Ο καφές και το τσάι σε μέτρια κατανάλωση συνδέονται με μείωση του κινδύνου άνοιας και επιβράδυνση της γνωστικής φθοράς

Εκείνη η κούπα καφέ, χωρίς την οποία δεν μπορείτε να ξεκινήσετε την ημέρα σας, μάλλον σας προσφέρει πολύ περισσότερα, από το να σας ξυπνά το πρωί – για την ακρίβεια προστατεύει μακροπρόθεσμα τον εγκέφαλό σας κρατώντας μακριά τη γνωστική φθορά και την άνοια.

Μια νέα μακροπρόθεσμη μελέτη έδειξε, ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ με καφεΐνη ή τσαγιού συνδέεται με μείωση του κινδύνου άνοιας κατά 18%, καθώς και με επιβράδυνση της γνωστικής φθοράς και με καλύτερη γνωστική λειτουργία με την πάροδο του χρόνου.

Τα μεγαλύτερα οφέλη εμφανίστηκαν με κατανάλωση 2-3 φλιτζανιών καφέ και 1-2 φλιτζανιών τσαγιού ημερησίως – και μάλιστα η σύνδεση φάνηκε να ισχύει ακόμη και στα άτομα με γενετική προδιάθεση για άνοια.

Μεγάλες μακροπρόθεσμες μελέτες

Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό JAMA, διεξήχθη από ερευνητές του Mass General Brigham, της Σχολής Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ και του Ινστιτούτου Broad του ΜΙΤ και του Χάρβαρντ. Η ερευνητική ομάδα εξέτασε δεδομένα 131.821 συμμετεχουσών της μακροπρόθεσμης μελέτης Nurses’Health Study (NHS) καθώς και εθελοντών και εθελοντριών της Health Professionals Follow-Up Study (HPFS).

«Όταν αναζητούσαμε πιθανά εργαλεία πρόληψης της άνοιας, σκεφτήκαμε ότι κάτι τόσο διαδεδομένο όσο ο καφές μπορεί να αποτελεί υποσχόμενη διατροφική παρέμβαση – και η μοναδική ευκαιρία να έχουμε πρόσβαση σε δεδομένα τόσο υψηλής ποιότητας μέσα από μελέτες που διεξάγονται για πάνω από 40 χρόνια μάς επέτρεψε να δούμε αν η σκέψη μας έχει βάση» ανέφερε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Ντάνιελ Γουάνγκ από το Τμήμα Ιατρικής του Mass General Brigham και επίκουρος καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και προσέθεσε: «Παρότι τα αποτελέσματά μας είναι ενθαρρυντικά, είναι σημαντικό να θυμόμαστε, ότι το μέγεθος της θετικής επίδρασης του καφέ ήταν σχετικά μικρό και υπάρχουν και άλλες πολλές σημαντικές οδοί προστασίας της γνωστικής λειτουργίας που επέρχεται με τη γήρανση. Η μελέτη μας μαρτυρεί, ότι η κατανάλωση καφέ με καφεΐνη ή τσαγιού μπορεί να είναι ένα μόνο κομμάτι του παζλ της προστασίας του εγκεφάλου».

Αντικρουόμενα τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα

Τι καθιστά, όμως, τον καφέ και το τσάι «ασπίδες» ενάντια στην άνοια; Αμφότερα περιέχουν ουσίες όπως οι πολυφαινόλες και η καφεΐνη, οι οποίες πιστεύεται ότι ενισχύουν τον εγκέφαλο συμβάλλοντας στη μείωση της φλεγμονής και στον περιορισμό των κυτταρικών βλαβών. Ωστόσο, προηγούμενες έρευνες που εξέταζαν τη σύνδεση μεταξύ καφέ και άνοιας είχαν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα, συχνά εξαιτίας περιορισμένων δεδομένων σχετικά με τη μακροπρόθεσμη κατανάλωση των δημοφιλών ροφημάτων.

Παρακολούθηση έως και για 43 χρόνια

Αυτό το κενό ήρθαν να κλείσουν τα δεδομένα των μελετών NHS και HPFS. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν έως και για 43 χρόνια (σε τακτά χρονικά διαστήματα καθ όλες αυτές τις δεκαετίες παρείχαν πληροφορίες σχετικά με τη διατροφή που ακολουθούσαν, την πιθανή διάγνωση άνοιας που είχαν λάβει και τις υποκειμενικές απόψεις τους για τη γνωστική ικανότητά τους). Παράλληλα, υποβάλλονταν σε αντικειμενικά τεστ γνωστικής ικανότητας. Οι ερευνητές ανέλυσαν, πώς η κατανάλωση καφέ με καφεΐνη, τσαγιού καθώς και καφέ χωρίς καφεΐνη συνδεόταν με τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.

18% μικρότερος κίνδυνος άνοιας

Μεταξύ των περισσότερων από 130.000 συμμετεχόντων, 11.033 εμφάνισαν άνοια κατά τη διάρκεια της μελέτης. Τα άτομα που κατανάλωναν μέτριες ποσότητες καφέ με καφεΐνη αντιμετώπιζαν 18% μικρότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με όσους έπιναν σπάνια ή ποτέ καφέ. Τα άτομα του… καφέ ανέφεραν, επίσης, χαμηλότερα ποσοστά υποκειμενικής γνωστικής φθοράς (7,8% έναντι ποσοστού 9,5% στα άτομα που δεν κατανάλωναν καφέ), ενώ παράλληλα είχαν καλύτερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ.

Η καφεΐνη το «κλειδί»

Παρόμοια μοτίβα παρατηρήθηκαν και στους λάτρεις του τσαγιού, ενώ ο καφές χωρίς καφεΐνη δεν φάνηκε να προσφέρει οφέλη στον εγκέφαλο. Αυτό μαρτυρεί, ότι η καφεΐνη πρέπει να αποτελεί το «κλειδί» της προστασίας του εγκεφάλου, παρότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες, προκειμένου να επιβεβαιωθούν οι μηχανισμοί που κρύβονται πίσω από την πιθανή σύνδεση.

Οι επιδράσεις της μέτριας και της μεγάλης κατανάλωσης

Οπως προείπαμε, η ισχυρότερη προστατευτική επίδραση για τον εγκέφαλο παρατηρήθηκε στους εθελοντές που έπιναν 2-3 καφέδες την ημέρα ή 1-2 φλιτζάνια τσάι ημερησίως. Τα υψηλότερα επίπεδα πρόσληψης καφεΐνης δεν φάνηκε πάντως να προκαλούν βλάβες – για την ακρίβεια τα οφέλη από τη μεγάλη κατανάλωση καφέ ήταν συγκρίσιμα με εκείνα της μέτριας κατανάλωσης καφεΐνης.

«Ασπίδα» και για τα άτομα με γενετική προδιάθεση

Οι ερευνητές συνέκριναν, επίσης, άτομα με διαφορετική γενετική προδιάθεση για άνοια. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν, ήταν παρόμοια. «Αυτό σημαίνει, ότι η καφεΐνη είναι εξίσου επωφελής για τα άτομα χαμηλού αλλά και υψηλού γενετικού κινδύνου για εμφάνιση άνοιας» τόνισε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης Γιου Ζανγκ, υποψήφιος διδάκτωρ στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Chan και ερευνητής στο Mass General Brigham.

in.gr