Κάθε χρόνο, η μικρή οθόνη πλημμυρίζει από τις εμβληματικές κινηματογραφικές παραγωγές που είναι αφιερωμένες στην Ελληνική Επανάσταση. Πρόκειται για ταινίες που έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής μας μνήμης, τις οποίες παρακολουθούμε ακόμα με την ίδια συγκίνηση και μια αδιόρατη νοσταλγία για τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο.

Οι παραγωγές αυτές δεν εστίασαν μόνο στα ηρωικά ανδραγαθήματα και τις μεγάλες μάχες, αλλά φώτισαν και μια άλλη, πιο ανθρώπινη πλευρά του Αγώνα: τις θυελλώδεις ιστορίες αγάπης που γεννήθηκαν μέσα στις στάχτες και τους καπνούς της επανάστασης.

Ο κινηματογραφικός έρωτας της Μαυρογένους με τον Υψηλάντη που κατέληξε σε μίσος
Η αλήθεια είναι πως, ακόμα και στις πιο σκληρές πολεμικές περιόδους, το ερωτικό στοιχείο παρέμενε ζωντανό και καθοριστικό στις ζωές των πρωταγωνιστών του ’21. Μέσα από τα απομνημονεύματα της εποχής και τις αναλύσεις σύγχρονων ιστορικών, ανακαλύπτουμε ειδύλλια που είχαν τα πάντα: από αστείρευτο πάθος και απόλυτη αφοσίωση, μέχρι σκοτεινές προδοσίες, «παράνομους» δεσμούς και καταλήξεις που άλλοτε άγγιζαν την απόλυτη ευτυχία και άλλοτε την πιο βαθιά τραγωδία.

Ο έρωτας, ο οποίος – χωρίς αμφιβολία – έχει γράψει ιστορία (και μεγαλώνουμε με αυτόν μέσα από την ομώνυμη ταινία) είναι της Μαντούς Μαυρογένους με τον Δημήτριο Υψηλάντη. Αλλά και της Κυρά Φροσύνης (επίσης έγινε ταινία) με τον γιο του Αλή Πασά, Μουχτάρ. Δεν ήταν, όμως, μόνοι αυτοί. Γεννήθηκαν και άλλοι, που μάλλον δεν είναι και τόσο γνωστοί. Ας τους μάθουμε, λοιπόν ή να τους ξαναθυμηθούμε.

Η αλήθεια είναι πως όταν ακούμε για τον μεγάλο έρωτα που έζησαν η Μαντώ Μαυρογένους με τον Δημήτριο Υψηλάντη, στο μυαλό μας έρχονται η Τζένη Καρέζη και ο Πέτρος Φυσσούν, από την ταινία «Μαντώ Μαυρογένους». Αλλά, η πραγματικότητα φαίνεται πως δεν είχε καμία σχέση με το κινηματογραφικό σενάριο. Μάλιστα, λέγεται πως ακόμα και ο Υψηλάντης δεν είχε σχέση εμφανισιακά με τον ηθοποιό, αφού μόνο γοητευτικός δεν ήταν, καθώς τον περιγράφουν ως μικροσκοπικό και φιλάσθενο.

Στα της ιστορίας τους, λοιπόν, η οποία ξεκίνησε από κεραυνοβόλο έρωτα και κατέληξε σε ένα άσβεστο μίσος, το μόνο κοινό σημείο με την ταινία, ήταν οι δολοπλοκίες του Ιωάννη Κωλέττη, ο οποίος έβαλε ως στόχο – και κατάφερε – να χωρίσει το ζευγάρι.

Η όμορφη Μαντώ γνώρισε τον Υψηλάντη στην Τεργέστη, όταν εκείνη ήταν 25 ετών και εκείνος 30. Ερωτεύτηκαν από την πρώτη ματιά και η σχέση τους συνεχίστηκε και επισφραγίστηκε και με αρραβώνα στο Ναύπλιο, μιας και τα σχόλια για τη σχέση τους ήταν πολλά. Για την εποχή ήταν κάτι σαν πρόκληση να κυκλοφορούν ως ζευγάρι και η νεαρή Μαυρογένους να κοιμάται ακόμα και στη σκηνή μαζί του στο στρατόπεδο.

Έτσι, όταν εκείνη του είπε να παντρευτούν, ο Υψηλάντης τής υποσχέθηκε πως αυτό θα γίνει μόλις τελειώσει ο αγώνας για την απελευθέρωση. Μάλιστα, την υπόσχεση αυτή της την έδωσε κι εγγράφως! Κι ενώ η κοινωνία άρχισε να αποδέχεται το αρραβωνιασμένο πλέον ζευγάρι, δεν έγινε το ίδιο με τον Ιωάννη Κωλέττη, ο οποίος έβαλε μπροστά ένα πανούργο σχέδιο για να τους χωρίσει.

Έτσι, έστειλε τους γιατρούς του Υψηλάντη (υπέφερε από χρόνια πάθηση των πνευμόνων) στη Μαυρογένους, οι οποίοι δασκαλεμένοι με τρόπο τραγικό της είπαν πως αν δεν τον άφηνε, κινδύνευε η υγεία του και πως η πατρίδα θα έχανε έναν γενναίο πολεμιστή. Εκείνη τους πίστεψε, μάζεψε τα πράγματά της κι έφυγε από το Ναύπλιο. Όμως, στη συνέχεια πίστεψε πως ο Υψηλάντης είχε στείλει τους γιατρούς του. Έτσι, στις εκκλήσεις εκείνου να επιστρέψει, αρχικά αρνούνταν.

Μετά, όμως, πείσθηκε κι επέστρεψε, με τον Κωλέττη να βάζει εμπρός το δεύτερο σχέδιό του. Τι έκανε; Διέδωσε τη φήμη πως η Μαντώ διατηρούσε παράλληλα σχέση με τον Βρετανό φιλέλληνα Έντουαρντ Μπλάκιερ. Ο Υψηλάντης αισθάνθηκε προδομένος και διέλυσε τη σχέση τους, παρά το γεγονός ότι εκείνη προσπαθούσε με κάθε τρόπο να τον πείσει ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο.

Ο μεγάλος τους έρωτας μετατράπηκε σε ένα άσβεστο μίσος και χαρακτηριστικό είναι πως ενώ έμεναν κοντά στο Ναύπλιο, όταν εκείνος αρρώστησε βαριά, η Μαυρογένους δεν τον επισκέφτηκε ούτε μια φορά. Όταν, όμως, πέθανε τον Αύγουστο του 1832, η Μαντώ τον πένθησε και τον μοιρολόγησε.

Ο τραγικός θάνατος της Μπουμπουλίνας
Υπήρξε η αρχικαπετάνισσα του ελληνικού αγώνα. Εκείνη που πρόσφερε στον Αγώνα με κάθε μέσο και τρόπο, αλλά βρήκε τέλος τραγικό και άδικο. Ο λόγος για τη Λασκαρίνα Μπουµπουλίνα, η οποία έπεσε θύµα οικογενειακής βεντέτας τον Μάιο του 1825, σε ηλικία 54 ετών.

Ο μικρότερος γιος της από τον πρώτο της γάµο ερωτεύτηκε την Ευγενία Κούτση, κόρη μίας πλούσιας και ισχυρής οικογένειας στις Σπέτσες. Εκείνοι, δεν ήθελαν για γαμπρό τους τον γιο της, επειδή έχοντας ξοδέψει όλη την τεράστια περιουσία της στον Αγώνα, δεν διέθετε πια την οικονομική επιφάνεια, ώστε να συμπεθερέψουν.

Όμως, οι δύο ερωτευμένοι νέοι πήγαν κόντρα σε όλους και κλέφτηκαν. Μάλιστα, βρήκαν καταφύγιο στο σπίτι του πρώτου άνδρα της Μπουµπουλίνας, του Δηµητρίου Γιάννουζα. Εκεί, έσπευσε τόσο η ίδια, όσο και η έξαλλη οικογένεια της κοπέλας. Ακολούθησε έντονη λογομαχία, με τον Ιωάννη Κούτση να τραβάει όπλο και να πυροβολεί την αγωνίστρια. Η σφαίρα τη βρήκε στο μέτωπο και ο θάνατος της ακαριαίος, τραγικός και άδικος.

Η εξωσυζυγική σχέση του Καραϊσκάκη με νεαρή εκχριστιανισμένη Τουρκοπούλα
Από τους μεγαλύτερους ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης, ο «γιος της καλόγριας», όπως τον αποκαλούσαν, ήταν γνωστός και ως αθυρόστομος, αλλά και γυναικάς. Ο Γιώργος Καραϊσκάκης είχε αδυναμία στο γυναικείο φύλο και παρόλο που ήταν παντρεμένος με την Γκόλφω Ψαραγιαννοπούλου και είχαν τρία παιδιά, οι εφήμερες εξωσυζυγικές του περιπέτειες ήταν πολλές.

Ωστόσο, μια γυναίκα ήταν εκείνη που του είχε «κλέψει» την καρδιά και συνήθιζε να την έχει μαζί του ακόμα και στις μάχες. Ήταν η Μαριώ, μια όμορφη εκχριστιανισμένη Τουρκάλα, την οποία έντυνε µε ανδρικά ρούχα και τη φώναζε «Ζαφείρη». Όπως αναφέρει ο ιστοριοδίφης Γιάννης Βλαχογιάννης «ήταν στρογγυλοπρόσωπη, µε µαύρα µάτια και μια κοτσίδα γύρω από το κόκκινο φέσι µε τη γαλάζια φούντα. Φορούσε άσπρες μπαµπακερές κάλτσες, άσπρο φλοκωτό σακάκι, φουστανέλα, στο σελάχι είχε δύο µπιστόλια και ένα γιαταγάνι και στο ένα χέρι κρατούσε ένα ελαφρό ντουφέκι».

Ο παράνομος έρωτας της Κυρά Φροσύνης με το γιο του Αλή Πασά
Ένας ακόμα έρωτας που έγινε ταινία, με την Ειρήνη Παππά στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η Φροσύνη, λοιπόν, ήταν μια όμορφη γυναίκα, σύζυγος του Δημητρίου Βασιλείου ενός πλούσιου εμπόρου από τα Γιάννενα, μητέρα δύο παιδιών και ανιψιά του μητροπολίτη Λάρισας και μετέπειτα Ιωαννίνων, Γαβριήλ Γκάγκα.

Ο σύζυγος της, λόγω της δουλειάς του, έλειπε για πολύ καιρό στο εξωτερικό. Λέγεται, λοιπόν, πως η όμορφη Φροσύνη συχνά προκαλούσε τα αρνητικά σχόλια της κοινωνίας που τη θεωρούσε αρκετά «απελευθερωμένη» για την εποχή και τα ήθη αυτής.

Σε ένα από τα ταξίδια του συζύγου της στο εξωτερικό, συνδέθηκε ερωτικά τον γιο του Αλή Πασά, Μουχτάρ. Όμως και εκείνος ήταν παντρεμένος και μόλις η σύζυγός του έμαθε για τη σχέση τους, ενημέρωσε τον πεθερό της, τον Αλή Πασά.

Εκείνος, μάλλον άλλο που δεν ήθελε, αφού λέγεται ότι ήταν επίσης ερωτευμένος με την Φροσύνη, διέταξε να συλληφθεί με την πρόφαση ότι θέλει να επιβάλει την ηθική. Για να μην κατηγορηθεί για προσωπική ανάμειξη, ο Αλή Πασάς συνέλαβε άλλες 17 γυναίκες τις οποίες χαρακτήρισε μοιχαλίδες και γυναίκες ελευθέρων ηθών και διέταξε την εκτέλεσή τους δια του πνιγμού.

Βέβαια, υπάρχει και μία άλλη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία ο Πασάς ερωτευμένος με την ερωμένη του γιου του δεν χρειάστηκε κάποιο πρόσχημα για να την τιμωρήσει όταν εκείνη τον αρνήθηκε.

Ο μητροπολίτης Γαβριήλ ζήτησε την ευσπλαχνία του Αλή Πασά, αλλά δεν τα κατάφερε. Έτσι, η διαταγή της εκτέλεσης πραγματοποιήθηκε το βράδυ της 11ης Ιανουαρίου του 1801. Οι δεσμοφύλακες έδεσαν τις 17 γυναίκες και τις πέταξαν στη λίμνη των Ιωαννίνων. Αν και οι λεπτομέρειες της ιστορίας της Κυρά Φροσύνης δεν έχουν τεκμηριωθεί ιστορικά, με τις εκδοχές που κυκλοφορούν να είναι πολλές, θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι πλήρωσε τον παράνομο έρωτά της αλλά και τον τρόπο ζωής της με την ίδια της τη ζωή.

Το εξώγαμο παιδί του Κολοκοτρώνη με την πρώην καλόγρια
Ο γέρος του Μοριά την περίοδο που ήταν φυλακισμένος στην Ύδρα το 1825, γνώρισε τη Μαργαρίτα, μια πρώην μοναχή που τον φρόντιζε. Εκείνος ήταν 55 χρόνων, όμως, γοητεύτηκε από τη Μαργαρίτα και σύντομα ο θαυμασμός εξελίχθηκε σε έναν μεγάλο έρωτα. Μάλιστα, 11 χρόνια μετά και συγκεκριμένα το 1836 ήρθε στον κόσμο ο καρπός του έρωτά τους.

Ο Κολοκοτρώνης τού έδωσε το όνομα του αδικοχαμένου πρωτότοκου γιου του, Πάνου, ο οποίος σκοτώθηκε στο δεύτερο εμφύλιο το 1824. Μάλιστα, αναγνώρισε το εκτός γάμου παιδί του, τον Μάιο του 1841 τον οποίο συμπεριέλαβε στη διαθήκη του. Σε αυτήν, κανόνιζε τις εκκρεμότητες με την περιουσία του κι εξασφάλιζε το μικρότερο παιδί του.

Λέγεται ακόμα πως στη διαθήκη του ζητούσε από τους άλλους δύο γιους του, Γενναίο και Κωνσταντίνο να τον αποδεχτούν και να συνεχίσουν να έχουν σχέσεις και μετά τον θάνατό του. Κάτι που φαίνεται πως δε συνέβη, αφού οι γιοι του στην πραγματικότητα ποτέ δεν αποδέχτηκαν τον εκτός γάμου αδελφό τους.

Όταν έφυγε από τη ζωή ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο μικρός ήταν μόλις 7 χρόνων, ενώ του άφησε την εικόνα και το σπαθί του. Επίσης, στη διαθήκη του ο Γέρος του Μοριά είχε εξασφαλίσει και τη Μαργαρίτα.

Το προξενιό του γιου του Κολοκοτρώνη με την κόρη της Μπουμπουλίνας
Εδώ, δεν έχουμε να κάνουμε με έναν έρωτα, αλλά με προξενιό. Αναφερόμαστε στον γάμο του γιου του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Παναγιώτη με την κόρη της Μπουμπουλίνας, Ελένη.

Το 1822, ο Παναγιώτης Κολοκοτρώνης έγινε δήμαρχος της Τριπολιτσάς και την ίδια χρονιά, τελέστηκε και ο γάμος του με την Ελένη. Η προίκα που έδωσε η Μπουμπουλίνα στην κόρη της λέγεται πως ήταν μεγάλη, εξασφαλίζοντας μια άνετη ζωή στο ζευγάρι.

Το Νοέμβριο του 1824, ο πρωτότοκος γιος του Κολοκοτρώνη σκοτώθηκε στον εμφύλιο, όταν δέχθηκε πισώπλατα μια σφαίρα. Κι ενώ θα περίμενε κανείς πως η χήρα του Ελένη θα καταρρακωνόταν από τον θάνατό του, εκείνη σαν έμαθε τα τραγικά μαντάτα, μάλλον ένιωσε πως λυτρώθηκε.

Άλλωστε, διατηρούσε μυστικό εξωσυζυγικό δεσμό με τον καπετάνιο Θεοδωράκη Γρίβα και όταν έμεινε χήρα, άνοιξε για εκείνη ο δρόμος να ζήσει τον έρωτά της. Μάλιστα, το ζευγάρι παντρεύτηκε λίγους μήνες μετά το θάνατο του Πάνου Κολοκοτρώνη, τον Μάιο του 1825.

Αthens Magazine