Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έκρινε την Τρίτη, ότι η πολωνική νομοθεσία για την παρακολούθηση προσώπων παραβιάζει το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή σύμφωνα με τη Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μια απόφαση με πιθανές συνέπειες και στο θέμα των υποκλοπών στην Ελλάδα.

Η υπόθεση έφτασε στο ευρωπαϊκό δικαστήριο, έπειτα από καταγγελία που στόχευε τους νόμους του 2016, που επιτρέπουν στις αρχές να παρακολουθούν και να διατηρούν τηλεπικοινωνιακά, ταχυδρομικά και ψηφιακά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων SMS και email, σύμφωνα με την αντιτρομοκρατική νομοθεσία.

Σε μια υπόθεση που έφεραν στη δικαιοσύνη αρκετοί Πολωνοί δικηγόροι και ακτιβιστές, το δικαστήριο διαπίστωσε, ότι οι νόμοι που επιτρέπουν τη μυστική παρακολούθηση και τη διατήρηση δεδομένων από τις πολωνικές υπηρεσίες πληροφοριών, δεν διαθέτουν επαρκείς εγγυήσεις κατά της κατάχρησης.

Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε τριπλή παραβίαση του δικαιώματος ιδιωτικότητας και προσωπικής ζωής των προσφευγόντων, όπως κατοχυρώνεται από το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αυτό διότι, μεταξύ των άλλων, η νομοθεσία στην Πολωνία δεν επέτρεπε στους πολίτες-στόχους τη δυνατότητα να τύχουν πληροφόρησης για την ύπαρξη και τους λόγους της παρακολούθησης, καθώς και τη δυνατότητα περαιτέρω προσφυγής στην Αρχή ή στο Δικαστήριο για αυτόν το λόγο.

Επίσης, συνάγεται πως η απόφαση για την παρακολούθηση θα πρέπει να λαμβάνεται με πλήρη αιτιολόγηση των λόγων αυτής από δικαστικό όργανο. Η πολωνική νομοθεσία δεν περιλαμβάνει τις αναγκαίες εγγυήσεις προστασίας των δικαιωμάτων των ατόμων που θα βρεθούν υπό παρακολούθηση, με υπαρκτό τον κίνδυνο αυθαιρεσίας ή κατάχρησης. Τέλος, τα δεδομένα της παρακολούθησης διατηρούνται από τις υπηρεσίες για απροσδιόριστο χρόνο, σε παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και του δικαιώματος προσωπικής ζωής .

Πρόσθεσε, ότι η απαίτηση για τους παρόχους τηλεπικοινωνιών να διατηρούν δεδομένα επικοινωνίας, αποτελούσε σοβαρή παραβίαση στα δικαιώματα ιδιωτικού απορρήτου και η έλλειψη ελάχιστων διασφαλίσεων έναντι πιθανής κατάχρησης κατέστησε τις πρακτικές παρακολούθησης ασυμβίβαστες με τη σύμβαση.

Σκάνδαλο των υποκλοπών στην Ελλάδα

«Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κομματιάζει την πολωνική νομοθεσία, που χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για τη χρήση #spyware εναντίον επικριτών της κυβέρνησης (και εκθέτοντας την Κομισιόν για αδράνεια: «οι εθνικές αρχές θα αντιμετωπίσουν την κατάχρηση του spyware»)», σχολίασε στο X η Ολλανδή ευρωβουλευτής Σόφι ιν’τ Βελντ, που πρωτοστάτησε στις πιέσεις για έρευνα του σκανδάλου των υποκλοπών στην Ελλάδα, ως εισηγήτρια της αρμόδιας επιτροπής του Ευρωκοινοβουλίου PEGA.

Στο ΕΔΔΑ έχουν προσφύγει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. Νίκος Ανδρουλάκης και ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης, προκειμένου να ενημερωθούν για τους λόγους παρακολούθησής τους, αφού η ελληνική κυβέρνηση έκανε το παν για να αποφύγει να λογοδοτήσει, μέχρι και αλλάζοντας συνθέσεις Ανεξάρτητων Αρχών με κουτσουρεμένη πλειοψηφία.

Μέχρι και τώρα άλλωστε η ΕΥΠ αρνείται να εξηγήσει στην ΑΔΑΕ τους λόγους παρακολούθησης του κ. Ανδρουλάκη, αρνούμενη να συμμορφωθεί με την απόφαση του ΣτΕ.

Ο Θανάσης Κουκάκης προσέφυγε στο ΕΔΔΑ τον Ιούλιο του 2022 και ζήτησε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να αναγνωρίσει, ότι η ελληνική νομοθεσία που διέπει την άρση απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας (μυστικές παρακολουθήσεις) παραβιάζει το άρθρο 8 της Σύμβασης και συγκεκριμένα το δικαίωμα του κάθε πολίτη στην ιδιωτική του ζωή.

Σύμφωνα με το News247, στην ακροαματική διαδικασία στο Στρασβούργο για την υπόθεση της Πολωνίας είχε αγορεύσει ο Έλληνας ποινικολόγος Αλέξης Αναγνωστάκης, εκπροσωπώντας την Ένωση Ευρωπαίων Ποινικολόγων.

Ο κ. Αναγνωστάκης με σημερινό του σχόλιο εκτιμά, πως η υπόθεση διαθέτει πολλές και έντονες ομοιότητες με την ελληνική υπόθεση των παρακολουθήσεων. «Κοινό σημείο αποτελεί η αδιαφάνεια της δράσης των μυστικών και άλλων υπηρεσιών και η άρνηση πληροφόρησης επί των λόγων παρακολούθησης. Η γενική επίκληση του “απορρήτου εθνικής ασφαλείας” πλέον δεν αρκεί προς τούτο» σημειώνει ο Έλληνας ποινικολόγος.

tvxs.gr