Την πανηγυρική ομιλία είχε εκφωνήσει ο Ιωσήφ Στάλιν, ως αρχιστράτηγος των σοβιετικών ενόπλων δυνάμεων και κατάφερε να εμπνεύσει αισιοδοξία για την ακόμη πολύ μακρινή Νίκη.

Σαν σήμερα πριν από 80 χρόνια, στις 7 Νοεμβρίου του 1941, αν και η σοβιετική πρωτεύουσα ήταν υπό πολιορκία από τα ναζιστικά στρατεύματα, η παραδοσιακή στρατιωτική παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία προς τιμήν της 24ης επετείου της Οκτωβριανής Επανάστασης δεν ματαιώθηκε.

Διαψεύδοντας τις εκτιμήσεις ότι είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας αποφάσισαν υπό συνθήκες απόλυτης μυστικότητας, να προετοιμάσουν τον πανηγυρικό εορτασμό της πιο επίσημης εθνικής εορτής σχεδόν όπως συνήθως.

Η ιδιομορφία της χρονιάς εκείνης ήταν ότι οι στρατιώτες και οι διοικητές του Κόκκινου Στρατού, που περνούσαν υπό στρατιωτική πορεία από το κέντρο της Μόσχας και μπροστά από το μαυσωλείο του Λένιν και το Κρεμλίνο, ήταν ως επί το πλείστον έφεδροι και εθελοντές, οι οποίοι κατευθύνονταν απευθείας στο μέτωπο, που είχε πλησιάσει στα 60-70 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης.

Την πανηγυρική ομιλία εκφώνησε ο ίδιος ο Ιωσήφ Στάλιν, ως αρχιστράτηγος των σοβιετικών ενόπλων δυνάμεων και κατάφερε να εμπνεύσει αισιοδοξία για την ακόμη πολύ μακρινή Νίκη, αν και η στρατιωτική αντικατασκοπεία ήδη προετοίμαζε ακόμη και το χειρότερο σενάριο, ναρκοθετώντας τα εργοστάσια, τις γέφυρες και τις κρίσιμες εγκαταστάσεις της πόλης σε περίπτωση εγκατάλειψής της.

Η μοναδική στα ιστορικά χρονικά παρέλαση εκτιμάται ότι συνέβαλε με καθοριστικό τρόπο στην ενίσχυση του ηθικού των πολεμιστών και ανέδειξε την αποφασιστικότητα του σοβιετικού λαού, να υπερασπιστεί με κάθε θυσία, που θα απαιτηθεί, την πρωτεύουσα της χώρας.

Η μάχη της Μόσχας ξεκίνησε στις 30 Σεπτεμβρίου 1941, όταν η ναζιστική διοίκηση έστρεψε εναντίον της τεράστιες δυνάμεις, περίπου 1,8 εκατομμύρια στρατιώτες, 1.700 άρματα μάχης, 14 χιλιάδες πυροβόλα και όλμους, επιχειρώντας να πετύχει καίριο χτύπημα κατά της ΕΣΣΔ με την κατάληψη της πρωτεύουσάς της. Τα σοβιετικά στρατεύματα επέδειξαν αξιοθαύμαστη αυτοθυσία, αφοσίωση και απαράμιλλο θάρρος, καταφέρνοντας να συγκρατήσουν και να αποκρούσουν τον εχθρό μόλις μερικές δεκάδες χιλιόμετρα μακριά από την Κόκκινη Πλατεία, πριν ξεκινήσουν την αντεπίθεσή τους στις 5 Δεκεμβρίου του 1941 και πετύχουν οριστική απώθηση των Γερμανών και το νικηφόρο τέλος της μάχης στις 20 Απριλίου του 1942.

Αν και ο ρωσικός στρατός έπαψε πια να παρελαύνει για την επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης, μιας γιορτής, που ρίζωσε στις παραδόσεις του ρωσικού λαού και δύσκολα υποκαθίσταται, από το 2003 άρχισε πάλι να τιμά την ιστορική παρέλαση του 1941, αναπαριστώντας την.

Η νέα αυτή παράδοση αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας μόνο φέτος και πέρυσι, ενώ το 2019 η ιστορική αναπαράσταση παρουσιάστηκε σε 1.200 υπέργηρους βετεράνους του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, όπως ονομάστηκε στην ΕΣΣΔ ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, στον οποίο θυσιάστηκαν πάνω από 27 εκατομμύρια Σοβιετικών στρατιωτών και πολιτών, πριν νικηθεί οριστικό το ναζιστικό τέρας.

Θανάσης Αυγερινός

kosmodromio.gr