Ψηφιακή απεικόνιση από το πανεπιστήμιο Caltech δείχνει μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, να καταστρέφει ένα μεγάλο άστρο οδηγώντας σε μια φωτεινή έκλαμψη / Φωτ: Robert Hurt, Caltech (IPAC)

Tο φαινόμενο πιθανότατα προκλήθηκε, όταν ένα μεγάλο άστρο πλησίασε υπερβολικά τη μαύρη τρύπα και διαλύθηκε από τις τεράστιες βαρυτικές της δυνάμεις

Οι επιστήμονες κατέγραψαν τη φωτεινότερη μέχρι σήμερα έκλαμψη από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, η οποία έλαμψε με την ένταση δέκα τρισεκατομμυρίων ήλιων.

Η έκρηξη εντοπίστηκε το 2018 από κάμερα του Παρατηρητηρίου Palomar στην Καλιφόρνια. Η λάμψη κορυφώθηκε έπειτα από περίπου τρεις μήνες και έκτοτε μειώνεται σταδιακά. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το φαινόμενο πιθανότατα προκλήθηκε, όταν ένα μεγάλο άστρο πλησίασε υπερβολικά τη μαύρη τρύπα και διαλύθηκε από τις τεράστιες βαρυτικές της δυνάμεις.

«Στην αρχή δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε τα νούμερα, που έδειχναν το πόση ενέργεια απελευθερώθηκε», δήλωσε ο Matthew Graham από το California Institute of Technology, που διαχειρίζεται το Palomar.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν την Τρίτη στο περιοδικό Nature Astronomy.

Η πιο μακρινή έκλαμψη που έχει παρατηρηθεί

Η λάμψη προήλθε από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα σε απόσταση 10 δισεκατομμυρίων ετών φωτός, γεγονός που την καθιστά τη μακρινότερη τέτοια παρατήρηση μέχρι σήμερα. Το φως της προέρχεται από μια εποχή όπου το σύμπαν ήταν ακόμη πολύ νέο, περίπου 10 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά, δηλαδή από απόσταση σχεδόν 9,7 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων ανά έτος φωτός.

Οι εκλάμψεις αυτού του τύπου αποδίδονται σε παραμορφώσεις των μαγνητικών πεδίων ή σε διαταραχές στους δίσκους καυτού αερίου που περιβάλλουν τις μαύρες τρύπες. Αυτές οι στιγμιαίες «εκρήξεις» βοηθούν τους επιστήμονες, να κατανοήσουν καλύτερα τη φύση και τη συμπεριφορά των μαύρων τρυπών.

Πώς βοηθούν τέτοιες παρατηρήσεις

Σχεδόν όλοι οι μεγάλοι γαλαξίες, ανάμεσά τους και ο δικός μας, κρύβουν στο κέντρο τους μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα. Ωστόσο, οι αστρονόμοι δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα, πώς σχηματίστηκαν αυτά τα κολοσσιαία αντικείμενα.

Η μελέτη τέτοιων γεγονότων επιτρέπει στους ερευνητές, να εξετάσουν το «περιβάλλον» γύρω από τις μαύρες τρύπες και να παρακολουθήσουν πώς αλληλεπιδρούν με τα άστρα και τα αέρια που τις περιβάλλουν. Αυτά τα δεδομένα θεωρούνται πολύτιμα για την κατανόηση της εξέλιξης των γαλαξιών.

Ο Joseph Michail από το Harvard–Smithsonian Center for Astrophysics, που δεν συμμετείχε στην έρευνα, εξηγεί, ότι η ανακάλυψη επιτρέπει στους επιστήμονες «να μελετήσουν την αλληλεπίδραση των υπερμεγεθών μαύρων τρυπών με το περιβάλλον τους στα πρώτα στάδια του σύμπαντος».

Αυτές οι πρώιμες διεργασίες, σημειώνει, συνέβαλαν στη διαμόρφωση του σύμπαντος όπως το γνωρίζουμε σήμερα.

Με πληροφορίες από Associated Press