Η Κίνα παραμένει μυστήριο για τον κόσμο: οι καθαρισμοί της ηγεσίας υπό τον Σι Τζινπίνγκ θυμίζουν Στάλιν και Μάο, ενώ οι φήμες και οι πολιτικές αναταράξεις προκαλούν ανησυχία διεθνώς

Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου οι πολιτικές διαμάχες εμφανίζονται ανοιχτά στο κοινό, η Κίνα παραμένει ένα «μαύρο κουτί» πολιτικής εξουσίας. Συμβάντα όπως η ξαφνική απομάκρυνση του πρώην προέδρου Χου Τζιντάο από το συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος το 2022 ή ο θάνατος του πρώην πρωθυπουργού Λι Κετσιάνγκ το 2023 παραμένουν ασαφή και γεμάτα ερωτηματικά για το ευρύ κοινό και τους διεθνείς αναλυτές.

Αυτή η μυστικοπάθεια έχει δημιουργήσει μια ολόκληρη «βιομηχανία υπερ-παρατηρητών», σχολιαστών που αναλύουν κάθε κίνηση, έκφραση και εμφάνιση του Σι Τζινπίνγκ, ψάχνοντας ενδείξεις πολιτικών αλλαγών ή ανακατατάξεων στην κορυφή της εξουσίας. Οι αναλυτές παρακολουθούν στενά τους καθαρισμούς που πραγματοποιεί ο Σι σε στρατιωτικούς και πολιτικούς αξιωματούχους, δημιουργώντας μια συνεχή ροή φημών που προσελκύει το διεθνές ενδιαφέρον.

Οι εκκαθαρίσεις του Σι Τζινπίνγκ θυμίζουν τις τακτικές του Στάλιν και του Μάο: αποτελούν εργαλεία πειθάρχησης της ελίτ και ενίσχυσης της απόλυτης εξουσίας ενός ηγέτη. Από τα τέλη του 2022, περίπου το 10% του Κεντρικού Κομιτέ, του κορυφαίου σώματος λήψης αποφάσεων, έχει απομακρυνθεί ή απομονωθεί από κρίσιμες συναντήσεις. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι πλήττονται ακόμη περισσότερο: τουλάχιστον 45 στελέχη έχουν αφαιρεθεί από τον στρατό και τη στρατιωτικο-βιομηχανική βάση της Κίνας.

Η συγκεντρωτική εξουσία και η παρανοϊκή διαχείριση των υψηλόβαθμων αξιωματούχων είναι βασικά χαρακτηριστικά της ηγεσίας του Σι. Παρά την τρίτη θητεία του, που ξεκίνησε το 2022, συνεχίζει να αναδιατάσσει και να εκκαθαρίζει το πολιτικό και στρατιωτικό προσωπικό, δημιουργώντας ένα κλίμα έντασης και αβεβαιότητας. Οι φήμες και η διεθνής ανησυχία εντείνονται, από το γεγονός ότι η Κίνα δεν δημοσιοποιεί τις εσωτερικές πολιτικές διαδικασίες της, αφήνοντας το πεδίο ανοιχτό σε εικασίες και πολιτική ανάλυση.

Ιστορικά, καθαρισμοί τύπου Στάλιν και Μάο ακολουθούσαν διακυβερνητικές αποτυχίες ή κρίσεις: η Μεγάλη Εκκαθάριση του Στάλιν μετά την πείνα στη Σοβιετική Ένωση και η Πολιτιστική Επανάσταση του Μάο μετά τη Μεγάλη Πείνα στην Κίνα. Ο Σι Τζινπίνγκ φαίνεται να εφαρμόζει παρόμοια λογική, ενισχύοντας την εξουσία του μετά από την αποτυχία πολιτικών «zero Covid», οικονομικά εμπόδια και αμφιλεγόμενες εξωτερικές κινήσεις. Ο κύκλος φημών, καθαρισμών και συγκεντρωτικής εξουσίας δείχνει τη δυσκολία ελέγχου ενός τόσο μεγάλου και πολύπλοκου συστήματος.

Η παρανοϊκή φύση του καθεστώτος και η ανάγκη ελέγχου του στρατού και των ασφαλιστικών δυνάμεων καθιστούν τις εκκαθαρίσεις επιβεβλημένες για τον Σι, αλλά δημιουργούν και ρήγματα στις σχέσεις με την ελίτ του κόμματος. Αναλυτές εκτιμούν, ότι αν συνεχιστούν οι καθαρισμοί και η οικονομική πίεση, η κορυφαία ηγεσία του κόμματος μπορεί να αμφισβητήσει όχι μόνο τον ίδιο τον Σι, αλλά και τη συνοχή του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Παρά τη φήμη και τις φήμες για κρίση, κανείς δεν προβλέπει την πτώση του Σι. Ωστόσο, η ένταση ανάμεσα στην ηγεσία και την ελίτ αποτελεί δείκτη πολιτικής αβεβαιότητας. Η Κίνα παραμένει ένα περίπλοκο και αβέβαιο πολιτικό σκηνικό, όπου φήμες, εκκαθαρίσεις και συγκεντρωτική διακυβέρνηση διαμορφώνουν την καθημερινή πραγματικότητα για την κορυφή της εξουσίας.

Με πληροφορίες από New York Times