Σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης για τη στάση της απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή εξαπέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της «Ιθάκης» στην Κοζάνη, ενώ παράλληλα παρουσίασε δέσμη προτάσεων για την ενεργειακή πολιτική και τη στήριξη της Δυτικής Μακεδονίας.

Στην έναρξη της τοποθέτησής του, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις εξελίξεις στην περιοχή, κάνοντας λόγο για μια νέα περίοδο επικίνδυνης γεωπολιτικής αστάθειας. Όπως σημείωσε, «αυτό που συμβαίνει στο Ιράν δεν είναι απλά μια περιφερειακή σύγκρουση» και χαρακτήρισε ως «κόκκινη γραμμή» για τα εθνικά συμφέροντα τη μη χρήση των βάσεων που υπάρχουν στην χώρα.

«Είναι η είσοδος σε μια νέα εποχή γενικευμένης γεωπολιτικής αστάθειας», είπε υπογραμμίζοντας ότι οι συνέπειες της σύγκρουσης αγγίζουν άμεσα και την Ελλάδα.

Ο ίδιος μίλησε για «τη δυστοπία του πολέμου που βιώνουμε», αναφερόμενος στις εικόνες καταστροφής και τις απώλειες αμάχων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «κάθε βόμβα που πέφτει, κάθε drone που διασχίζει τον ουρανό, κάθε πύραυλος που μετατρέπει τη νύχτα σε μέρα απειλεί τις ζωές όλων μας».

«Παράνομη η επίθεση στο Ιράν»

Ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε παράνομη τη στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν, τονίζοντας ότι «η επίθεση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών είναι παράνομη και παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου». Παράλληλα, επέκρινε την ελληνική κυβέρνηση για τη στάση της, επισημαίνοντας ότι, σε αντίθεση με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Έλληνας πρωθυπουργός αποφεύγει να διατυπώσει σαφή θέση.

Στο πλαίσιο αυτό άσκησε δριμεία κριτική στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, λέγοντας ότι «δυστυχώς αποδεικνύεται μνημείο αμοραλισμού και υποτέλειας», ενώ τον κατηγόρησε ότι εμφανίζεται «ως πρόθυμος γελωτοποιός του βασιλιά», υποστηρίζοντας άκριτα τις επιλογές των ισχυρών συμμάχων.

Κατηγόρησε επίσης την κυβέρνηση, ότι προωθεί την αντίληψη πως «δεν υπάρχει άλλη επιλογή για την Ευρώπη και ειδικά για την Ελλάδα, από τη στήριξη των ισχυρών», ακόμη και όταν παραβιάζεται το διεθνές δίκαιο.

«Ρεαλισμός είναι η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου»

Αναπτύσσοντας τη δική του προσέγγιση για την εξωτερική πολιτική, ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα οφείλει να ακολουθήσει μια πολυδιάστατη στρατηγική, βασισμένη στο διεθνές δίκαιο.

«Ρεαλισμός είναι να οικοδομείς συμμαχίες στη βάση του διεθνούς δικαίου. Ανευθυνότητα είναι να αναζητάς προστάτες και να κάνεις το παν για την εύνοιά τους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η χώρα πρέπει να αποφύγει την εμπλοκή σε πολεμικές συγκρούσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο έθεσε και ζήτημα χρήσης στρατιωτικών εγκαταστάσεων της χώρας, τονίζοντας ότι «κόκκινη γραμμή πρέπει να είναι η μη χρήση των στρατιωτικών μας εγκαταστάσεων για επιχειρήσεις που μπορούν να θέσουν τη χώρα μας σε άμεσο κίνδυνο».

Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα πρέπει να επιδιώξει ενεργότερο ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Μέση Ανατολή, καθώς και πρωτοβουλίες συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κριτική για την ενεργειακή πολιτική

Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στην ενεργειακή πολιτική και ειδικά στις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης στη Δυτική Μακεδονία.

Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι η περιοχή «μετά την βίαιη και δίχως σχέδιο απολιγνιτοποίηση φυτοζωεί εγκαταλελειμμένη, με μια ανεργία στα ύψη, με νέους που φεύγουν και με περιβαλλοντικές πληγές που δεν έχουν κλείσει».

Αναφερόμενος στις τιμές ενέργειας σημείωσε, ότι το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα είναι ακριβότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ υποστήριξε ότι η ενεργειακή κρίση επιβαρύνει ιδιαίτερα τα νοικοκυριά. Όπως είπε, «με βάση τα δεδομένα της Eurostat, το πραγματικό κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος για τους καταναλωτές στην Ελλάδα είναι 40% ακριβότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο».

Οι τέσσερις προτάσεις για την ενέργεια

Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τέσσερις βασικές προτάσεις για την ενεργειακή πολιτική.

Η πρώτη αφορά την παροχή δωρεάν ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία για 20 χρόνια μέσω κοινοτικών φωτοβολταϊκών πάρκων και εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.

Η δεύτερη πρόταση αφορά ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων, με στόχο την ενεργή συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών στην παραγωγή ενέργειας.

Η τρίτη αφορά τη δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων σε δήμους, με στόχο τη μείωση του κόστους ενέργειας για δημοτικές υποδομές και υπηρεσίες.

Η τέταρτη πρόταση αφορά τη θέσπιση ρήτρας ανταποδοτικότητας για μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις, όπως το σχεδιαζόμενο giga data center στη Δυτική Μακεδονία, ώστε οι τοπικές κοινωνίες να έχουν άμεσα οφέλη.

«Η Ελλάδα μπορεί να ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο»

Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να επαναξιολογήσει τη στρατηγική της σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης διεθνούς αστάθειας.

Όπως είπε, «δεν υπάρχει η πολυτέλεια να περιμένουμε λύσεις από την Ουάσιγκτον, τις Βρυξέλλες ή οπουδήποτε αλλού. Πρέπει να γίνουμε εμείς πιο ισχυροί, προκειμένου να προασπίσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».

Καταλήγοντας, κάλεσε σε μια νέα πορεία για τη χώρα, σημειώνοντας ότι «θέλουμε και μπορούμε να ονειρευτούμε μια άλλη Ελλάδα, να σχεδιάσουμε μια άλλη Ελλάδα, να ενωθούμε για μια άλλη Ελλάδα και να αγωνιστούμε για μια άλλη Ελλάδα».