Όταν οι ρόλοι συγχέονται, ποιος πραγματικά διοικεί; – Της Τζένης Σουκαρά
Η δημόσια τοποθέτηση του δημάρχου Κορινθίων στο χθεσινό Δ.Σ. προκάλεσε αίσθηση.
Όχι μόνο για τον τόνο, αλλά και για το περιεχόμενο. Με λόγια αιχμηρά, περιέγραψε έναν Δήμο όπου – όπως είπε – οι αιρετοί δεν έχουν τον έλεγχο, οι υπηρεσίες δεν συνεργάζονται και οι αποφάσεις μένουν στα χαρτιά.
Αν τα στοιχεία αυτά ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, εγείρεται ένα σοβαρό θεσμικό ερώτημα:
Μπορεί ένας δήμαρχος να ασκήσει διοίκηση, όταν κρίσιμα γρανάζια της διοικητικής μηχανής φαίνεται να μην ακολουθούν;
Ωστόσο, για να υπάρξει ουσιαστική συζήτηση, οφείλουμε να δούμε και την άλλη πλευρά: αυτή των υπηρεσιακών παραγόντων.
Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς:
Μήπως οι υπάλληλοι διστάζουν να εισηγηθούν ή να εγκρίνουν ενέργειες όταν υπάρχουν νομικά, διοικητικά ή λογιστικά κενά;
Υπάρχει επαρκής θεσμική καθοδήγηση από τη δημοτική αρχή προς τις υπηρεσίες ή επικρατεί αβεβαιότητα και πίεση;
Λειτουργεί το κατάλληλο πλαίσιο συνεργασίας και εμπιστοσύνης ή έχει χαθεί η επαφή και η επικοινωνία ανάμεσα σε αιρετούς και υπαλλήλους;
Δεν είναι σπάνιο σε οργανισμούς του Δημοσίου να επικρατεί μια κουλτούρα «διοικητικής αυτοσυντήρησης», όπου οι υπάλληλοι επιλέγουν τη μέγιστη θεσμική ασφάλεια, αποφεύγοντας την ανάληψη πρωτοβουλιών, ιδίως αν θεωρούν πως κινδυνεύουν να στοχοποιηθούν ή να ελεγχθούν πειθαρχικά.
Από την άλλη, δεν μπορεί να παραγνωριστεί η ευθύνη της διοίκησης να εμπνεύσει, να οργανώσει και να διασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των δομών.
Ούτε η επιλογή της παραίτησης ως δήλωση πολιτικής στάσης μπορεί να αγνοηθεί ή να αντιμετωπιστεί ως απλός τακτικισμός. Είναι ένδειξη κρίσης.
Τελικά, το ερώτημα παραμένει ουσιαστικό:
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια σύγκρουση αρμοδιοτήτων ή σε μια θεσμική ασυμβατότητα;
Είναι η δημοτική αρχή σε διοικητική ομηρία ή οι υπάλληλοι βρίσκονται υπό πίεση που τους εμποδίζει να λειτουργήσουν με ασφάλεια;
Και το κυριότερο: πώς αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών για να λειτουργήσει ο Δήμος;
Η συζήτηση που ανοίγει εδώ δεν αφορά μόνο τον Δήμο Κορινθίων. Αφορά το θεσμικό ερώτημα του πώς συνυπάρχουν αιρετοί και υπηρεσιακοί παράγοντες.
Υπάρχουν όρια στις αρμοδιότητες;
Υπάρχουν μηχανισμοί επίλυσης τέτοιων αδιεξόδων;
Και – το κυριότερο – τι συμβαίνει όταν ένας μη εκλεγμένος μηχανισμός έχει τη δυνατότητα να μπλοκάρει τον εκλεγμένο;
Ο δημόσιος διάλογος οφείλει να συνεχιστεί, όχι για να επιρρίψει ευθύνες σε πρόσωπα, αλλά για να ξεκαθαρίσει τους ρόλους και να αποκαταστήσει τη θεσμική λειτουργία της τοπικής διοίκησης.
Οτιδήποτε λιγότερο, απλώς παρατείνει το αδιέξοδο — εις βάρος των πολιτών.