνικότητα, η ηλικία, τα δακτυλικά αποτυπώματα και η εικόνα του προσώπου. Θα πραγματοποιηθούν επίσης έλεγχοι υγείας και ασφάλειας.

Ο τροποποιημένος κανονισμός Eurodac ενημερώνει το Eurodac, μια μεγάλης κλίμακας βάση δεδομένων που θα αποθηκεύει τα βιομετρικά στοιχεία, που συλλέγονται κατά τη διαδικασία ελέγχου. Η βάση δεδομένων θα μετατοπιστεί από την καταμέτρηση αιτήσεων στην καταμέτρηση αιτούντων και θα αποτρέψει το ίδιο άτομο από την υποβολή πολλαπλών αξιώσεων. Η ελάχιστη ηλικία για τη συλλογή δακτυλικών αποτυπωμάτων θα μειωθεί από τα 14 στα 6 έτη.

Ο κανονισμός για τις διαδικασίες ασύλου (APR) ορίζει δύο πιθανά βήματα για τους αιτούντες: την παραδοσιακή διαδικασία ασύλου, η οποία είναι χρονοβόρα, και μια ταχεία διαδικασία στα σύνορα, η οποία προορίζεται να διαρκέσει το πολύ 12 εβδομάδες. Η διαδικασία των συνόρων θα ισχύει για μετανάστες που αποτελούν κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια, παρέχουν παραπλανητικές πληροφορίες ή προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης, όπως το Μαρόκο, το Πακιστάν και η Ινδία. Αυτοί οι μετανάστες δεν θα επιτρέπεται να εισέλθουν στην επικράτεια της χώρας και αντίθετα θα κρατούνται σε εγκαταστάσεις στα σύνορα, δημιουργώντας μια «νομική φαντασία μη εισόδου».

Ο Κανονισμός Διαχείρισης (AMMR) θεσπίζει ένα σύστημα «υποχρεωτικής αλληλεγγύης», που θα προσφέρει στα κράτη μέλη τρεις επιλογές για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών: μετεγκατάσταση ορισμένου αριθμού αιτούντων άσυλο, πληρωμή 20.000 ευρώ για κάθε αιτούντα που αρνούνται να μετεγκατασταθούν ή χρηματοδότηση επιχειρησιακής υποστήριξης. Οι Βρυξέλλες στοχεύουν σε 30.000 μετεγκαταστάσεις ετησίως, αλλά επιμένει, ότι το σύστημα δεν θα αναγκάσει καμία χώρα να δεχτεί πρόσφυγες, εφόσον συνεισφέρουν μέσω οποιασδήποτε από τις άλλες δύο επιλογές.

Ο Κανονισμός για την Κρίση προβλέπει εξαιρετικούς κανόνες, που θα ενεργοποιηθούν, όταν το σύστημα ασύλου του μπλοκ απειλείται από ξαφνική και μαζική άφιξη προσφύγων, όπως συνέβη κατά την κρίση του 2015-2016, ή από μια κατάσταση ανωτέρας βίας, όπως η πανδημία του COVID-19. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι εθνικές αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν αυστηρότερα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων περιόδων εγγραφής και κράτησης και η Επιτροπή θα έχει την εξουσία να ζητά πρόσθετα μέτρα «αλληλεγγύης».

Διαμαρτυρία ακτιβιστών

Η ψηφοφορία σταμάτησε από ακτιβιστές που βρίσκονταν στο θεωρείο και φώναζαν, ζητώντας να καταψηφιστεί το Σύμφωνο.

Διαμαρτυρία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την ψηφοφορία του νέου συμφώνου Μετανάστευσης pic.twitter.com/1GXTLkwRLd

— EFSYN (@EFSYNTAKTON) April 10, 2024

Νωρίτερα, η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων, Ίλβα Γιόχανσον, μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απηύθυνε έκκληση στους ευρωβουλευτές να εγκρίνουν το νομοθετικό πακέτο. «Αν αποτύχει το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, θα έχουμε αποτύχει όλοι», ανέφερε τονίζοντας ότι το Σύμφωνο αυτό έχει γραφεί σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αξίες. «Σας ζητώ να κάνετε αυτό το βήμα και να το ψηφίσετε», είπε, προσθέτοντας: «Έχουμε αυτή την ευκαιρία και θα πρέπει να την αδράξουμε».

«Η συμφωνία, που έχουμε μπροστά μας στο τραπέζι, δείχνει, ότι η Ευρώπη μπορεί να παραδώσει αυτά που υποσχέθηκε στους πολίτες», είπε η Γιόχανσον απευθυνόμενη στους ευρωβουλευτές: «τώρα η απόφαση είναι στα δικά σας χέρια. Είναι μια απόφαση για όλα ή τίποτα. Είτε θα περάσουν όλα τα θέματα, είτε κανένα», είπε ακόμα.

«Η υποστήριξη στα κράτη-μέλη που υφίστανται πίεση, πλέον, δεν θα είναι σε εθελοντική βάση», είπε η Γιόχανσον και κατέληξε λέγοντας: «Τώρα είναι η δική σας στιγμή, εσείς είστε οι νομοθέτες, οι πολίτες μας έχουν το βλέμμα στραμμένο σε εσάς». Πρόσθεσε, τέλος: «Αν αποτύχει το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο θα έχουμε αποτύχει όλοι».

«Η τελειότητα είναι πάντα ο εχθρός της προόδου. Το Σύμφωνο που έχετε μπροστά σας, δεν ξαναχτίζει τον Παρθενώνα. Ποτέ δεν το ισχυριστήκαμε, αλλά σημειώνουμε απτή βελτίωση μετά από πολλά χρόνια αποτυχιών», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Μαργαρίτης Σχοινάς.

Μαρία Ψαρά/efsyn.gr