Ο Ζαν Λικ Γκοντάρ και τα γυρίσματα του θρυλικού πλέον φιλμ «Με κομμένη την ανάσα» βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας ταινίας του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ με τίτλο φυσικά… «Nouvelle Vague»!

Nouvelle Vague (***)

Σινεφίλ αμερικανογαλλικής συμπαραγωγής 2025 (106). Σκηνοθεσία: Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ. Πρωταγωνιστούν: Γκιγιόμ Μαρμπέκ, Ζόι Ντόιτς, Ομπρί Ντιλέν, Αντριέν Ρουγιάρ, Αντουάν Μπεσόν

Το 1959 ο Φρανσουά Τριφό θριαμβεύει στο φεστιβάλ των Κανών με την πρώτη ταινία του «Τα 400 χτυπήματα». Την ίδια εποχή ο φίλος και συνάδελφός του στα Cahiers du cinema, Ζαν Λικ Γκοντάρ θεωρεί εαυτόν αποτυχημένο, καθώς στα 29 του δεν έχει καταφέρει ακόμη να γυρίσει μια ταινία μεγάλου μήκους όπως οι υπόλοιποι συντάκτες του περιοδικού Ρομέρ, Ριβέτ, Τριφό, Σαμπρόλ.

Ο Λινκλέιτερ υμνεί το επαναστατικό πνεύμα της Νουβέλ Βαγκ αλλά και του «Πάπα» της Ζαν Λικ Γκοντάρ. Από την αρχή των ασπρόμαυρων καρέ διαπιστώνουμε την ανυποχώρητη στάση των νεαρών γάλλων κριτικών κινηματογράφου, να διαλύσουν με τα κείμενά τους κάθε μορφή ευσέβειας απέναντι στους παραδοσιακούς κανόνες αφήγησης. Κι ενώ ο προφανής στόχος τους ήταν η «ιερή» γαλλική ποιότητα, σύντομα τα βέλη της κινηματογραφόφιλης κριτικής τους ξεπερνούν το πλαίσιο της εγχώριας αγοράς. Ο Λινκλέιτερ δηλώνει αποφασισμένος, να τα δείξει όλα. Ακόμη και το ίνδαλμά του, παρουσιάζεται χωρίς αγιογραφικό περίβλημα.

Ο εγωκεντρικός Ζαν Λικ Γκοντάρ θυμίζει «ψώνιο» με τα χαρακτηριστικά μαύρα γυαλιά, που φοράει ακόμη και στις προβολές, ενώ οι εμμονές, οι αφορισμοί («οι μικρές μήκους ταινίες είναι αντι- σινεμά») καθώς και η μεγαλομανία του σε ότι κι αν πράττει ή λέει (μεταξύ άλλων θεωρεί ότι είναι ιδιοφυία) δεν το κάνουν ιδιαίτερα συμπαθή. Δεν διστάζει ακόμη και να βουτήξει τα λεφτά από το συρτάρι του περιοδικού, προκειμένου να ταξιδέψει στις Κάνες, ώστε να παραβρεθεί στην πρεμιέρα του «400 χτυπήματα». Ταυτόχρονα όμως είναι ένας βαθιά ανήσυχος σινεφίλ, που θέλει να διατυπώσει τη δική του ειλικρινή και αφτιασίδωτη αλήθεια γύρω από το νόημα του σινεμά. Χρήσιμα ιστορικά ντοκουμέντα, πικάντικες λεπτομέρειες και κωμικά ευρήματα συνθέτουν το παζλ του φιλμ. Ένα απολαυστικό (κυρίως για τους σινεφίλ) ημερολόγιο γύρω από τα γυρίσματα του «Με κομμένη την ανάσα», του φιλμ που άλλαξε μια για πάντα την γλώσσα του κινηματογράφου.

Στο νησί του Αμρουμ (Amrum) (***)

Δραματική γερμανικής παραγωγής 2025 (93). Σκηνοθεσία: Φατίχ Ακίν. Πρωταγωνιστούν: Γιάσπερ Μπίλερμπεκ, Νταϊάν Κρούγκερ, Ματίας Σβαϊγκχέφερ, Λόρα Τόνκε

Γερμανία, τέλη του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Σε απομακρυσμένο νησί καταφτάνουν εξαθλιωμένοι γερμανοί, αλλά οι ντόπιοι δεν τους υποδέχονται φιλικά. Ένα αγόρι προσπαθεί να καταλάβει τις αντιφατικές συμπεριφορές των ενηλίκων και ειδικά της σκληρής μητέρας του που λατρεύει τον Χίτλερ.

Το περίφημο γερμανικό τραύμα και η συνενοχή των απλών πολιτών στην γιγάντωση του ναζισμού είναι το θέμα της πολιτικής ταινίας του Φατίχ Ακίν, ο οποίος υπογράφει ένα δυνατό πειραματικό έργο (η παιδική φαντασία και το φιλμ τεκμηρίωσης κουμπώνουν άψογα) για μια πολλαπλή ενηλικίωση. Όχι μόνο του 11χρονου Νάνινγκ που αδυνατεί να καταλάβει, γιατί η τρομακτική μητέρα του δεν επιθυμεί το τέλος του πολέμου, αλλά και μιας ολόκληρης οικογένειας -συμβολισμός για την ίδια την Γερμανία- που κρύβει καλά τα μυστικά της.

Σκοτώστε τον Τζόκεϊ (Kill the Jockey) (**1/2)

Δραματική διεθνούς συμπαραγωγής 2024 (96). Σκηνοθεσία: Λουίς Ορτέγκα. Πρωταγωνιστούν: Ναουέλ Πέρεζ Μπισκαγιάρ, Ρομπέρτο Καρνάγκι, Ούρσουλα Κορμπέρο, Ντανιέλ Φανέγο

Ο Ρέμο Μανφρεντίνι είναι ένας χαρισματικός τζόκεϊ του ιπποδρόμου, ο οποίος περιμένει με την -επίσης τζόκεϊ- σύντροφό του το πρώτο τους παιδί. Όμως οι καταχρήσεις οδηγούν τον ήρωα σε ένα καταστροφικό ατύχημα.

Ο δημιουργός του «Αγγέλου» κινείται στην ίδια αντισυμβατική ρότα και υπογράφει ακόμη ένα αιρετικό πορτρέτο, όπου οι διαχωριστικές γραμμές των δύο φύλων προσφέρουν ένα πεδίο ανεξέλεγκτης καλλιτεχνικής έκφρασης, όπου τα πάντα επιτρέπονται. “Τι μπορώ να κάνω για να σε ξανακερδίσω;” ρωτά ο ήρωας την αγαπημένη του (η Ούρσουλα Κορμπέρο του «Casa de papel») κι εκείνη του απαντά: «Να πεθάνεις και να ξαναγεννηθείς». Αυτή η παραδοξότητα ορίζει και το σκηνοθετικό ύφος, ενός έργου που κινείται μεταξύ της αλμοδοβαρικής κωμωδίας και του ηλεκτρισμένου θρίλερ.

Η επέτειος (Anniversary) (**)

Δραματική αμερικανικής παραγωγής 2025 (112). Σκηνοθεσία: Γιαν Κομάσα. Πρωταγωνιστούν: Κάιν Τσάντλερ, Ντάιαν Λέιν, Ζόι Ντόιτς

Η καθηγήτρια πανεπιστημίου Έλεν και ο σύζυγός της Πολ γνωρίζουν την Λίζα, τη νέα φιλενάδα του γιου τους, η οποία ήταν παλιά φοιτήτρια της πρώτης. Γρήγορα η Έλεν αντιλαμβάνεται, ότι η Λιζ δεν είναι αυτό που δείχνει.

Το χρονικό της διάλυσης μιας οικογένειας δίνεται με όρους πολιτικού θρίλερ. Όμως παρά την πολύ ενδιαφέρουσα κεντρική ιδέα, το σενάριο (με σαφείς αιχμές για την υπερσυντηρητικοποίηση της Αμερικής του Τραμπ) που ανοίγεται σε αμέτρητους συμβολισμούς και ανερμάτιστες αλληγορικές ιδέες, δεν μπορεί να διατηρήσει την ομοιογένεια του. Όσο μάλιστα κυλά ο χρόνος το φιλμ χάνεται σε αμετροεπείς διδακτισμούς.

Κων. Καϊμάκης/documentonews.gr