Αμερικανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στη Γενεύη, συμφώνησαν κατά βάση, πως πρέπει να συνεχιστούν οι συνομιλίες των δύο πλευρών, ειδικά για την κατάσταση στην Ουκρανία και το μέλλον του ΝΑΤΟ, δύο θέματα που «καίνε», δίχως να σημειώνεται κάποια αξιοσημείωτη εξέλιξη.

Η συνάντηση, η οποία διήρκεσε σχεδόν 8 ώρες, χαρακτηρίστηκε από τον Ρώσο υφυπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ ως «επαγγελματική», ενώ και η Αμερικανίδα υφυπουργός Εξωτερικών Γουέντι Σέρμαν έκανε λόγο για «ειλικρινείς» και «ξεκάθαρες» συζητήσεις, δίχως ωστόσο οι δύο πλευρές να καταλήγουν σε κάποια κοινή ανακοίνωση, που να ανταποκρίνεται στους στόχους και των δύο.

Οι δυνατότητες για περαιτέρω διπλωματικές συζητήσεις διατηρούνται φυσικά ανοιχτές. Άλλωστε, κάτι τέτοιο υπαινίχθηκε και η Γουέντι Σέρμαν, η οποία μετά τη συνάντηση δήλωσε, πως οι ΗΠΑ είναι ανοιχτές να συναντηθούν ξανά σύντομα για να συζητήσουν λεπτομερέστερα τα διμερή ζητήματα. Την Τετάρτη, επίσης, για πρώτη φορά από το 2019, θα συνεδριάσει το Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας στις Βρυξέλλες, στο οποίο αναφέρθηκε και ο Σεργκέι Ριαμπκόφ.

Σχετικά με την Ουκρανία, η Αμερικανίδα υφυπουργός Εξωτερικών δήλωσε, πως η Ρωσία θα μπορούσε να απομακρύνει τα ρωσικά στρατεύματα από τα σύνορα, αν πράγματι δεν υπάρχει σχέδιο εισβολής, όπως υποστήριξε ο Σεργκέι Ριαμπκόφ, διαψεύδοντας κατηγορηματικά το ενδεχόμενο.

Από την πλευρά του, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών υποστήριξε, πως η Ρωσία θα συνεχίσει να διεξάγει στρατιωτικές ασκήσεις στο έδαφός της, παρά τις αντιρρήσεις του ΝΑΤΟ, λέγοντας ότι «όπως το ΝΑΤΟ φροντίζει για τη δική του ασφάλεια, έτσι φροντίζουμε κι εμείς για τη δική μας ασφάλεια και κάνουμε ό,τι θεωρούμε αναγκαίο». Μάλιστα, μια μέρα μετά τις συνομιλίες, την Τρίτη, τρεις χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες ξεκίνησαν ασκήσεις με πραγματικά πυρά, συμπεριλαμβανομένων τανκς στη δυτική Ρωσία, σε περιοχές μεταξύ των οποίων είναι και περιοχές κοντά στην Ουκρανία, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Interfax επικαλούμενο τον στρατό.

Παράλληλα, ο Ρώσος αξιωματούχος τόνισε, πως το κύριο πρόβλημα μεταξύ των δύο πλευρών είναι η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, όντας κατηγορηματικά αρνητικός σχετικά με την ένταξη της Ουκρανίας, ζήτημα στο οποίο δεν σημειώθηκε καμία πρόοδος, την ώρα που η Ρωσία υποστήριζε ήδη πριν τις διαπραγματεύσεις, πως δεν πρόκειται να κάνει καμία «παραχώρηση». Αξίζει να σημειωθεί, πως η Μόσχα, στα μέσα Δεκεμβρίου, έδωσε στην Αμερικανική πλευρά δύο προτάσεις κειμένων συνθηκών, τις οποίες ορισμένοι χαρακτήρισαν «τελεσίγραφο», με βασικά αιτήματα τη διακοπή της επέκτασης του ΝΑΤΟ στον μετασοβιετικό χώρο, την αποφυγή προκλητικών ενεργειών κοντά στα ρωσικά σύνορα και την απόσυρση των πυρηνικών όπλων που βρίσκονται εκτός αμερικανικής επικράτειας.

Βέβαια, ο ίδιος ο Ριαμπκόφ επεσήμανε, πως μπορεί να βρεθεί μια ισορροπία συμφερόντων με το ΝΑΤΟ, χωρίς η Ρωσία να υποχωρήσει από τις απαιτήσεις της στα θέματα των εγγυήσεων ασφαλείας. Η Ουάσινγκτον, άλλωστε, φαίνεται να είναι διατεθειμένη να εξετάσει κάποιες άλλες πτυχές των ρωσικών προτάσεων σε σχέση με την Ουκρανία, όπως το ενδεχόμενο κάθε πλευρά να περιορίσει τα στρατιωτικά γυμνάσια και την ανάπτυξη πυραύλων στην περιοχή.

Σχετικά με το ενδεχόμενο εισβολής στην Ουκρανία, ορισμένοι αναλυτές και διπλωμάτες θεωρούν, πως στην πραγματικότητα ο Πούτιν δεν έχει πρόθεση να εισβάλει στην Ουκρανία, γεγονός που θα έφερε σημαντικό κόστος, τόσο από την άποψη των θυμάτων όσο και οικονομικά, ως αποτέλεσμα των ποινικών κυρώσεων που η Δύση έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι θα επιβάλει, ως απάντηση σε μια τέτοια επίθεση.

Αντίθετα, όπως τονίζει και το Politico, πιστεύουν πως ο Πούτιν βρίσκεται μπροστά σε ένα ευνοϊκό σύνολο περιστάσεων. Ο Τζο Μπάιντεν επιθυμεί να εστιάσει την εξωτερική του πολιτική στα ζητήματα με την Κίνα, ο κυβερνητικός συνασπισμός στη Γερμανία είναι καινούριος και ακόμα άπειρος, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει να αντιμετωπίσει προβλήματα σχετικά με το Brexit, και οι περισσότερες Δυτικές κυβερνήσεις εξακολουθούν να ασχολούνται κατά βάση με την πανδημία του κορονοϊού, τόσο σε υγειονομικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Μέσα σε όλη αυτή την κατάσταση, υποστηρίζουν, ο Πούτιν μπορεί να χρησιμοποιεί την απειλή της εισβολής στην Ουκρανία έτσι ώστε να φέρει στην επιφάνεια παράπονα δεκαετιών, σχετικά με την επέκταση του ΝΑΤΟ προς την Ανατολή.

Αυτού του είδους η «ενόχληση» άλλωστε φάνηκε και από τα λόγια του Ρώσου υφυπουργού Εξωτερικών, ο οποίος τόνισε, πως η Ρωσία πρέπει να διασφαλίσει, πως η Ουκρανία «δεν θα γίνει ποτέ, μα ποτέ, μέλος του ΝΑΤΟ». «Είναι θέμα της εσωτερικής ασφάλειας της Ρωσίας» πρόσθεσε. Οι ΗΠΑ, ωστόσο, επιμένουν πως «δεν θα λάβουμε αποφάσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία», υπερασπιζόμενες την πολιτική του ΝΑΤΟ να κρατά «ανοιχτές» τις πόρτες του.

Γενικότερα, όπως σημειώνει και το Politico, φάνηκε οι δύο πλευρές να γνωρίζουν, πως οι συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις «ήταν καταδικασμένες να αποτύχουν», τουλάχιστον σε ορισμένα βασικά σημεία. Μπορεί ο Ρώσος αξιωματούχος να υποστήριξε, πως τα πράγματα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα, ωστόσο φάνηκε να γνωρίζει, πως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, γι’ αυτό άλλωστε δήλωσε, πως η Ρωσία ελπίζει σε μια δήλωση σχετικά με τις προοπτικές της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ, στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της συμμαχίας, που είναι προγραμματισμένη για τέλη Ιουνίου στη Μαδρίτη.

Το ίδιο το ΝΑΤΟ, ωστόσο, μέσω του γενικού γραμματέα Γενς Στόλτενμπεργκ, μπορεί να είδε με «θετικό σημάδι» την πρόθεση της Μόσχας για διάλογο, ωστόσο παράλληλα δήλωσε έτοιμο «για μία ένοπλη σύρραξη στην Ευρώπη», αν οι διαπραγματεύσεις ναυαγήσουν. «Οποιαδήποτε νέα επιθετική κίνηση κατά της Ουκρανίας θα επιφέρει υψηλό οικονομικό και πολιτικό κόστος», τόνισε σε συνέντευξή του στους Financial Times.

Η αλήθεια είναι, πάντως, πως το προσεχές διάστημα θα χαρακτηριστεί από συνεχόμενες επαφές μεταξύ των δύο πλευρών. Μετά τη Γενεύη, όπως προαναφέρθηκε, θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, για πρώτη φορά από το 2019, το Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας στις Βρυξέλλες, ενώ στις 14 του μήνα οι επαφές θα μεταφερθούν στη Βιέννη, στα αρμόδια όργανα του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, με αντικείμενο το καθεστώς ασφάλειας της Ουκρανίας και γενικότερα των πρώην κρατών της Σοβιετικής Ένωσης.

Γιάννης Τσεκούρας

tvxs.gr