Στη Νεμέα, ένας καυστήρας ηλικίας 45 ετών θέτει ένα ερώτημα πολύ μεγαλύτερο από το τεχνικό πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει: πόσο αποτελεσματικό είναι τελικά ένα κράτος που διακηρύσσει τον εκσυγχρονισμό του, αλλά δυσκολεύεται να δώσει λύση σε ένα τόσο συγκεκριμένο ζήτημα δημόσιας ασφάλειας;

Το 2026, σε ένα σχολικό συγκρότημα που στεγάζει το ΕΠΑΛ Νεμέας, τη Γεωργική Σχολή και την Πυροσβεστική Υπηρεσία, η θέρμανση εξακολουθεί να εξαρτάται από μια εγκατάσταση του 1981. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, ο συντηρητής, έπειτα από χρόνια επισκευών και παρεμβάσεων, αρνείται πλέον να υπογράψει τη συντήρησή της, επισημαίνοντας τους κινδύνους που συνδέονται με τη λειτουργία της.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε ένα ατύχημα για να αντιληφθούμε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Χρειάζεται να αναρωτηθούμε γιατί ένα πρόβλημα που έχει επισημανθεί εγκαίρως εξακολουθεί να αναζητά λύση στους διαδρόμους της διοίκησης.

Ο καυστήρας μπορεί να είναι του 1981. Το πρόβλημα, όμως, είναι απολύτως σημερινό και η ευθύνη αφορά τη σημερινή διοίκηση.

Ο διευθυντής του ΕΠΑΛ Νεμέας, Σπύρος Κυριάκος, έχει ενημερώσει εγγράφως, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τον Δήμο Νεμέας, την Περιφέρεια Πελοποννήσου, την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης και το γραφείο του Υπουργού Παιδείας.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν αφορά μια άγνωστη βλάβη που εμφανίστηκε ξαφνικά. Έχει τεθεί υπόψη των αρμόδιων φορέων και, όπως καταγγέλλεται, παραμένει χωρίς οριστική αντιμετώπιση από την προηγούμενη χρονιά.

Και εδώ αρχίζει το γνώριμο ελληνικό διοικητικό παράδοξο: όλοι μπορούν να περιγράψουν το πρόβλημα, αλλά ποιος θα αναλάβει να το λύσει;

Το κτίριο ανήκει στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ, το οποίο εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας. Ο Δήμος δεν έχει, συνεπώς, την ίδια αρμοδιότητα που έχει για τα σχολικά κτίρια τα οποία διαχειρίζεται. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να παρακολουθεί παθητικά. Ούτε απαλλάσσει τον αρμόδιο ιδιοκτήτη και τους εποπτεύοντες φορείς από την υποχρέωση να κινηθούν.

Αν χρειάζεται συνεννόηση μεταξύ υπηρεσιών, ας γίνει. Αν απαιτείται χρηματοδότηση, ας εξασφαλιστεί. Αν πρέπει να ξεκαθαριστούν οι αρμοδιότητες, ας ξεκαθαριστούν αμέσως.

Η γραφειοκρατία μπορεί να εξηγεί γιατί καθυστερεί μια απόφαση. Δεν μπορεί να δικαιολογεί επ’ αόριστον την απουσία της.

Οι κυβερνήσεις κρίνονται όχι μόνο από τα μεγάλα έργα, τις εξαγγελίες και τις παρουσιάσεις των μεταρρυθμίσεων, αλλά και από το αν μπορούν να αντιμετωπίσουν εγκαίρως τα προβλήματα της καθημερινότητας.

Η αποτελεσματικότητα της διοίκησης δεν μετριέται μόνο στα κεντρικά υπουργικά γραφεία. Μετριέται και σε μια σχολική μονάδα της περιφέρειας, όπου μαθητές και εκπαιδευτικοί χρειάζονται ασφαλείς εγκαταστάσεις για να κάνουν τη δουλειά τους.

Εκεί δοκιμάζεται στην πράξη η έννοια του επιτελικού κράτους: στην ικανότητά του να συντονίζει τις υπηρεσίες του, να αποσαφηνίζει τις ευθύνες και να μετατρέπει την ενημέρωση σε αποτέλεσμα.

Και η περίπτωση της Νεμέας θέτει ένα εύλογο πολιτικό ερώτημα: εάν ένα τόσο συγκεκριμένο πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί εγκαίρως, τι ακριβώς σημαίνει για τον πολίτη η υπόσχεση ενός αποτελεσματικού κράτους;

Το ζήτημα έφερε στη δημόσια συζήτηση ο Αριστοτέλης Καλλής, επίτιμος πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Νεμέας, αναδεικνύοντας την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης.

Η παρέμβασή του αναδεικνύει και μια ευρύτερη διάσταση: τα προβλήματα της περιφέρειας συχνά χρειάζονται επίμονη δημόσια διεκδίκηση για να φτάσουν στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.

Αλλά η δημοσιοποίηση δεν μπορεί να είναι ο τελικός στόχος. Είναι η αφετηρία για να αναλάβουν δράση εκείνοι που έχουν θεσμική ευθύνη και τη δυνατότητα να δώσουν λύση.

Γι’ αυτό το ερώτημα απευθύνεται πλέον συγκεκριμένα:

• Προς τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο Νεμέας: Θα αναλάβουν πρωτοβουλία συντονισμού και θα ζητήσουν επίσημη, έγγραφη δέσμευση από τους αρμόδιους φορείς;
• Προς τους βουλευτές Κορινθίας: Θα παρέμβουν ουσιαστικά προς το Υπουργείο Παιδείας και το ΙΝΕΔΙΒΙΜ, με συγκεκριμένα αιτήματα και κοινοβουλευτικές ενέργειες όπου χρειάζεται;
• Προς το Υπουργείο Παιδείας: Θα συντονίσει άμεσα τις υπηρεσίες που εποπτεύει και θα διασφαλίσει ότι η υπόθεση δεν θα παραμείνει άλλη μία εκκρεμότητα;
• Προς το ΙΝΕΔΙΒΙΜ: Θα προσδιορίσει τις αναγκαίες εργασίες, τον υπεύθυνο υλοποίησης και τη χρηματοδότηση, με σαφές χρονοδιάγραμμα;

Η υπόθεση χρειάζεται πλέον μετρήσιμες δεσμεύσεις και όχι νέες γενικές διαβεβαιώσεις.

Ζητάμε από τον Δήμο Νεμέας, τους βουλευτές Κορινθίας, την Περιφέρεια Πελοποννήσου, το ΙΝΕΔΙΒΙΜ και το Υπουργείο Παιδείας να κινητοποιηθούν άμεσα και να συμφωνήσουν σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο ενεργειών:

• Να πραγματοποιηθεί, εφόσον δεν έχει ήδη γίνει, ο αναγκαίος τεχνικός έλεγχος και να καταγραφούν εγγράφως τα ευρήματα και τα μέτρα ασφαλείας.
• Να προσδιοριστεί εγγράφως ο φορέας που αναλαμβάνει την ευθύνη υλοποίησης και χρηματοδότησης των εργασιών.
• Να ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αποκατάσταση ή την αντικατάσταση του καυστήρα, εφόσον αυτή κριθεί αναγκαία.

Εντός 30 ημερών, ως προτεινόμενος στόχος, να έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη παρέμβαση, εφόσον το επιτρέπουν τα τεχνικά δεδομένα, οι αναγκαίες διαδικασίες και οι συνθήκες ασφαλούς εκτέλεσης των εργασιών.

Οι προθεσμίες αυτές αποτελούν δημόσιο αίτημα προς τους αρμόδιους φορείς και όχι ισχυρισμό περί νόμιμων προθεσμιών.

Πάνω απ’ όλα, μέχρι να πιστοποιηθεί η ασφαλής λειτουργία της εγκατάστασης, πρέπει να εφαρμοστούν αμέσως τα αναγκαία μέτρα προστασίας. Εάν ο καυστήρας δεν μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια, πρέπει να εξασφαλιστεί κατάλληλη εναλλακτική λύση θέρμανσης.

Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ποιος αναλαμβάνει, τι ακριβώς θα κάνει, πώς θα χρηματοδοτηθεί η λύση και πότε θα ολοκληρωθεί.

Σημείωση: Κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι δεν  θα συμβεί ατύχημα. Ακριβώς γι’ αυτό υπάρχει η πρόληψη: για να μη χρειαστεί ποτέ να διαπιστώσουμε εκ των υστέρων τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά.