Οι τελευταίες εξελίξεις στις διατλαντικές σχέσεις και οι επιπτώσεις τους στην ΕΕ τέθηκαν επί τάπητος στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες.

«Πιστεύουμε, ότι οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να διέπονται από φιλία και σεβασμό», σημείωσε στην αρχική του τοποθέτηση ο Αντόνιο Κόστα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες για τις διατλαντικές σχέσεις, επιμένοντας στη σχέση που έχουν οικοδομήσει οι δυο πλευρές και έχει διαμορφωθεί, όπως σημείωσε, ιστορικά.

Αναφερόμενος στις αποφάσεις κατά την άτυπη συνάντηση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Κόστα τόνισε ότι «η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της Αρκτικής, κυρίως μέσω ΝΑΤΟ». Για τον ρόλο της ΕΕ στην περιοχή επισήμανε, πως θα είναι «πιο ισχυρός», ενώ, όπως είπε, μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για τα θέματα που τους αφορούν, με την Ευρώπη να έχει ως πυξίδα τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας.

Ο Κόστα χαρακτήρισε «θετική» την ανακοίνωση, ότι δεν θα υπάρξουν νέοι αμερικανικοί δασμοί στην Ευρώπη, καθώς κάτι τέτοιο «θα ήταν ασύμβατο με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ».

Για τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε, ότι «ο στόχος παραμένει η αποτελεσματική σταθεροποίηση των (διμερών) εμπορικών σχέσεων».

«Η ΕΕ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να προστατεύει τον εαυτό της, τα κράτη μέλη της, τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της από οποιαδήποτε μορφή καταναγκασμού. Διαθέτει τη δύναμη και τα εργαλεία για να το πράξει και θα το πράξει εάν και όποτε είναι αναγκαίο».

Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: «Είμαστε σε καλύτερη θέση απ’ ότι ήμασταν πριν από 24 ώρες»

«Βρισκόμαστε σαφώς σε καλύτερη θέση απ’ ότι ήμασταν πριν από 24 ώρες», δήλωσε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας πως «αντλήσαμε διδάγματα από τη συλλογική μας στρατηγική». Όπως επισήμανε, «υπήρξε αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και τη Δανία» και «σταθήκαμε επίσης ακλόνητοι δίπλα στα έξι κράτη μέλη που απειλούνταν με δασμούς». Αναφερόμενη στον «ενεργό ρόλο στην εμπλοκή με τις ΗΠΑ», η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε, πως «το κάναμε σε διάφορα επίπεδα», με «αυστηρότητα, αλλά χωρίς κλιμάκωση» και «ήμασταν καλά προετοιμασμένοι με αντιμέτρα εμπορίου και εργαλεία», επισημαίνοντας πως ακολουθήθηκαν τέσσερις βασικοί πυλώνες: «αυστηρότητα, επαφή, ετοιμότητα και ενότητα».

Η ίδια δήλωσε πως «για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, έχουμε ήδη προτείνει να διπλασιαστεί η οικονομική υποστήριξη προς τη Γροιλανδία», ενώ το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί πρόταση για ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων και «πιστεύουμε ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την αύξηση των αμυντικών δαπανών μας για εξοπλισμούς κατάλληλους για την Αρκτική, όπως για παράδειγμα ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό. Και πρέπει να ενισχύσουμε τις συμφωνίες ασφάλειας και άμυνας με τους εταίρους στην περιοχή, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ισλανδία και άλλοι. Αυτό έχει γίνει γεωπολιτική ανάγκη για τη Γροιλανδία». Αναφερόμενη στην ασφάλεια της Αρκτικής, τόνισε ότι «είναι κρίσιμο θέμα και το πλαίσιο στο οποίο είναι καλύτερο να το χειριστούμε είναι σίγουρα το ΝΑΤΟ. Αυτή τη στιγμή, οι συζητήσεις γίνονται μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Φυσικά, η Αρκτική και η ασφάλεια της Αρκτικής είναι επίσης υψίστης σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι δυο πρόεδροι ρωτήθηκαν για την αντίδραση της ΕΕ στις απειλές των ΗΠΑ και στην επιλογή της «μη κλιμάκωσης» στις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. «Είμαστε πολύ ειλικρινείς με τους φίλους και τους συμμάχους», δήλωσε ο Κόστα, προσθέτοντας πως «μεταξύ φίλων, συμμάχων και εταίρων, πρέπει να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις μας με φιλία και σεβασμό. Αυτό κάνουμε με τις ΗΠΑ και θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στις αρχές μας».

«Καταφέραμε να αντισταθούμε παραμένοντας αποφασισμένοι αλλά χωρίς κλιμάκωση και, το πιο σημαντικό, με μεγάλη ενότητα», τόνισε από την πλευρά της η Φον ντερ Λάιεν.

Ο Κόστα αναφέρθηκε στη φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα που επικεντρώνεται στην άμυνα, τον ανταγωνισμό και την στρατηγικά πιο αυτόνομη Ευρώπη, θέματα που θα συζητήσουν οι ηγέτες στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής, τη 12η Φεβρουαρίου, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς σε νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.