Έντονη ανησυχία προκαλούν τα τελευταία δεδομένα που δημοσίευσε η ομάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, σύμφωνα με τα οποία μεγάλο μέρος της Ελλάδας έχει εισέλθει σε φάση ξηρασίας, με αρκετές περιοχές να πλήττονται από έντονη ή ακόμη και ακραία ξηρασία.

Σύμφωνα με την ανάλυση, ιδιαίτερα επιβαρυμένες είναι οι συνθήκες στην Κρήτη, την Πελοπόννησο, τη δυτική Στερεά Ελλάδα και τη Θράκη. Οι πιο σοβαρές καταστάσεις (επίπεδα 4 και 5 στην κλίμακα της ξηρασίας) εντοπίζονται σε:

Νομούς Χανίων, Ηρακλείου και Λασιθίου στην Κρήτη

Νομούς Αρκαδίας, Αργολίδας και Μεσσηνίας στην Πελοπόννησο

Νομό Ηλείας στη δυτική Στερεά

Και περιοχές της Λέσβου, που αντιμετωπίζουν επίσης ακραίες ελλείψεις σε υγρασία

Ξηρός Ιούνιος: Θερμοκρασίες ρεκόρ και ελάχιστες βροχοπτώσεις
Οι συνθήκες ξηρασίας εντάθηκαν σημαντικά μετά τις ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες και τις περιορισμένες βροχοπτώσεις του Ιουνίου 2025. Η κατάσταση επιδεινώθηκε με αποτέλεσμα σχεδόν όλη η χώρα να βρίσκεται σε υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα ξηρασίας για την εποχή.

Η ξηρασία, όπως την καταγράφει η επιστημονική ομάδα του ΜΕΤΕΟ, βασίζεται στον δείκτη εδαφικής υγρασίας του υπεδάφους σε βάθος 28 έως 100 εκατοστών — βάθος που είναι καθοριστικό για την ανάπτυξη γεωργικών καλλιεργειών.

Πώς υπολογίζεται η ξηρασία
Η αξιολόγηση βασίζεται στον δείκτη SSMI (Standardized Soil Moisture Index), ο οποίος εκφράζει την απόκλιση της υγρασίας του εδάφους από τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020. Ανάλογα με την τιμή του δείκτη, η ξηρασία κατατάσσεται σε:

Επίπεδο 1: Ήπια ξηρασία

Επίπεδο 2: Μέτρια

Επίπεδο 3: Σημαντική

Επίπεδο 4: Έντονη

Επίπεδο 5: Ακραία ξηρασία

Αντίθετα, θετικές τιμές του δείκτη δείχνουν πλεόνασμα υγρασίας, ενώ κοντά στο μηδέν υποδεικνύουν κανονικές εποχικές συνθήκες. Οι τιμές αυτές βασίζονται σε δεδομένα του ευρωπαϊκού συστήματος Copernicus και του μοντέλου ERA5-Land. Παρότι δεν βασίζονται σε επί τόπου μετρήσεις, παρέχουν αξιόπιστη εικόνα μεγάλης κλίμακας.

Ποιες είναι οι συνέπειες
Η σημαντική μείωση της υγρασίας στο υπέδαφος έχει άμεσες συνέπειες στην αγροτική παραγωγή — ιδιαίτερα για καλλιέργειες που εξαρτώνται από την αποθήκευση νερού σε μεγαλύτερα βάθη, όπως αμπέλια, ελαιόδεντρα και δενδρώδεις καλλιέργειες.

Περιοχές όπως η Αργολίδα, η Μεσσηνία και η Κρήτη, που αποτελούν ζωτικές ζώνες παραγωγής ελαιολάδου, φρούτων και λαχανικών, απειλούνται με σοβαρές απώλειες. Παράλληλα, η παρατεταμένη ξηρασία αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών, δεδομένης και της παρουσίας ξηρής βιομάζας στα δάση και τις αγροτικές περιοχές.