Περιορισμούς στην άναρχη δόμηση των τουριστικών προορισμών, φωτογραφίζοντας αυτούς που βουλιάζουν από τουρίστες κάθε χρόνο προσπαθούν να βάλουν τα υπουργεία περιβάλλοντος και ενέργειας, καθώς και τουρισμού.

Οι προορισμοί που υποφέρουν περισσότερο από την έκρηξη των τουριστικών αφίξεων, όπως αναφέρθηκε κατά τη διάρκεια της χθεσινής παρουσίασης του ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τον τουρισμό από τους υπουργούς Σταύρο Παπασταύρο και Όλγα Κεφαλογιάννη είναι κυρίως 18 δημοτικές ενότητες. Αυτές εντοπίζονται στην Κέρκυρα και την Πιερία, τις Σποράδες, τη Ζάκυνθο, τη Μύκονο, τη Σαντορίνη, τη Ρόδο και την Κρήτης με την πίεση στις υποδομές, τους φυσικούς πόρους και κυρίως στο νερό θεωρείται πλέον οριακή.

Με το νέο χωροταξικό, το οποίο τελεί υπό ακόμα μία διαβούλευση και αναμένεται να έχει περάσει και επίσημα στα τέλη του Ιουνίου, θα επιβληθούν αυστηρότερες αρτιότητες στις περιοχές με τη μεγαλύτερη πίεση , ενώ θα υπάρξει διαφορετική αντιμετώπιση του τουριστικού προϊόντος ανάλογα με την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης, τις πιέσεις που ήδη δέχεται κάθε προορισμός, καθώς και τα ιδιαίτερα γεωγραφικά ή περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά του εισάγει το νέο ειδικό χωροταξικό του τουρισμού.

Η βασικότερη αλλαγή αφορά την αύξηση της ελάχιστης απαιτούμενης έκτασης για τουριστική ανάπτυξη στην εκτός σχεδίου δόμηση από τα 4 στρέμματα που ισχύουν σήμερα στα 8 στρέμματα, 12 στρέμματα στις αναπτυγμένες περιοχές, και έως τα 16 στρέμματα σε 18 δημοτικές ενότητες υψηλής τουριστικής επιβάρυνσης.

Ωστόσο, η αυστηροποίηση αφορά μόλις τις 18 από τις 1.035 δημοτικές ενότητες στις οποίες χωρίζεται η χώρα. Θα τεθεί, επίσης, και όριο κλινών με 100 για νέες τουριστικές αναπτύξεις, ενώ για τις αναπτυσσόμενες περιοχές το όριο ορίζεται στις 350 κλίνες και για χαμηλότερης τουριστικής πίεσης δεν προβλέπονται περιορισμοί.

Το νέο χωροταξικό περιλαμβάνει, επιπλέον, και ειδικές διατάξεις για την παράκτια ζώνη προστατεύοντας τα πρώτα 25 μέτρα από τη γραμμή απαγορεύοντας πλήρως κάθε κατασκευή, με εξαίρεση τις αναγκαίες υποδομές για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία.

Αξίζει, δε, να σημειωθεί, πως για το ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν έγιναν ανακοινώσεις με την υπουργό Τουρισμού να δηλώνει ότι το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτεί συνολικό σχεδιασμό στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον τουρισμό.

Εν τούτοις, οι κλίνες που προκύπτουν από τη βραχυχρόνια μίσθωση δεν εντάσσονται στις μελέτες για τη φέρουσα ικανότητα των νησιών και των ηπειρωτικών προορισμών με αποτέλεσμα να μην έχουν μετρηθεί όσον αφορά τους προορισμούς που δέχονται πιέσεις λόγω της αυξημένης τουριστικής κίνησης. Η στάση του υπουργείου τουρισμού στο θέμα αυτό είναι πως θα υπάρξουν στο μέλλον και πιο συγκεκριμένα μέσα στα επόμενα πέντε έτη ειδικές μελέτες για την επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης στον τουρισμό, καθώς αυτή δεν αποτελεί μία πλήρως τουριστική δραστηριότητα. Το νέο πλαίσιο, επομένως, ανοίγει τον δρόμο για γεωγραφικούς περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις θέτοντας, επίσης, περιορισμούς σε περιοχές αυξημένης πίεσης, ρυθμίσεις για τη χρονική διάρκεια μίσθωσης, καθώς και ειδικούς κανόνες για νεόδμητες κατοικίες.

Οι κατηγορίες που χωρίζονται οι περιοχές

Σε κατηγοριοποίηση του εθνικού χώρου με βάση την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας και τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής προχωρούν τα δύο υπουργεία με τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις να πρέπει να αποδεικνύουν ότι η περιοχή διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές και επαρκή φυσική και οικιστική αντοχή, έτσι ώστε να μπορεί να υποστηρίξει την επιπλέον επιβάρυνση που συνεπάγεται η ανάπτυξή τους.

Αυτό θα γίνεται μέσω έκθεσης η οποία καθίσταται υποχρεωτική για τις δημοτικές ενότητες που κατατάσσονται στις “Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης” (Κατηγορία Α), στις “Ανεπτυγμένες περιοχές” (Κατηγορία Β), καθώς και για τα νησιά της Ομάδας Ι, δηλαδή όσα έχουν έκταση μεγαλύτερη των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Η κατηγορία Α αφορά τις περιοχές με τη μεγαλύτερη τουριστική πίεση, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Σκιάθος και ο Λαγανάς. Σε προβλέπονται οι αυστηρότεροι περιορισμοί, ενώ για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων εκτός σχεδίου απαιτείται πλέον ελάχιστο οικόπεδο 16 στρεμμάτων. Επιτρέπεται, δε, κυρίως η ανάπτυξη ξενοδοχείων 4 και 5 αστέρων, ενώ οι μονάδες 3 αστέρων θα γίνονται δεκτές μόνο εφόσον πληρούν υψηλά περιβαλλοντικά κριτήρια.

Στα νησιά της συγκεκριμένης κατηγορίας, οι νέες τουριστικές μονάδες θα μπορούν να διαθέτουν έως 100 κλίνες και για κάθε νέα επένδυση θα απαιτείται μελέτη φέρουσας ικανότητας, ώστε να αξιολογείται αν η περιοχή μπορεί να αντέξει επιπλέον τουριστική επιβάρυνση. Επιπλέον, θεσπίζεται ειδικό τέλος υπέρ του Πράσινου Ταμείου, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα επιβολής περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb.

Στη Κατηγορία Β καταγράφεται ήδη ώριμη τουριστική ανάπτυξη, αλλά με ηπιότερους περιορισμούς σε σχέση με τις περιοχές ελεγχόμενης ανάπτυξης, η ανέγερση νέων ξενοδοχείων εκτός σχεδίου θα απαιτεί ελάχιστο οικόπεδο 12 στρεμμάτων, ενώ θα επιτρέπεται η ανάπτυξη μονάδων 4 και 5 αστέρων.

Οι μονάδες 3 αστέρων θα μπορούν να αδειοδοτούνται μόνο εφόσον πληρούν υψηλά περιβαλλοντικά κριτήρια. Στις νησιωτικές περιοχές της κατηγορίας, οι νέες τουριστικές μονάδες θα μπορούν να φτάνουν έως 350 κλίνες. Πριν από κάθε νέα αδειοδότηση θα απαιτείται μελέτη φέρουσας ικανότητας, και θεσπίζεται ειδικό τέλος υπέρ του Πράσινου Ταμείου, το οποίο θα αφορά και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Το νέο πλαίσιο δίνει επίσης έμφαση σε επενδύσεις χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, όπως το glamping, στην αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων και στην αξιοποίηση παραδοσιακών κτιρίων, ενώ προβλέπει ταχύτερο πολεοδομικό σχεδιασμό και σχέδια διαχείρισης των τουριστικών προορισμών.

Στην Κατηγορία Γ, δίνονται μεγαλύτερα περιθώρια ανάπτυξης τουριστικών δραστηριοτήτων, με στόχο την ενίσχυση και αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος. Στις περιοχές αυτές επιτρέπεται η ανάπτυξη ξενοδοχείων 3, 4 και 5 αστέρων, ενώ οι μονάδες 2 αστέρων θα πρέπει να πληρούν αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια.

Παρέχονται, επίσης, κίνητρα για την αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων και την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού, ενώ δίνεται έμφαση στην αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών και παραδοσιακών κτιρίων για τουριστική χρήση. Θεσπίζεται ειδικό τέλος υπέρ του Πράσινου Ταμείου για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής, ενώ προωθούνται πολεοδομικά σχέδια, δίκτυα τουριστικών προορισμών και παρεμβάσεις βιώσιμης κινητικότητας για τη βελτίωση της οργάνωσης και της προσβασιμότητας των περιοχών.

Για Κατηγορία Δ, που αφορά περιοχές που μέχρι σήμερα δεν έχουν αναπτύξει έντονη τουριστική δραστηριότητα, το νέο πλαίσιο προωθεί μια πιο ήπια και ποιοτική ανάπτυξη, βασισμένη στα τοπικά χαρακτηριστικά και το φυσικό περιβάλλον. Στις περιοχές αυτές δίνονται κίνητρα για τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων καταλυμάτων και την αναβάθμισή τους σε μονάδες 3, 4 και 5 αστέρων, ενώ προωθείται η αξιοποίηση παραδοσιακών και διατηρητέων κτιρίων, καθώς και εγκαταλελειμμένων οικισμών, για τουριστική χρήση. Παράλληλα, επιτρέπεται η ανάπτυξη νέων ξενοδοχείων 3, 4 και 5 αστέρων, ενώ οι μονάδες 2 αστέρων θα αδειοδοτούνται μόνο εφόσον πληρούν υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα.

Τέλος, η Κατηγορία Ε αφορά κυρίως ειδικές μορφές τουρισμού, όπως ο ορεινός, ο ιαματικός, ο θαλάσσιος και ο φυσιολατρικός. Εδώ προβλέπονται ισχυρότερα κίνητρα για νέες επενδύσεις και εκσυγχρονισμό μονάδων 3 αστέρων και άνω, και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση παραδοσιακών κτιρίων και φθινόντων οικισμών. Προωθούνται ευνοϊκότεροι όροι δόμησης μέσω πολεοδομικού σχεδιασμού, με τις ρυθμίσεις να αφορούν κυρίως αγροτικές και ορεινές περιοχές με περιορισμένη τουριστική ανάπτυξη.

Αυστηροποίηση του πλαισίου για τα νησιά
Τα νησιά, εξαιρουμένων της Εύβοιας και της Κρήτης κατηγοριοποιούνται σε τρεις ομάδες ανάλογα με το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά τους, με αυστηρότερους περιορισμούς για τα μικρότερα και πιο ευάλωτα νησιά.

Η Ομάδα 1 αφορά τα μεγάλα νησιά άνω των 250 τ.χλμ., (Ανδρος, Ζάκυνθος, Θάσος, Κάρπαθος, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Λέσβος, Λευκάδα, Λήμνος, Νάξος, Ρόδος, Σάμος, Χίος)όπου προβλέπεται δυνατότητα μεγαλύτερης τουριστικής ανάπτυξης, αλλά και αυξημένες απαιτήσεις τεκμηρίωσης φέρουσας ικανότητας μέσω ειδικών μελετών. Σε αυτά, το όριο μπορεί να φτάνει τις 350 κλίνες.

Η Ομάδα ΙΙ αφορά νησιά με έκταση από 20 έως 250 τ. χλμ. (Μύκονος, Πάρος, Σαντορίνη κ.ά.), ενώ η Ομάδα ΙΙΙ περιλαμβάνει νησιά κάτω των 20 τ. χλμ.. Με το νέο πλαίσιο να προβλέπει και για τις δύο κατηγορίες ανώτατο όριο έως 100 κλίνες για νέα τουριστικά καταλύματα, στο πλαίσιο της αυξημένης προστασίας του τοπίου και του περιορισμού της υπερβολικής τουριστικής ανάπτυξης.

Θα υπάρχει ακόμα και μία ειδική κατηγορία για νησιά μικρότερα από 1.000 στρέμματα.

thetoc