Υπάρχουν στιγμές που τα λόγια, οι λέξεις, ακόμη και τα επιφωνήματα, χάνουν παντελώς την αξία τους μπροστά στο μέγιστο κακό, στον ανεξάλειπτο πνευματικό διαμελισμό μέσω του πόνου, στον σπαραγμό που δεν γνωρίζει σύνορα, έθνη, θρησκείες· είναι το ίδιο νόμισμα που αποπληρώνουμε όλοι απέναντι στο ανεπίστρεπτο του θανάτου. Σαν τον γυπαετό που ερχόταν κάθε πρωί για να φάει το συκώτι του αλυσοδεμένου Προμηθέα στον Καύκασο, έτσι και η απώλεια θα βασανίζει καθημερινά, όταν θ’ ανάβουν το καντήλι ή απλώς όταν τους μνημονεύουν, αυτούς που μείναν πίσω να θυμούνται τους πολυαγαπημένους τους.

Οι συνεκτικές ράγες του έθνους μας σμπαραλιάστηκαν αυτές τις μέρες, έγιναν θρύψαλα, όπως τα κεκαυμένα συντρίμμια της αμαξοστοιχίας με προορισμό τον θάνατο, όπως η σχεδιαστική ομάδα Beetroot Design εμπνεύστηκε με το να εξομοιώσει τη συλλογική μας απεξάρθρωση με τις τσακισμένες λωρίδες και τον σταυρό στην ελληνική σημαία, όσο κι αν κάποιοι εύθικτοι ως προς τα εθνικά σύμβολα προσβλήθηκαν από αυτό.

Στους τηλεοπτικούς δέκτες ολημερίς προβάλλονται, αναλύονται, συζητιόνται οι εικόνες που προκαλούν φρίκη και τρόμο, γίνονται προσπάθειες απόδοσης ευθυνών μέσω δηλώσεων και αποκλειστικών συνεντεύξεων, ρεπορτάζ αποτυπώνουν καρέ καρέ την τραγωδία, τηλεδικαστήρια που προσπαθούν να απαλλαχθούν από αυτή τους την τάση λαμβάνουν χώρα, «δημοσιοδικαστικογράφοι» ζητούν τα ρέστα στους ιθύνοντες στριμώχνοντας, σαν υπότιτλο, στο τέλος τη φράση: «δεν θα κάνουμε δικαστήριο εδώ», που ηχεί κάλπικα σαν φθηνός σαρκασμός, μια νόθα απολογία σε ένα κοινό που έχει παραλύσει απ’ το πένθος.

Ορισμένοι μάλιστα αναλαμβάνουν ρόλο παρηγορητή, οι χρυσίζοντες το πικρό χάπι. Γράφει ο Σαλλούστιος τον 4ο μ.Χ. αιώνα στο ‘Περί των Θεών Και του Κόσμου’: «Επειδή τα πάντα έχομεν εκ των Θεών, είναι δίκαιον να δίδωμεν εις τους παρέχοντας τμήμα εκ των δωρεών των», (μτφρ. Π. Γράβιγγερ). Μιλούσε ο «ειδωλολάτρης» (όρος που καταχρηστικά χρησιμοποιείται μιας και στη σύγχρονη επιστήμη ορθότερο θεωρείται το «εθνικός») για τις θρησκευτικές θυσίες σε μια εποχή που οι χριστιανοί αποκτούσαν σταδιακά τον έλεγχο του κράτους. Ο Παύλος Τσίμας έρχεται 17 αιώνες μετά ως αλλοτινός Σαλλούστιος και κυβερνολάτρης να αναφωνήσει στη μάνα και τον πατέρα που έχασαν το παιδί, στα αδέρφια των νεκρών, στους φίλους των χαμένων, πως: Επειδή τα πάντα έχομεν εκ του Κράτους, είναι δίκαιον να δίδωμεν εις το παρέχον τμήμα εκ των φορολογουμένων του. Παραθέτοντας τα ακριβή λόγια του δημοσιογράφου: «Ο θάνατός τους δεν πήγε εντελώς χαμένος διότι έγινε μια τεράστια εθνική κινητοποίηση για να φτιαχτεί ένας δρόμος (!)».

Εγώ ρωτώ, ως μη δημοσιογράφος αλλά ως άνθρωπος (ελπίζω ο συγκεκριμένος, καθώς και άλλοι συνάδελφοί του που εξέφρασαν πανομοιότυπη άποψη, να μην προτεραιοποιεί συχνά την πρώτη ιδιότητά του), όχι μόνο αν θα ήταν επιτρεπτό να ακουστεί κάτι τέτοιο σε μια χώρα που θέλει να πιστεύει πως η ανθρώπινη ζωή τουλάχιστον είναι υπέρ πάντων, αλλά αν ένας υγιής νους θα μπορούσε ποτέ να συνδέσει την ψυχική συντριβή και το βαλάντωμα των ανθρώπων που αδυνατούν να συλλάβουν τι έγινε, ως θετικό απότοκο της αφύπνισης του κράτους για τις υποδομές.
Τι είδους παρηγορητικό επιχείρημα είναι αυτό από έναν δημοσιογράφο με λαμπρή καριέρα; Το δυστυχές μετά του ωφελίμου; Θα έπρεπε δηλαδή να ευγνωμονούμε το τραγικό δυστύχημα επειδή τώρα θα είμαστε σε θέση να χαρούμε τα έργα που θα ξεκινήσουν εφεξής, να γιορτάσουμε την αυγή μιας εποχής αυτονόητης τήρησης μέτρων στοιχειώδους πολιτικής προστασίας;

Μάλλον πρέπει να το πάρουμε απόφαση πως στην Ελλάδα τού σήμερα το λάκτισμα για την κινητοποίηση της πολιτείας προς το βέλτιον δίνεται μόνον όταν χυθεί αθώο αίμα στους δρόμους. Τότε φυτεύεται στις ψυχές μας το νοιάξιμο για το τι συμβαίνει έξω απ’ τις κλειδαμπαρωμένες πόρτες των σπιτιών μας. Μέχρι να ξεχαστεί κι αυτό, σαν συννεφάκι σε αιθρία. Όσο κι αν ανεπαρκής αποδειχθεί η δικαιοσύνη απέναντι στους πενθούντες, ο σεβασμός προς τους ανθρώπους αυτούς είναι το ελάχιστο που μπορούμε να επιδείξουμε.
Το οδυνηρότερο όμως, το μόνο ίσως, αυτής της υπόθεσης, το ασύγγνωστο για εμάς, είναι η συνειδητοποίηση πως οι εσωτερικοί μας αρμοί, ως σύγχρονη κοινωνία, οι ράγες επικοινωνίας μας ίσως ανέκαθεν να ήταν ραγισμένες. Σπρωξίματα προς το κενό του χάους της ασυνεννοησίας αποτελούν τα επανειλημμένα ραπίσματα της μαύρης επικαιρότητας, απόμαχος της λογικής τα κρατικά ψηφοθηρικά βολέματα σε σημαντικές θέσεις που οδηγούν στο έγκλημα.

Πρέπει να κατανοήσουμε και να αποδεχθούμε, στο τέλος της μέρας, το μερίδιο ευθύνης που αναλογεί σε όλους μας, όντας ψηφοφόροι. Πρέπει να προσδώσουμε στην ψήφο τη σοβαρότητα που της αρμόζει μιας και πλησιάζουν οι μέρες, να πατάξουμε τη σκέψη πως είναι ατελέσφορο το δημοκρατικό μας καθήκον. Έχουμε πολύ δουλειά, κυρίως ως πολίτες, για να γίνουμε κράτος…