Η Γαλλία κάνει αποφασιστικό βήμα για την αντιμετώπιση της σεξουαλικής βίας αφού καθιερώνει νομοθετικά την κουλτούρα της συναίνεσης.

«Ιστορική εξέλιξη» για τη δημιουργία μίας «κουλτούρας της συναίνεσης»: το γαλλικό κοινοβούλιο ετοιμάζεται να επικυρώσει την Τετάρτη μία σημαντική τροποποίηση του ποινικού κώδικα, ενσωματώνοντας την έννοια της συναίνεσης στον ορισμό του βιασμού, λίγους μήνες μετά τη διεξαγωγή της δίκης του Μαζάν.

Στη δίκη αυτή (που μετέτρεψε τη Ζιζέλ Πελικό, θύμα επί μία δεκαετία επαναλαμβανόμενων, οργανωμένων και συστηματικών βιασμών με θύτες τον σύζυγό της και μια πενηντάδα άλλων ανδρών, σε σύμβολο του αγώνα κατά της σεξουαλικής βίας), η συναίνεση/συγκατάθεση κατέλαβε κεντρική θέση.

Όπως σημειώνει, με την ψηφοφορία αυτή, η Γαλλία εντάσσεται στην ομάδα των χωρών που έχουν τροποποιήσει τη νομοθεσία τους προς την κατεύθυνση αυτή. Ανάμεσά τους η Σουηδία, η Ισπανία και η Νορβηγία.

Το γαλλικό ποινικό δίκαιο θα αποσαφηνισθεί, περιλαμβάνοντας απερίφραστα την έννοια αυτή που άλλωστε είναι πανταχού παρούσα στη νομολογία.

«Σεξουαλική επίθεση συνιστά κάθε σεξουαλική πράξη για την οποία δεν υπάρχει συναίνεση». Αυτή θα είναι η διατύπωση του σχετικού γαλλικού νόμου, όταν η Γερουσία θα ψηφίσει επί του κειμένου δύο γαλλίδων βουλευτών, της Μαρί-Σαρλότ Γκαρέν και της Βερονίκ Ριοτόν.

Η θετική ψήφος της Γερουσίας, όπως η αντίστοιχη στην Εθνοσυνέλευση την περασμένη εβδομάδα, είναι αναμφίβολη: η συντριπτική πλειοψηφία των βουλευτών και γερουσιαστών συμφωνεί με την τροποποίηση αυτή του ποινικού κώδικα.

«Είναι η ολοκλήρωση μακρού νομοπαρασκευαστικού έργου με τη συνεργασία ανάμεσα στην Εθνοσυνέλευση και της Γερουσία. Στο τέλος έχουμε ένα ξεκάθαρο και ευανάγνωστο κείμενο για την έννοια της συναίνεσης», λέει η γερουσιαστής Ελζά Σαλκ, εισηγήτρια του κειμένου στη Γερουσία.

Συναίνεση “προαπαιτούμενη και ανακλητή”

Το νομοθετικό αυτό κείμενο «στέλνει ένα μήνυμα στην κοινωνία μας. Περνάμε συλλογικά από την κουλτούρα του βιασμού στην κουλτούρα της συναίνεσης», λέει η Βερονίκ Ριοτόν.

«Όταν δεν είναι όχι, δεν σημαίνει ότι είναι ναι» και «όταν είναι ναι, θα πρέπει να είναι ένα πραγματικό ναι», συνόψισε από την πλευρά της η Μαρί-Σαρλότ Γκαρέν κατά τις τελευταίες συζητήσεις στην Εθνοσυνέλευση.

Οι δύο γαλλίδες νομοθέτριες υποστηρίζουν την τροποποίηση του ποινικού κώδικα εδώ και έναν χρόνο, έπειτα από μακρά ενημερωτική εκστρατεία για το θέμα που συναντούσε μέχρι πρόσφατα σοβαρή αντίσταση ακόμη και από ορισμένες φεμινιστικές οργανώσεις.

Οι βασικοί φόβοι αφορούσαν τον κίνδυνο αντιστροφής της υποχρέωσης προσκόμισης αποδείξεων, που θα υποχρέωνε τις μηνύτριες, να αποδείξουν, ότι δεν είχαν συναινέσει ή επίσης την πιθανή «συμβασιοποίηση» των σεξουαλικών σχέσεων μέσα από το νομοθετικό κείμενο.

Πλέον, η συναίνεση/συγκατάθεση θα ορίζεται σαφώς στον ποινικό κώδικα: «ελεύθερη και σαφής, εξειδικευμένη, προαπαιτούμενη και ανακλητή». «Αξιολογείται βάσει των συνθηκών. Δεν συνάγεται από μόνη τη σιωπή ή μόνο από την απουσία αντίδρασης του θύματος», ορίζει το κείμενο.

«Δεν υπάρχει συναίνεση, αν η πράξη σεξουαλικού χαρακτήρα διαπράχθηκε με βία, εξαναγκασμό, απειλή ή αιφνιδιασμό, όποια και αν είναι η φύση τους», εξηγείται στο κείμενο, που επαναλαμβάνει εδώ προϋπάρχοντα στον νόμο κριτήρια.

Το νομοσχέδιο υποστηρίζεται και από τη γαλλική κυβέρνηση.