Μόλις δύο 24ωρα έχουν περάσει από την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στη Μόσχα, με την οποία, όπως είπε, εξασφάλισε ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση στην κρίση Δύσης-Ρωσίας για την Ουκρανία.

Ωστόσο, η γιγαντιαία στρατιωτική άσκηση που ετοιμάζει η Ρωσία στην Λευκορωσία, έχει εντείνει τις δυτικές ανησυχίες, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν τους πολίτες, να εκφράζουν σοβαρούς φόβους για το ενδεχόμενο πολέμου.

«Για μένα το θέμα ήταν να παγώσει το παιχνίδι, για να εμποδιστεί μία κλιμάκωση και να ανοίξουν νέες προοπτικές (…) Αυτός ο στόχος επιτεύχθηκε», δήλωσε ο Εμανουέλ Μακρόν στους δημοσιογράφους στο αεροπλάνο φεύγοντας από τη Μόσχα.

Ο Μακρόν τόνισε, ότι δεν σκέφτηκε ποτέ, «ούτε για ένα δευτερόλεπτο», ότι ο Πούτιν ήταν έτοιμος να κάνει οποιαδήποτε κίνηση. Γάλλος αξιωματούχος δήλωσε, ότι ο Ρώσος πρόεδρος δεσμεύθηκε, να μην αναλάβει προς το παρόν νέες στρατιωτικές πρωτοβουλίες κοντά στην Ουκρανία, εξέλιξη που πιθανόν να προμηνύει αποκλιμάκωση της κρίσης.

Η Ρωσία ετοιμάζεται για 10ημερη στρατιωτική άσκηση στη Λευκορωσία, σε μια επίδειξη δύναμης που οι ειδικοί σε θέματα ασφαλείας θεωρούν, ότι έχει σχεδιαστεί για να δείξει στην Ουκρανία και στη Δύση ότι είναι σοβαρό το ενδεχόμενο ενός πολέμου, όπως λένε δυτικοί αναλυτές.

Ρωσικές δυνάμεις και εξοπλισμός άρχισαν να καταφτάνουν στη Λευκορωσία από τα μέσα Ιανουαρίου, με περίπου 30.000 μάχιμους στρατιώτες να αναμένεται να συμμετάσχουν στην άσκηση «Allied Resolve».

Δορυφορικές εικόνες από την 4η Φεβρουαρίου, που συνέλεξε η Maxar Technologies, έδειξαν στρατιωτικό υλικό σε απόσταση περίπου 50 χλμ. από τα ουκρανικά σύνορα, καθώς και στρατιωτικές μονάδες οπλισμένες με πυραύλους, πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων και επιθετικά αεροσκάφη.

Για τους Δυτικούς αυτό σηματοδοτεί για πρώτη φορά την επιστροφή της Μόσχας αλλάζοντας τα δεδομένα για τους στρατιωτικούς σχεδιαστές του ΝΑΤΟ. «Ο λόγος για τον οποίο θεωρούμε ότι αυτό αλλάζει το παιχνίδι, είναι επειδή οι Ρώσοι απολαμβάνουν ήδη ένα συμβατικό στρατιωτικό πλεονέκτημα έναντι του ΝΑΤΟ σε αυτό το μέρος του κόσμου», δήλωσε ο Kristjan Mae, επικεφαλής του τμήματος ΝΑΤΟ και ΕΕ.

«Αναγνωρίζουμε, ότι η Λευκορωσία βρισκόταν πάντα στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας, αλλά η Λευκορωσία πάντα αντιστεκόταν στη μόνιμη εγκατάσταση των ρωσικών στρατευμάτων [εκεί]», σημείωσε και πρόσθεσε:«Αυτό που βλέπουμε αυτή τη στιγμή, είναι στρατηγικές δυνατότητες, πέρα από τα συμβατικά στρατεύματα, που θα αλλάξουν τον συσχετισμό υπέρ της Ρωσίας ακόμη περισσότερο».

Έρχονται για να μείνουν;

Ενώ η Μόσχα δηλώνει ότι πρόκειται για μια στρατιωτική άσκηση, κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν, ότι η Μόσχα είναι απίθανο να απομακρύνει τα στρατεύματά της από τη Λευκορωσία, μόλις εγκατασταθούν εκεί, απειλώντας τη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, ακόμη και αν η Ρωσία δεν πραγματοποιήσει εισβολή στην Ουκρανία. «Η στρατιωτική συγκέντρωση στη Λευκορωσία φαίνεται να είναι κάτι πιο μόνιμο, δυστυχώς, και είναι μια μεγάλη ανησυχία μας», είπε ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ζμπίγκνιεφ Ράου σε συνέντευξή του στο Foreign Policy κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον.

Το ίδιο, όπως αναμενόταν πιστεύουν και οι βουλευτές της αντιπολίτευσης στην Ουκρανία, εκφράζοντας ανησυχία ότι τα ρωσικά στρατεύματα θα μπορούσαν να εγκατασταθούν στη Λευκορωσία για μεγάλο χρονικό διάστημα. «Δεν έχουμε καμία αμφιβολία για αυτό. Τίποτα μέχρι σήμερα δεν μπορεί πείσει κάποιον ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα αποχωρήσουν» δήλωσε στο Foreign Policy η Kira Rudik, μέλος του ουκρανικού κοινοβουλίου και ηγέτης του πολιτικού κόμματος Golos.

Πάντως ο Τζέιμς Κλέβερλι, Βρετανός βουλευτής και αν. υπουργός Εξωτερικών για θέματα Ευρώπης του Ην. Βασιλείου, φαίνεται κάπως πιο μετριοπαθής απαντώντας πως «δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα πόσο θα μείνουν εκεί τα ρωσικά στρατεύματα, αλλά το θέμα είναι, ότι δεν χρειάζεται να είναι εκεί και προτιμάμε να μην ήταν εκεί».

Ο Βρετανός πολιτικός κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Ουάσιγκτον τη Δευτέρα τόνισε, ότι «η κλίμακα και η φύση αυτής της στρατιωτικής συσσώρευσης δεν μπορούν να εξηγηθούν με αξιοπιστία ως αμιγώς στρατιωτικές ασκήσεις» και προσέθεσε «πιστεύουμε ότι είναι προς το συμφέρον της Ρωσίας, να μην συγκεντρωθούν αυτά τα στρατεύματα στα σύνορα της Ουκρανίας, είτε στη Λευκορωσία είτε στη Ρωσία».

Μόχλευση στη Δύση

Από την πλευρά του πάντως, το Κρεμλίνο αρνείται ότι έχει σχέδια εισβολής στην Ουκρανία και κατηγορεί τη Δύση, ότι είναι υπεύθυνη για την πυροδότηση εντάσεων και ισχυρίζεται ότι τα στρατεύματά της στη Λευκορωσία θα επιστρέψουν στη Ρωσία μετά τις στρατιωτικές ασκήσεις, αν και δεν έδωσε χρονοδιάγραμμα για το πότε θα γίνει αυτό.

«Θέλει να στείλει ένα μήνυμα στην Ουκρανία, στους δυτικούς υποστηρικτές της και τους πολίτες τους να αποσπάσει όσο το δυνατόν περισσότερες παραχωρήσεις ή τουλάχιστον κάποιου είδους κατανόηση» δήλωσε ο Ευγένιος Τσαουσόφσκι, γεωπολιτικός αναλυτής στο Newlines Institute και πρώην αναλυτής της Ευρασίας.

«Η Ρωσία χρησιμοποιεί αυτές τις στρατιωτικές συγκεντρώσεις και ασκήσεις ως μια μορφή μόχλευσης για να δώσει σήμα στη Δύση, ότι θέλει να ξαναγράψει τους κανόνες της τάξης ασφαλείας στην Ευρώπη», είπε ο Τσαουσόφσκι. «Ωστόσο, η πραγματική στρατιωτική δράση θα άλλαζε εντελώς την κατάσταση και θα στερούσε από τη Ρωσία αυτή τη δυνατότητα μόχλευσης».

Πρέπει να σημειωθεί, ότι (και από την πλευρά του) το ΝΑΤΟ από το 2014 έχει ενισχύσει σημαντικά την στρατιωτική παρουσία του στην ανατολική Ευρώπη, ενώ διεξάγει και εκείνο μεγάλες ασκήσεις με τη συμμετοχή δεκάδων χιλιάων στρατευμάτων, ότι δηλαδή κάνει και η Ρωσία με την άσκηση «Allied Resolve».

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων: Τι πιστεύουν οι πολίτες;

Την ίδια στιγμή δημοσκόπηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR) που διεξήχθη στα τέλη Ιανουαρίου, έδειξε ότι οι πλειοψηφίες, σε έξι από τις επτά χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, θεωρούν, ότι η Ρωσία θα εισβάλει στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του 2022. Αυτή η πεποίθηση είναι πιο ισχυρή, σε πολίτες κρατών που είναι κοντά στα σύνορα της ανατολικής Ευρώπης.

Σημειώνεται, ότι η έρευνα αυτής της δυτικής δεξαμενής σκέψης -στην οποία θήτευσαν και πρώην αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ, πραγματοποιήθηκε μόνο στα 2/3 του πληθυσμού της ΕΕ, περιλαμβάνοντας συγκεκριμένες χώρες, οπότε η αντιπροσωπευτικότητά της είναι πιο περιορισμένη.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι πολίτες πιστεύουν ότι τόσο το ΝΑΤΟ όσο και η ΕΕ πρέπει να σταθούν στο πλευρό του Κίεβου. «Τα δεδομένα υποδηλώνουν κάτι σαν γεωπολιτική αφύπνιση στην Ευρώπη», δήλωσε ο Μαρκ Λέοναρντ, διευθυντής του ECFR. «Τα κράτη της ΕΕ έχουν παρουσιαστεί ως διχασμένα, αδύναμα και απόντα για την Ουκρανία, αλλά οι Ευρωπαίοι πολίτες είναι ενωμένοι: συμφωνούν ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν μπορεί να επιδιώξει στρατιωτική δράση και ότι η Ευρώπη, μαζί με τους εταίρους της στο ΝΑΤΟ, θα πρέπει να βοηθήσουν την Ουκρανία».

Για τους συντάκτες της μελέτης, οι πολίτες «αντιλαμβάνονται τον κόσμο τους σαν να βρίσκεται σε προπολεμική και όχι μεταπολεμική κατάσταση». Οι πλειοψηφίες και στις επτά χώρες έβλεπαν το ΝΑΤΟ και τα 30 κράτη μέλη του, ως τους κύριους υπερασπιστές της ουκρανικής κυριαρχίας, αλλά επίσης αισθάνθηκαν ξεκάθαρα, ότι η ΕΕ φέρει μεγάλη ευθύνη για την υπεράσπιση της Ουκρανίας σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης. Στη Φινλανδία, το 56% των ερωτηθέντων θεώρησε, ότι η ΕΕ θα ήταν σε θέση για να βοηθήσει την Ουκρανία και το 59% πιστεύει, ότι θα το έκανε το ΝΑΤΟ.

Πιθανή σύγκρουση Ρωσίας-ΗΠΑ λέει ο 1 στους 4

Οι δημοσκοπήσεις στη Ρωσία έχουν παρόμοιο ενδιαφέρον. Tο 39% των Ρώσων πιστεύει ότι ένας νέος πόλεμος μεταξύ των δύο χωρών είναι πιθανός ή αναπόφευκτος, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του ανεξάρτητου Ινστιτούτου δημοσκοπήσεων Levada. Την ίδια στιγμή, μόνο το 4% των ερωτηθέντων κατηγορεί τη ρωσική ηγεσία. Η πλειοψηφία θεωρεί τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ υπεύθυνους.

Εν τω μεταξύ, το 1/4 των ερωτηθέντων θεωρεί ακόμη και πιθανή σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ, ενώ το ποσοστό εκείνων που εξέφρασαν τον φόβο τους για έναν «μεγάλο πόλεμο» αυξήθηκε τον τελευταίο χρόνο στο 60% και αποτελεί ρεκόρ.

Αυτό το κλίμα επικρατεί και στους δρόμους του Ροστόφ της συνοριακής πόλης με την Ουκρανία. «Για όλα φταίει ο Ομπάμα… α, περίμενε, ο Μπάιντεν είναι πρόεδρος τώρα», λέει ένας 50χρονος άνδρας. «Δεν πειράζει, μας επιβάλλει τα πάντα. Αυτός και το αμερικανικό Κογκρέσο είναι επιτιθέμενοι και προβοκάτορες, που μας παρασύρουν σε έναν πόλεμο που δεν θέλουμε».

«Δεν επιτιθέμαστε σε κανέναν, δεν το κάναμε ποτέ. Γιατί να το κάνουμε τώρα; Θέλουμε ειρήνη», λέει μια 40χρονη. «Απλά αφήστε με ήσυχη με αυτό το θέμα. Έχουμε άλλα πραγματικά προβλήματα και ασχολούμαστε πάντα με την Ουκρανία», λέει μια άλλη γυναίκα 30 ετών. «Τα τρόφιμα ακριβαίνουν στη χώρα μας, τα φάρμακα, συν τον κορονοϊό και όλους τους άρρωστους».

Πηγές: spiegel, Guardian, aljazeera

Βαγγέλης Γεωργίου