Πρόστιμο-ρεκόρ ύψους 392.195.733 ευρώ καλείται να πληρώσει η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξαιτίας συστηματικής κακοδιαχείρισης κοινοτικών επιδοτήσεων την περίοδο 2016–2023, με ευθύνη κυρίως του ΟΠΕΚΕΠΕ (Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων).

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβάλλει οριζόντια διόρθωση ύψους 5% στις κοινοτικές ενισχύσεις προς την Ελλάδα για τα επόμενα έτη, κρίνοντας πως το πρόβλημα είναι συστημικό, με ελλιπείς ελέγχους και ανεπαρκή διοικητική εποπτεία.

Η απόφαση, με αριθμό 2025/1147, που φέρει την υπογραφή του Επιτρόπου Γεωργίας Γιόχανς Χάνσεν, αναφέρεται σε πληρωμές που είτε δεν πληρούσαν τα ευρωπαϊκά κριτήρια είτε δεν συνοδεύονταν από τους προβλεπόμενους ελέγχους δικαιούχων.

Ποιοι πληρώνουν το κόστος
Το πρόστιμο δεν αφορά ατομικές παρατυπίες ή ξεκάθαρες περιπτώσεις δόλου, αλλά γενικευμένες διοικητικές παραλείψεις, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον επιμερισμό του κόστους. Αν δεν επιλεγεί η επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, υπάρχει το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί γενική μείωση 5% στις επιδοτήσεις των αγροτών, επιλογή που χαρακτηρίζεται άδικη και πολιτικά επώδυνη.

Τα μεγαλύτερα ποσά του καταλογισμού αφορούν τις στρεμματικές ενισχύσεις των ετών 2021 (79 εκατ. ευρώ) και 2022 (76 εκατ. ευρώ), ενώ σημαντικές περικοπές επιβλήθηκαν και για ενισχύσεις υπέρ νεαρών αγροτών τα έτη 2018–2020, με ποσοστό διόρθωσης που φθάνει το 10%.

Πολιτική αντιπαράθεση – Σκληρή δήλωση Ανδρουλάκη
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος χαρακτήρισε την υπόθεση «πρωτοφανές σκάνδαλο» και σημείωσε πως η Ελλάδα καταβάλει το 78% των συνολικών καταλογισμών (415 εκατ. ευρώ από τα 532 εκατ. ευρώ που επιβλήθηκαν σε όλα τα κράτη-μέλη).

«Η αξιοπιστία της χώρας μας έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών κατρακυλά στο ναδίρ. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ μετατράπηκε σε παραμάγαζο ρουσφετιών και διαφθοράς», ανέφερε σε δήλωσή του, ασκώντας προσωπική κριτική στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνηση.

Ο κ. Ανδρουλάκης υπενθύμισε πως το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέρριψε προσφυγή της Ελλάδας τον Μάρτιο του 2025, επικυρώνοντας παλαιότερους καταλογισμούς και υποχρεώνοντάς την να πληρώσει και τα δικαστικά έξοδα.

Δύο παράλληλες διαδικασίες – Και οι εισαγγελικές έρευνες σε εξέλιξη
Το πρόστιμο αυτό δεν σχετίζεται άμεσα με τις υποθέσεις που διερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, όπως οι περιβόητες «φουσκωμένες» δηλώσεις βοσκοτόπων ή τα περιστατικά δήθεν νέων αγροτών που λάμβαναν ενισχύσεις με εικονικά στοιχεία. Ωστόσο, οι δύο υποθέσεις αφορούν τον ίδιο φορέα (ΟΠΕΚΕΠΕ) και αντικατοπτρίζουν τη γενικότερη εικόνα έλλειψης διαφάνειας και λογοδοσίας.

Το επόμενο βήμα
Η Ελλάδα αναμενόταν να λάβει περίπου 1,9 δισ. ευρώ από την Ε.Ε. το 2026 για άμεσες ενισχύσεις. Πλέον, σχεδόν το 1/4 αυτού του ποσού ενδέχεται να καλυφθεί από πρόστιμα ή να μην αποδοθεί καθόλου.

Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη εκδώσει επίσημη ανακοίνωση για το πρόστιμο. Ωστόσο, η πίεση από αγροτικούς φορείς, κόμματα και τις ευρωπαϊκές αρχές καθιστά αναπόφευκτη την ανάγκη λήψης μέτρων εξυγίανσης και θεσμικής αναδιοργάνωσης της λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ.