Η Βίλα Σικελιανού δεν είναι απλώς ένα κομψό κτίσμα στη σκιά των πεύκων της Συκιάς.

Είναι ένα ίχνος πολιτισμικής πρόθεσης, ένα πείραμα αισθητικής και ιδεολογίας που δεν έχει αντίστοιχό του στον ελληνικό χώρο.

Πέρα από την επιφάνεια – τις καλαίσθητες καμάρες, τα ψηλά παράθυρα, τις εξώθυρες που οδηγούν σε αυλές βουτηγμένες στη μεσογειακή βλάστηση – ο χώρος φέρει τη σφραγίδα ενός ανθρώπου που επιχείρησε να συγκεράσει το ελληνικό με το οικουμενικό, το παρελθόν με το μέλλον.

Ο Άγγελος Σικελιανός δεν σχεδίασε απλώς ένα εξοχικό.

Οραματίστηκε ένα ησυχαστήριο για την πνευματική αναγέννηση. Η επιλογή της τοποθεσίας δεν ήταν τυχαία· η Συκιά, στο μεταίχμιο βουνού και θάλασσας, λειτούργησε ως φυσικό σκηνικό για έναν ποιητή που επιζητούσε τη σύνδεση με το αρχέγονο. Εδώ ο λόγος συναντούσε το τοπίο και η ποίηση μεταφραζόταν σε αρχιτεκτονική.

Η Βίλα, χτισμένη μεταξύ 1911 και 1916, αποτέλεσε χώρο διαμονής αλλά και ζύμωσης. Οι τοίχοι της άκουσαν διαλόγους για τον ρόλο της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο, για το Δελφικό Όραμα, για την τέχνη, τη θρησκεία, τον δυτικό και ανατολικό πολιτισμό. Δεν ήταν καθόλου λίγες οι φορές που η πέτρα της βίλας αντανακλούσε τον ενθουσιασμό των φιλοξενουμένων: ποιητών, μουσικών, στοχαστών, μεταρρυθμιστών.

Δεν πρόκειται για μια «ρομαντική φωλιά» ή ένα «αρχοντικό άλλης εποχής», όπως συνηθίζεται να παρουσιάζεται. Είναι ένα κέντρο ιδεολογικής έντασης, ένα υβριδικό κατασκεύασμα: χτισμένο με υλικά του τόπου, διαμορφωμένο με ματιές στη Βυζαντινή, Ενετική και Κλασική γραμμή, δομημένο με την επιμονή και την πολυπλοκότητα ενός ανθρώπου που πίστευε ότι η Τέχνη μπορεί να θεραπεύσει τον κόσμο.

Η ζωή της βίλας μετά τον Σικελιανό υπήρξε επίσης πολυτάραχη. Από πολεμική έδρα κατά τη διάρκεια της Κατοχής, έως χώρος φιλοξενίας επισκεπτών ενός ξενοδοχείου, και τελικά μνημείο με επίσημη αναγνώριση, ο χώρος κουβαλά όλα τα στάδια της μεταπολεμικής ελληνικής ιστορίας.

Η  βίλα μετά τον πόλεμο και αφού άλλαξε πολλά χέρια κατέληξε στην οικογένεια Τυπάλδου, που είχε ήδη ξενοδοχειακή δραστηριότητα στην περιοχή. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν άλλαξε ρόλους: άλλοτε ως χώρος υποδοχής, άλλοτε σχεδόν εγκαταλειμμένη, έφτασε κοντά στο να ξεχαστεί.

Όμως το 1989, με πρωτοβουλία της τότε υπουργού Πολιτισμού, Μελίνας Μερκούρη, αναγνωρίστηκε επίσημα ως ιστορικό και διατηρητέο μνημείο.

Χρόνια αργότερα, ο Λεωνίδας Τυπάλδος – απόγονος της οικογένειας – πήρε την απόφαση να δώσει νέα ζωή στην παραθαλάσσια αυτή έκταση. Χωρίς να πειράξει τη βίλα, σχεδίασε και έστησε γύρω της το ξενοδοχείο Sikyon Coast, κρατώντας τον χαρακτήρα της περιοχής αλλά δίνοντας μια πιο σύγχρονη πνοή. Η ίδια η βίλα ανακαινίστηκε με σεβασμό και σήμερα είναι μέρος του συγκροτήματος: άλλοτε λειτουργεί ως χώρος εστίασης, άλλοτε φιλοξενεί εκδηλώσεις, και πάντα μαγνητίζει τους επισκέπτες.

Δεν είναι μουσείο, ούτε απλά ένα παλιό σπίτι. Είναι ένα σημείο αναφοράς – ένας χώρος με ιστορία, που εξακολουθεί να ζει και να εξελίσσεται, χωρίς να χάνει την ταυτότητά του.

Τζ. Σουκ.