Έχοντας περάσει πάνω από 2 χρόνια όπου η ανθρωπότητα έπρεπε να υπομείνει περιορισμούς, συχνά σκληρούς και απρόβλεπτους, οι οποίοι άλλαξαν εντελώς την καθημερινότητα των ανθρώπων, μπορούμε πλέον να μιλάμε για «πανδημική κόπωση».

Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πεθάνει, η διαβίωση έχει γίνει ανυπόφορη για πολλούς, ενώ πολλές οικονομίες υποφέρουν. Επομένως, είναι λογικό οι άνθρωποι να προσμένουν επιτέλους το τέλος της πανδημίας του covid-19, ειδικά όταν πολλές χώρες προχωρούν σε κατάργηση των περιορισμών ή στην χαλάρωσή τους, την ώρα που πολλές βέβαια αναγκάστηκαν να τις πάρουν πίσω εξαιτίας της Όμικρον.

Από την άλλη, δεδομένου ότι η Όμικρον προκαλεί λιγότερο σοβαρή ασθένεια και μια μελέτη του Imperial College του Λονδίνου  αναφέρει, πως οι άνθρωποι που μολύνθηκαν από τη συγκεκριμένη μετάλλαξη έχουν 40-45% λιγότερες πιθανότητες να νοσηλευθούν σε νοσοκομείο, συγκριτικά με όσους είχαν μολυνθεί με τη Δέλτα, πολλοί πίστεψαν πως το τέλος αυτής της κατάστασης «έκτακτης ανάγκης» είναι κοντά.

Ένα ακόμη μάθημα, ωστόσο, που μπορούμε να πάρουμε από την μετάλλαξη Όμικρον, η οποία έχει αυξημένη μεταδοτικότητα και διαθέτει την ικανότητα να αποφεύγει ως ένα βαθμό την προστασία που παρέχουν τα εμβόλια και οι προηγούμενες λοιμώξεις, είναι πως η πορεία της πανδημίας παραμένει εξαιρετικά ασταθής.

Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, είχε προειδοποιήσει: «Είναι επικίνδυνο να υποθέσουμε, πως ότι η Όμικρον θα είναι η τελευταία παραλλαγή κι ότι είμαστε κοντά στο τέλος του παιχνιδιού».

Μπορεί η Όμικρον να είναι ηπιότερη από τη Δέλτα, δεν είναι όμως «ήπια», την ώρα που τα κρούσματα ανεβαίνουν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η οποιαδήποτε ελπίδα ότι ο κορονοϊός μπορείς να γίνει ενδημικός, είναι «άστοχη», όπως γράφει ο δρ Αμίκ Καν, γιατρός του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Αγγλίας και επίκουρος καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς και στο Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ.

Όπως σημειώνει ο ίδιος, μια ασθένεια γίνεται ενδημική, όταν ο αριθμός των κρουσμάτων γίνει σταθερός ή στατικός, όχι όταν η ασθένεια γίνει λιγότερο θανατηφόρα. Σύμφωνα με αυτό τον ορισμό, ο κόβιντ δεν έχει γίνει ενδημικός.

Κορονοϊός, γρίπη και παραλλαγές

Όταν λοιπόν άνθρωποι, όπως ο υπουργός Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου Σατζίντ Χαβίντ, λένε, πως «πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον ιό», το ερώτημα που πρέπει να τεθεί, είναι το εξής: ποιος αριθμός θανάτων λόγω του κορονοϊού θα μπορούσε να θεωρηθεί αποδεκτός, έτσι ώστε να συνεχίσουμε να ζούμε κανονικά; Η προσέγγιση αυτή, θα έθετε τους κλινικά ευάλωτους και τους ηλικιωμένους, οι οποίοι έχουν αρκετές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν λόγω του ιού, σε μειονεκτική θέση.

Πολλοί υποστηρίζουν, πως η γρίπη, με την οποία όλοι (ή σχεδόν όλοι) έχουμε συμβιβαστεί, σκοτώνει κάθε χρόνο περίπου 650 χιλιάδες ανθρώπους. Οπότε, σύμφωνα με αυτή τη λογική μπορούμε να ζήσουμε και με τον κορονοϊό. Η γρίπη, ωστόσο, όπως σημειώνει ο δρ Καν, δεν είναι ενδημική. Παρατηρούμε κάποια κύματά της κατά τους χειμερινούς μήνες κατά βάση. Επίσης, ίσως δεν θα ήταν σωστό να συγκρίνεται με τον κορονοϊό, καθώς προκαλεί διαφορετική ασθένεια.

Ο κορονοϊός, δεν είναι μόνο δυνητικά θανατηφόρος, αλλά μπορεί να προκαλέσει και μακροχρόνια προβλήματα υγείας σε άτομα όλων των ηλικιακών ομάδων. Η γρίπη, αντίθετα, συνήθως επηρεάζει μόνο το αναπνευστικό σύστημα. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τον δρ. Αμίρ Καν, ότι εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να καταλήξουν, να ζουν με τις επιπτώσεις του «long covid», πράγμα το οποίο μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες τόσο για τους ίδιους, όσο και για την κοινωνία.

Μια ακόμη άποψη, που διατυπώνεται, είναι, πως νέες παραλλαγές που μπορεί να προκύψουν στο μέλλον, είναι πιθανό να προκαλούν ακόμη ηπιότερη ασθένεια από την Όμικρον. Ωστόσο, δεν υπάρχει τίποτα που να τεκμηριώνει την παραπάνω πεποίθηση. Αυτό θα συνέβαινε, αν ο κορονοϊός μπορούσε να κερδίσει κάτι προκαλώντας ηπιότερη ασθένεια και κρατώντας τον ξενιστή ζωντανό. Ωστόσο, πολλές φορές ο ιός μεταδίδεται, πριν ακόμη το άτομο αναπτύξει συμπτώματα, ή κατά τις πρώτες μέρες της εμφάνισής τους. Μέχρι δηλαδή το άτομο να αρρωστήσει βαριά, ο ιός έχει μετακινηθεί περαιτέρω.

Υπάρχουν λύσεις;

Όσο δυσάρεστο κι αν ακούγεται, ο δρ. Καν εκφράζει την άποψη, πως ακόμη δεν είμαστε έτοιμοι «να ζήσουμε με τον ιό». Μέχρι να το κάνουμε, πρέπει να συνεχίσουμε να υιοθετούμε μέτρα για την μη εξάπλωσή του, προστατεύοντας ιδιαίτερα τους ευάλωτους.

Επειδή ο τρόπος μετάδοσης του κορονοϊού κατά βάση γίνεται μέσω του αέρα, τα σχολεία και γενικά πολλά κτίρια θα πρέπει να εξοπλιστούν με φίλτρα αέρα. Επίσης, θα πρέπει να αναζητηθούν καινοτόμοι τρόποι βελτίωσης της ροής του αέρα, σε χώρους όπου άνθρωποι είναι πιθανό να συγκεντρωθούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, σύμφωνα με τον δρ. Καν. Ο ίδιος προσθέτει, πως πρέπει να δεχτούμε, ότι η χρήση της μάσκας θα είναι μέρος της καθημερινότητάς μας για καιρό.

Όσον αφορά τα εμβόλια, αποτελούν «κλειδί», όπως λέει ο ίδιος, και η διοχέτευσή τους σε όσο το δυνατόν περισσότερους πρέπει να αποτελεί τον πρωταρχικό μας στόχο. Άλλωστε, παραλλαγές είναι πιο πιθανό να προκύψουν σε μέρη με ανεμβολίαστους, διότι, όταν οι άνθρωποι εμβολιάζονται, ο ιός έχει λιγότερο χρόνο στη διάθεσή του να πολλαπλασιαστεί. Γενικότερα, η ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό είναι προς το συμφέρον όλων. Συνολικά πρέπει να εμβολιαστεί το 70%-80% του παγκόσμιου πληθυσμού, έτσι ώστε να επιτευχθεί μια «παγκόσμια προστασία». Ακούγεται φιλόδοξο, αλλά έχει συμβεί με το εμβόλιο για την πολιομυελίτιδα.

Επιπρόσθετα, ο δρ. Καν σημειώνει, πως πέρα από τα εμβόλια πρέπει να διατίθενται και αντιικές θεραπείες, οι οποίες μειώνουν τον κίνδυνο εισαγωγής στο νοσοκομείο.

Οι συνεχείς έρευνες για το «long covid» και η καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών τρόπων με τους οποίος ο ιός μπορεί να επηρεάσει το σώμα μας, μπορεί να οδηγήσει στην εποχή, που θα εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο να ζήσουμε με τον ιό.

«Ελπίζω, ότι θα έρθει μια μέρα, που θα είμαστε καλύτερα προστατευμένοι από τις επιπτώσεις του covid-19 και εξοπλισμένοι έτσι ώστε να αντιμετωπίσουμε τυχόν παραλλαγές, αλλά δυστυχώς αυτή η ώρα δεν είναι τώρα. Βρισκόμαστε σε πολύ καλύτερη θέση συγκριτικά με δύο χρόνια πριν, και αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην επιστήμη, αλλά δεν μπορούμε να ισχυριστούμε, ότι πλησιάζουμε στο τέλος της πανδημίας», γράφει ο ίδιος στο Al Jazeera.