Σαββατοκύριακο διπλωματικών ζυμώσεων στην Ουκρανία – Ανησυχία στην Ευρώπη για τα σχέδια Τραμπ

Την ανησυχία τους πως μπορεί να λειτουργήσει ως «Δουρείος Ίππος» υπέρ της Ρωσίας εκφράζουν οι κυβερνήσεις της Ευρώπης ως προς το νέο ειρηνευτικό σχέδιο, που πρότεινε η κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία.

Στο επίκεντρο των φόβων βρίσκεται η αμερικανική πρόταση για τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στην ανατολική Ουκρανία. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ένα τέτοιο καθεστώς θα μπορούσε να επιτρέψει στο Κρεμλίνο να αναπτύξει μυστικά δυνάμεις στην περιοχή και να αξιοποιήσει υβριδικές τακτικές, ακόμη και επιχειρήσεις «ψευδούς σημαίας» (False Flag Operations), για να υπονομεύσει τις δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας και να προετοιμάσει το έδαφος για νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή, ο έλεγχος των εδαφών παραμένει το πιο ακανθώδες σημείο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον, Κιέβου και Μόσχας. Η Ρωσία απαιτεί την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ, ακόμη και από περιοχές που δεν ελέγχει — ενώ η Ουκρανία απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε παραχώρηση εδάφους.

Ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ: Τι προτείνει για ανατολική Ουκρανία

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στις συνομιλίες έχει τεθεί από αμερικανικής πλευράς η ιδέα ειδικής διοίκησης ή μετατροπής του Ντονμπάς σε «ελεύθερη οικονομική ζώνη», ενώ η Μόσχα επιμένει σε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος για το μέλλον της περιοχής, πρόταση που το Κρεμλίνο απέρριψε άμεσα.

Η βασική ανησυχία της Ευρώπης είναι ότι οποιαδήποτε απόσυρση ουκρανικών στρατευμάτων από περιοχές που ελέγχει σήμερα το Κίεβο θα δημιουργούσε στρατηγικό κενό, το οποίο η Ρωσία θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί.

Γι’ αυτό και, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, βασικός στόχος των Ευρωπαίων τις επόμενες εβδομάδες είναι να διασφαλιστεί ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία δεν θα περιλαμβάνει «κρυφές παγίδες» υπέρ της Μόσχας.

Ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ: «Εκτεθειμένη» η Ουκρανία

Ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Βρετανίας, Πίτερ Ρίκετς, προειδοποιεί ότι μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη χωρίς ισχυρή διεθνή επιτήρηση θα άφηνε την Ουκρανία εκτεθειμένη. Όπως σημειώνει, μόλις η προσοχή των ΗΠΑ στραφεί αλλού, ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα μπορούσε να δημιουργήσει προσχήματα -όπως την «προστασία ρωσόφωνων πληθυσμών»- για νέα επέμβαση.

Το Κίεβο, από την πλευρά του, επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να συνοδεύεται από αδιαμφισβήτητες εγγυήσεις ασφαλείας αντίστοιχες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. «Αν η Ρωσία ξεκινήσει ξανά πόλεμο, τι θα κάνουν οι εταίροι μας;» δήλωσε ο Ζελένσκι στο Bloomberg, συνοψίζοντας το βασικό ερώτημα που απασχολεί τόσο την Ουκρανία όσο και την Ευρώπη.

Σχέδιο Τραμπ: Οι «κόκκινες γραμμές» Κρεμλίνου

Απρόθυμη να προχωρήσει σε σύναψη συμφωνίας για ειρήνη στην Ουκρανία χωρίς πλήρη ρωσικό έλεγχο του Ντονμπάς, εμφανίζεται η Ρωσία.

Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, δήλωσε, ότι μια κατάπαυση του πυρός θα καταστεί εφικτή, μόνο μετά την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από ολόκληρη την περιοχή του Ντονμπάς, με την περιοχή που ελέγχεται σήμερα από το Κίεβο να περνά υπό τον έλεγχο της Ρωσικής Εθνοφρουράς, όπως μετέδωσε η ρωσική εφημερίδα Kommersant.

«Η κατάπαυση του πυρός μπορεί να προκύψει μόνο μετά την απόσυρση των ουκρανικών στρατευμάτων», είπε ο Ουσάκοφ και πρόσθεσε: «Αν όχι μέσω διαπραγματεύσεων, τότε με στρατιωτικά μέσα, αυτή η περιοχή θα περάσει υπό τον πλήρη έλεγχο της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Οτιδήποτε άλλο θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από αυτό».

Με πληροφορίες από Bloomberg