Περίπου έναν αιώνα πριν, οι επιστήμονες άρχισαν να υποψιάζονται, ότι μία μυστηριώδης αόρατη ουσία που ονόμασαν σκοτεινή ύλη συγκεντρώθηκε γύρω από τους γαλαξίες και σχημάτισε ένα κοσμικό δίκτυο σε όλο το σύμπαν.

Τόσο η σύστασή της όσο και η επιβεβαίωση της ίδιας της ύπαρξης της σκοτεινής ύλης, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα. Όμως νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Cosmology and Astroparticle Physics, υποστηρίζει, ότι ίσως εντοπίστηκε η πρώτη άμεση ένδειξη της σκοτεινής ύλης.

Πάντα με τη σημείωση ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα, για να αποκλειστούν λιγότερο «εξωτικές» εξηγήσεις, στο σενάριο που τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για μια ανακάλυψη καθοριστικής στιγμής στην πολυετή αναζήτηση για την «άπιαστη» ουσία, που λέγεται, ότι αποτελεί το 27% του σύμπαντος.

«Αυτό θα μπορούσε να είναι μια καίρια ανακάλυψη για την αποκωδικοποίηση της φύσης της σκοτεινής ύλης», δήλωσε ο καθηγητής Τομονόρι Τοτάνι, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο, ο οποίος είπε, ότι ακτίνες γάμμα που προέρχονται από το κέντρο του Γαλαξία, φαίνεται να φέρουν την «υπογραφή» της ουσίας.

Ο κόσμος άκουσε την ονομασία dark matter ή σκοτεινή ύλη για πρώτη φορά, τη δεκαετία του 1930, όταν ο Ελβετός αστρονόμος Φριτς Τσβίκι παρατήρησε, πως μακρινοί γαλαξίες φαίνονταν να περιστρέφονται γρηγορότερα από όσο επέτρεπε η μάζα τους. Οι παρατηρήσεις οδήγησαν στην ιδέα της σκοτεινής ύλης, ενός υλικού που ούτε εκπέμπει ούτε απορροφά φως, αλλά ασκεί μια αόρατη βαρυτική έλξη στους γαλαξίες που περιβάλλει.

Έκτοτε, η Επιστήμη αναζητά σωματίδια σκοτεινής ύλης, όμως μέχρι σήμερα οι επίγειοι ανιχνευτές, τα διαστημικά τηλεσκόπια και τεράστιες μηχανές, όπως ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων κοντά στη Γενεύη, δεν έχουν εντοπίσει τίποτα.

Μία από τις πολλές θεωρίες για τη σκοτεινή ύλη υποστηρίζει, ότι αποτελείται από τα λεγόμενα «ασθενώς αλληλεπιδρώντα μαζικά σωματίδια» (WIMPs), τα οποία θεωρείται πως είναι βαρύτερα από τα πρωτόνια, που βρίσκονται μέσα στα άτομα, αλλά αλληλεπιδρούν ελάχιστα με την κανονική ύλη. Όταν δύο WIMPs συγκρούονται, μπορούν να αλληλοκαταστραφούν, απελευθερώνοντας άλλα σωματίδια και μια έκρηξη ακτίνων γάμμα.

Σκοτεινή ύλη: Με ενθουσιασμό και μεγάλη επιφύλαξη υποδέχονται οι επιστήμονες τη μελέτη του Τοτάνι

Για να αναζητήσει πιθανά σήματα σκοτεινής ύλης, ο Τοτάνι ανέλυσε δεδομένα από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Ακτίνων Γάμμα Fermi της NASA, το οποίο ανιχνεύει τα πιο ενεργητικά φωτόνια στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Εντόπισε ένα μοτίβο ακτίνων γάμμα, που φαίνεται να ταιριάζει με το σχήμα του «άλω» σκοτεινής ύλης, το οποίο απλώνεται σφαιρικά από την καρδιά του Γαλαξία.

Το σήμα «ταιριάζει στενά με τις ιδιότητες της ακτινοβολίας γάμμα, που προβλέπεται ότι εκπέμπεται από τη σκοτεινή ύλη», δήλωσε ο Τοτάνι στον Guardian.

Εάν ο Τοτάνι έχει δει τη σκοτεινή ύλη σε δράση, οι παρατηρήσεις υποδηλώνουν, ότι αυτή αποτελείται από στοιχειώδη σωματίδια 500 φορές πιο βαριά από το πρωτόνιο. Ωστόσο, απαιτείται πολύ περισσότερη δουλειά για να αποκλειστούν άλλες διεργασίες που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τα σήματα.

Για τον Τοτάνι ο «καθοριστικός παράγοντας» θα είναι ο εντοπισμός ακτίνων γάμμα με το ίδιο φάσμα και σε άλλες περιοχές του διαστήματος, όπως οι νάνοι γαλαξίες. Οι εξελίξεις και το ενδεχόμενο ο καθηγητής να έχει δει την πρώτη ένδειξη της ύπαρξης της σκοτεινής ύλης, έφερε μια αισιόδοξη αναστάτωση, με ειδικούς του κλάδου να εκφράζουν ενθουσιασμό αλλά και εγκράτεια. Ο καθηγητής Τζάστιν Ριντ, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Σάρρεϋ, ανέφερε, ότι η απουσία σημαντικών σημάτων από νάνους γαλαξίες, αποτελεί ισχυρό επιχείρημα, ότι ο Τοτάνι δεν έχει δει ακτίνες γάμμα από αλληλοεξουδετέρωση σωματιδίων σκοτεινής ύλης.

Με τη σειρά του, ο καθηγητής Κίνγουα Γου, θεωρητικός αστροφυσικός στο UCL, κάλεσε επίσης σε προσοχή. «Εκτιμώ τη σκληρή δουλειά και την αφοσίωση του συγγραφέα, αλλά χρειαζόμαστε εξαιρετικές αποδείξεις για έναν εξαιρετικό ισχυρισμό», είπε. «Η ανάλυση αυτή δεν έχει φτάσει ακόμη σε αυτό το επίπεδο. Είναι μια εργασία που λειτουργεί περισσότερο ως ενθάρρυνση για όσους εργάζονται στον τομέα να συνεχίσουν την προσπάθεια».

Με πληροφορίες από The Guardian/lifo.gr