Ο Ισθμός και η επικίνδυνη συνήθεια της σιωπής – Της Τζένης Σουκαρά
Σήμερα ανασύρθηκε άλλη μια σορός από τα νερά του Ισθμού. Ένας άνθρωπος που χάθηκε. Μια οικογένεια που ίσως τον αναζητούσε και τελικά βρέθηκε αντιμέτωπη με το χειρότερο δυνατό τέλος.
Τα τελευταία χρόνια, οι ειδήσεις για ανθρώπους που εντοπίζονται νεκροί στα νερά του Ισθμού επανέρχονται με μια συχνότητα που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πλέον ως απλή δημοσιογραφική επικαιρότητα.
Κάθε περιστατικό να προκαλεί για λίγο την προσοχή, να καταγράφεται, να σχολιάζεται ενδεχομένως και ύστερα να χάνεται μέσα στην επόμενη είδηση.
Κι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα εκτός από την τραγικότητα ενός θανάτου.
Είναι ότι κινδυνεύουμε να αποκτήσουμε όλοι μας μια ιδιότυπη κοινωνική ανοσία απέναντι στην τραγωδία.
Η “κανονικοποίηση της επανάληψής τους” τρομάζει.
Όταν ένας συγκεκριμένος τόπος συνδέεται ξανά και ξανά με αυτοκτονίες ή ύποπτους θανάτους, κάποια στιγμή η κοινωνία οφείλει να περάσει από την καταγραφή στη διερεύνηση. Να σταματήσει να ρωτά μόνο «τι συνέβη;» και να αρχίσει να ρωτά και να πιέζει «γιατί συμβαίνει εδώ και τι μπορούμε να κάνουμε;».
Υπάρχει επαρκής ασφάλεια στον χώρο;
Υπάρχουν σημεία που χρειάζονται παρέμβαση;
Υπάρχει συστηματική καταγραφή των περιστατικών;
Έχουν αναζητηθεί από ειδικούς οι παράγοντες που ενδεχομένως καθιστούν τον Ισθμό τόπο προσέλκυσης ανθρώπων σε κρίση;
Έχει υπάρξει συντονισμός των αρμόδιων φορέων;
Και κυρίως: γιατί δεν γίνεται αυτή η συζήτηση δημόσια;
Η σιωπή εδώ είναι πιο δύσκολο να εξηγηθεί από την ίδια την τραγωδία.
Ίσως επειδή έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε π.χ. την αυτοκτονία ως μια υπόθεση βαθιά προσωπική, σχεδόν απαγορευμένη από τη δημόσια συζήτηση. Όμως η πρόληψη δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Όταν ένας χώρος παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα περιστατικά, η ασφάλεια, η πρόληψη και η προστασία της ανθρώπινης ζωής γίνονται και κοινωνική ευθύνη.
Και υπάρχει ακόμη ένας κίνδυνος: η δημοσιογραφική συνήθεια αντί να εξαντλεί το ενδιαφέροντης στην εικόνα της σορού, στις συνθήκες εντοπισμού, στην ταυτότητα του θύματος, θα έπρεπε να διεισδύει κοινωνικά, να διερευνά γιατί αυξήθηκαν οι θάνατοι στην Διώρυγα. Πώς προήλθαν; Τι οδήγησε κάποιους ανθρώπους να προβούν στο απονενοημένο διάβημα;
Ο Ισθμός δεν χρειάζεται να στιγματιστεί. Χρειάζεται να ερευνηθεί.
Δεν χρειάζονται εύκολες ερμηνείες, ούτε κινδυνολογία. Χρειάζονται δεδομένα, επιστημονική προσέγγιση, μέτρα πρόληψης και μια σοβαρή συνεργασία της Πολιτείας, της αυτοδιοίκησης, των αρμόδιων αρχών και των ειδικών ψυχικής υγείας.
Γιατί το πιο επικίνδυνο σημείο είναι η δική μας ανοχή απέναντι στην επανάληψη.
Η πρώτη τραγωδία συγκλονίζει. Η δεύτερη προβληματίζει. Η τρίτη θα έπρεπε να εξεγείρει συνειδήσεις!
Δεν είναι φυσιολογικό να συνηθίζουμε τον θάνατο.