Τα Θεοφάνεια στην Ερμιόνη – Το έθιμο του “Γιάλα – Γιάλα”

  • January 4, 2025
  • Posted in STORIES

Εάν πάτε στην Ερμιόνη στις μέρες που των Φώτων, τότε δεν πρέπει να χάσετε την ευκαιρία να δείτε από κοντά το ξεχωριστό, τοπικό έθιμο Γιάλα-Γιάλα. Παραδοσιακά, τα πάντα ξεκινούν από την προηγούμενη ημέρα των Θεοφανείων, όταν οι νέοι που θα συμμετάσχουν σε αυτό μεταβαίνουν στο λιμάνι, ώστε να στολίσουν με φύλλα φοίνικα τις βάρκες από όπου θα βουτήξουν για να πιάσουν τον σταυρό και την εικόνα της Παναγίας.

Τα μελωδικά στιχάκια του γιάλα-γιάλα αποτελούν ποιητικό μνημείο, σύμβολο της ταυτότητας και της ιστορικής μνήμης τόσο σε τοπικό επίπεδο, όσο και σε πανελλήνιο.
Η παράδοση
Την παραμονή των Φώτων οι νέοι ψαράδες κατεβαίνουν στο λιμάνι και στολίζουν τις βάρκες που τους έχουν οι καραβοκύρηδες παραχωρήσει με κλώνους από φοίνικες, σμυρτιές, κουμαριές, νεραντζιές , αγριοχουρμαδιές και χρωματιστές γιορτινές σημαίες. Το στόλισμα και το ολονύχτιο γλέντι που θα ακολουθήσει, συνοδεύει το τοπικό τραγούδι του << γιάλα γιάλα >>.
Σήμερα 
Κατά τα ξημερώματα των Φώτων, οι νέοι τριγυρίζουν την Ερμιόνη ντυμένοι με ναυτικές στολές. Τραγουδώντας «γιάλα-γιάλα» (από όπου και το όνομα του εθίμου) περνάνε από σπίτι σε σπίτι, όπου οι κάτοικοι τους προϋπαντούν με ευχές και κεράσματα. Το «γιάλα-γιάλα» συνεχίζεται μέχρι την ώρα που μεταβαίνουν πια στο λιμάνι κι ανεβαίνουν στις στολισμένες βάρκες. Τις οποίες και κουνάνε με δύναμη καθώς βγάζουν τις στολές τους και πέφτουν στα θαλασσινά νερά.
Γιάλα – Γιάλα
Παραδοσιακά τραγούδια της Ερμιόνης που στον τραγουδιστικό τους τρόπο καταγράφεται το μεθύσι του έρωτα. Τραγούδια μοναδικά, που είναι ζυμωμένα με πόνο, χαρές, αρμύρα κι έρωτα συγκινούν και εντυπωσιάζουν, γιατί όσο υπάρχει θάλασσα πάντα θα τραγουδιέται η περιπέτεια.
Τα τραγούδια τους μοιάζουν με δροσερό αεράκι που έρχεται κατ’ ευθείαν από το Μπογάζι και απαλύνει τα συναισθήματα που δύσκολα εκφράζονται με λόγια.
ΓΙΑΛΑ – ΓΙΑΛΑ
Καράβι καραβάκι
που πας γιαλό – γιαλό, γιάλα- γιάλα
αν είσαι για την πόλη
κάτσε να ‘ ρθω κι εγώ.
Δεν είμαι για την πόλη
αλλά για το Καστρί, γιάλα- γιάλα
Που έχει όμορφα κορίτσια
κι ολόγλυκο κρασί.
Δυό ήλιοι δυό φεγγάρια
βγήκανε σήμερα , γιάλα-γιάλα
Το ένα στο πρόσωπό σου,
τ’ άλλο στα σύννεφα.
Εσύ ‘σαι ένας ήλιος
φεγγάρι λαμπερό, γιάλα-γιάλα.
Μου θάμπωσες το φως μου
και δεν μπορώ να ειδώ.
Ρεφραίν
Στη θάλασσα θα πέσω, καλέ,
βαθειά στα κύματα, ωχ αμάν – αμάν
Να πιάσω την ποδιά σου, καλέ,
με τα κεντήματα ωχ αμάν-αμάν
Να πιάσω τον σταυρό σου, καλέ ,
με τα σκαλίσματα ωχ αμάν-αμάν.
Ανάμεσα Τσιρίγο
και κάβο Ματαπά , γιάλα-γιάλα.
Ο Άρης κινδυνεύει,
μες τα βαθειά νερά.
Δεν κλαίω το καράβι,
ούτε και τα πανιά
Μον’ κλαίω τα ναυτάκια
που ‘ναι όλα διαλεχτά.
Δεν είναι πεντακόσια,
ούτε και εκατό , γιάλα-γιάλα
μον’ είναι δεκατρία
από το ναυτικό.
Βοήθα Παναγιά μου,
να τα γλυτώσουμε, γιάλα-γιάλα
τα δώδεκα καντήλια
να στ’ ασημώσουμε.
Χάρε για χάρισέ μου,
σαΐτες κοφτερές, γιάλα-γιάλα.
Να πάω να σαϊτέψω,
δυό-τρείς μελαχρινές.
Εσύ ‘σαι διοσμαρίνι,
να πέσουν τ’ άνθη σου , γιάλα-γιάλα.
Να μαραθεί η καρδιά σου
και το χειλάκι σου.
Αν είσαι κι αν δεν είσαι
του Δήμαρχου παιδί , γιάλα-γιάλα
εγώ θα σε φιλήσω
κι ας πάω φυλακή.
Εσύ είσαι η τρυγόνα
κι εγώ ο κυνηγός , γιάλα-γιάλα
και θα σε κυνηγήσω
στον κόσμο όσο ζω.
Ανάθεμά σε ύπνε
που μ’ αποκοίμισες, γιάλα-γιάλα
πέρασε το πουλί μου
και δε με ξύπνησες.
Ανάμεσα Καστέλι
και κάτω Παναγιά, γιάλα-γιάλα
μας κόπηκε η σκότα,
από τη ματισιά.
Τα μάτια σου σαρδέλες
τα φρύδια σου σκρουμπιά, γιάλα-γιάλα
κι τσίμπλες των ματιών σου
να ήταν σκορδαλιά.

Related Posts