Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβάλλει ιστορικά υψηλούς δασμούς και υπογράφει νέες εμπορικές συμφωνίες, ανατρέποντας δεκαετίες αμερικανικής πολιτικής

Μόλις έξι μήνες μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη αναδιαμορφώσει το παγκόσμιο εμπόριο αξίας άνω των 3 τρισ. δολαρίων.

Αψηφώντας κάθε οικονομική ορθοδοξία, εγκατέλειψε την παραδοσιακή πολιτική των ΗΠΑ υπέρ της απελευθέρωσης του εμπορίου και ανέβασε τον μέσο δασμό στις εισαγωγές στο ιστορικό 18,4% — το υψηλότερο επίπεδο από το 1933.

Παρά τις προειδοποιήσεις για πληθωρισμό και ύφεση, η οικονομία κατέγραψε αύξηση 3% το δεύτερο τρίμηνο του 2025, ενισχύοντας τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι «οι δασμοί κάνουν την Αμερική ΞΑΝΑ ΜΕΓΑΛΗ & ΠΛΟΥΣΙΑ».

Ο Τραμπ υιοθετεί μια πολιτική one-on-one διαπραγματεύσεων, παρακάμπτοντας τις παραδοσιακές πολυμερείς συμφωνίες. Έχει επιβάλει δασμούς 50% σε προϊόντα από τη Βραζιλία και εισαγόμενα βιομηχανικά μέταλλα, 25% στην Ινδία και νέους δασμούς έως και 20% σε χώρες όπως το Βιετνάμ και η Ινδονησία.

Οι εμπορικές συμφωνίες του προσφέρουν μέτρια πρόσβαση σε νέες αγορές: π.χ. οι ΗΠΑ μπορούν πλέον να εξάγουν έως 13.000 τόνους βοείου κρέατος στο Ηνωμένο Βασίλειο, από μόλις 1.000 προηγουμένως — σημαντικό αλλά μικρό σε σύγκριση με τις κύριες αγορές (Ιαπωνία, Κορέα, Κίνα). Αντίστοιχα, η Ιαπωνία άνοιξε την αγορά της για αμερικανικά αυτοκίνητα, αν και δεν είχε δασμούς και πριν.

Η πολιτική του, ωστόσο, έχει υψηλό κόστος: οι τιμές χάλυβα και αλουμινίου έχουν εκτιναχθεί, ενώ εταιρείες όπως η Procter & Gamble, Nike και Hasbro προειδοποιούν για αυξήσεις τιμών λόγω δασμών.

Οικονομολόγοι προειδοποιούν, ότι οι επιβαρύνσεις στους καταναλωτές και η αστάθεια πλήττουν ήδη την ανάπτυξη. Το πρώτο εξάμηνο του 2025, η οικονομία αναπτύχθηκε μόλις κατά 1,2%, με προβλέψεις για σχεδόν μηδενική ανάπτυξη έως το τέλος του έτους.

Πρόσφατες δημοσκοπήσεις αποκαλύπτουν δυσαρέσκεια: 62% των Αμερικανών διαφωνούν με την πολιτική δασμών του Τραμπ, ενώ το 54% θεωρεί, ότι οι ίδιοι οι καταναλωτές πληρώνουν το κόστος.

Παρά τις εντυπωσιακές εξαγγελίες για επενδύσεις από την Ιαπωνία και την Ε.Ε., οι περισσότερες συμφωνίες δεν είναι νομικά δεσμευτικές, δεν έχουν επίσημα κείμενα και αντιμετωπίζουν νομικές προσφυγές. Η πιο δύσκολη πρόκληση παραμένει: μια εμπορική συμφωνία με την Κίνα.

Με πληροφορίες από Washington Post

Δασμοί Τραμπ: Στόχος οι εξαιρέσεις των ελληνικών προϊόντων

Πρόκειται κυρίως για το ελαιόλαδο, τη φέτα, το γιαούρτι, το κρασί και τις ελιές που αποτελούν προϊόντα ΠΟΠ και στηρίζουν το εξαγωγικό «αποτύπωμα» της χώρας

Την επισημοποίηση της συμφωνίας ΕΕ- ΗΠΑ για τους δασμούς αναμένουν στο οικονομικό επιτελείο, προκειμένου σε συνέχεια, μέσω διμερών συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να επιτευχθεί η εξαίρεση των ελληνικών προϊόντων.

Πρόκειται κυρίως για το ελαιόλαδο, τη φέτα, το γιαούρτι, το κρασί και τις ελιές που αποτελούν προϊόντα ΠΟΠ και στηρίζουν, συν τοις άλλοις, το εξαγωγικό «αποτύπωμα» της χώρας, και ήδη μελετώνται όλες οι πτυχές των επόμενων κινήσεων.

Εξάλλου, εκτός από την αποφυγή πληγμάτων στους Έλληνες παραγωγούς, στόχος είναι, να μην καταστεί ελλειμματικό το ισοζύγιο με τις ΗΠΑ, το οποίο σήμερα είναι ελαφρά πλεονασματικό. Καθώς, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ανήλθαν πέρυσι σε 2,4 δισ. ευρώ, ενώ οι αμερικανικές εισαγωγές διαμορφώθηκαν σε 2,16 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η κυβέρνηση στρέφει το βλέμμα της και σε νέους εναλλακτικούς προορισμούς, με την Ινδία και τη Μέση Ανατολή να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα. Με κυβερνητικούς παράγοντες να αναφέρουν, ότι η χώρα δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στις αποφάσεις που θα ληφθούν στις Βρυξέλλες, όπου όλα τα κράτη- μέλη θα δώσουν τον ατομικό «υπέρ πάντων αγώνα» για τα δικά τους προϊόντα (π.χ. η Γαλλία με τη σαμπάνια).

Το «στίγμα» για τις κυβερνητικές σκέψεις έδωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος κατ’ αρχάς ανέφερε, ότι η συμφωνία «αποτρέπει έναν εμπορικό πόλεμο με αλυσιδωτές συνέπειες» και «διασφαλίζει τη διατλαντική ενότητα». Ωστόσο, πρόσθεσε με έμφαση, ότι «η Ελλάδα θα ήθελε ένα χαμηλότερο ποσοστό δασμών, ιδανικά μηδενικό. Το 15% είναι μεν χαμηλότερο από το αρχικό σχέδιο, αλλά εξακολουθεί να βαραίνει».

Δασμοί Τραμπ: «Δεν γίνεται ενιαία αγορά με εσωτερικά εμπόδια»

Ο υπουργός έστειλε και μήνυμα προς το εσωτερικό της Ευρώπης. Δήλωσε, ότι «δεν γίνεται να μιλάμε για ενιαία αγορά και να έχουμε ακόμη εσωτερικά εμπόδια που λειτουργούν σαν ενδοευρωπαϊκοί δασμοί. Στη μεταποίηση φτάνουν το 45% και στις υπηρεσίες το 110%. Αυτά είναι εμπόδια που πρέπει να καταρρεύσουν», παραπέμποντας και σε σχετικές αναφορές του Μάριο Ντράγκι.

Την ίδια ώρα, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή εκπόνησε ειδική μελέτη για τις επιπτώσεις από τους αμερικανικούς δασμούς. Το κείμενο εργασίας επικεντρώνεται σε 20 κλάδους με εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, για το διάστημα 2000- 2024. Μάλιστα πέρυσι, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ των συγκεκριμένων κλάδων κάλυπταν το περίπου 76% της συνολικής αξίας των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ για το συγκεκριμένο έτος.

Για την περίοδο 2000 -2024, η μέση ετήσια αξία των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ ανά κατηγορία προϊόντων είχε ως εξής (εντός παρένθεσης η αξία σε εκατ. ευρώ): Αλιεύματα- Ψάρια (18,4), Λαχανικά (1), Φρούτα (14), Ροφήματα (1), Ελαιώδεις καρποί (2), Παρασκευασμένα λαχανικά, φρούτα εκτός από ελιές (60), Κρασιά (10), Τσιμέντα υδραυλικά (65), Ορυκτά καύσιμα (320), Φαρμακευτικά (2), Υλικά (23), Χάλυβας (7), Τεχνουργήματα από χάλυβα (74), Αργίλιο (80), Μηχανήματα (28,3), Ηλεκτρικές συσκευές (71,8), Αεροπλοΐα (57,5), Ελιές (100), Ελαιόλαδο (30) και Τυρί φέτα (27).

Το Γραφείο Προϋπολογισμού προτείνει, εξάλλου, να στηριχθούν στοχευμένα οι εξαγωγικοί κλάδοι, που είναι πιο ευάλωτοι σε δυσμενείς εμπορικές διαταραχές, να υπάρξει ανακατεύθυνση των εξαγωγών προς νέες διεθνείς αγορές, παρότι αυτή συνεπάγεται κόστος και να εξεταστούν προσωρινά μέτρα ανακούφισης των πληττόμενων εξαγωγέων. Όπως είναι οι μειώσεις μη μισθολογικού κόστους ή ενέργειας, με στόχο την άμεση ελάφρυνσή τους, τη διατήρηση της απασχόλησης και της επιχειρησιακής συνέχειας, καθώς και να υλοποιηθούν πρωτοβουλίες κατάρτισης για την ενίσχυση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού.