Πριν δύο χρόνια, τα ξημερώματα της 24 Φεβρουαρίου του 2022, ξεκίνησε η εισβολή των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην Ουκρανία.

Παρότι η αρχική προέλασή των ρωσικών δυνάμεων ήταν ταχεία, η απρόβλεπτη και γενναία αντίσταση των ουκρανικών δυνάμεων απέτρεψε την κατάληψη του Κιέβου και σε συνδυασμό με την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια της Δύσης μετέτρεψε σταδιακά τη σύγκρουση σε μια στατική μάχη χαρακωμάτων. Δυστυχώς για τον ουκρανικό λαό, το μεγαλύτερο θύμα αυτού του πολέμου, το τέλος του μαρτυρίου του δε διαφαίνεται στον ορίζοντα.

Τα αίτια της σύγκρουσης έχουν υπεραναλυθεί πλειστάκις με διάφορες προσεγγίσεις, αυτό που έχει σημασία σήμερα είναι να δούμε, ποια είναι τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα και συμπεράσματα που μπορούμε να εντοπίσουμε μετά από δύο χρόνια συνεχούς πολέμου στην Ανατολική Ευρώπη για τις άμεσα εμπλεκόμενες χώρες, αλλά και τη διεθνή κοινότητα γενικότερα.

Για τη Ρωσία, ο εν εξελίξει πόλεμος στην Ουκρανία, έφερε στο φως τις αδυναμίες και παθογένειες της ρωσικής στρατιωτικής μηχανής, με την διαφθορά και τα προβλήματα επιμελητείας, τα παρωχημένα επιχειρησιακά δόγματα και την έλλειψη πίστης στον πόλεμο από τους απλούς στρατιώτες. Από την άλλη πλευρά, ο ρωσικός στρατός έχει καταφέρει εδώ και δύο χρόνια να προσαρμοστεί στις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες στο πεδίο της μάχης και συνεχίζει, με αργούς ρυθμούς, να καταλαμβάνει ουκρανικά εδάφη, απέναντι σε μια Ουκρανία υποστηριζόμενη και εξοπλιζόμενη από τη Δύση με πάνω από 150 δις δολάρια, όταν, για το 2023, η Ρωσία δαπάνησε 63 δις δολάρια για τον πόλεμο. Ταυτόχρονα, παρά τον πρωτοφανή αριθμό κυρώσεων που της έχουν επιβληθεί, η ρωσική οικονομία επιβιώνει, ο ρωσικός λαός και η ρωσική ελίτ δεν έχει εξεγερθεί εναντίον του Πούτιν, όπως ελπίζαμε στη Δύση και συνεχίζει να έχει διπλωματικές σχέσεις με την διεθνή κοινότητα, πλην του δυτικού κόσμου.

Η Δύση έχει καταφέρει να εμποδίσει προς ώρας την επικράτηση της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας και να τον μετατρέψει σε έναν πόλεμο φθοράς που αποδυναμώνει τη Μόσχα τόσο στρατιωτικά όσο και οικονομικά. Παρόλα αυτά το οικονομικό και πολιτικό κόστος αυτής της βοήθειας έχει αρχίσει να γίνεται εξόχως αισθητό. Οι απρόσμενα θερμοί χειμώνες του 2022 και 2023 βοήθησαν την Ευρώπη στο να αποκρούσει τον ενεργειακό εκβιασμό της Μόσχας, αλλά το κύμα ακρίβειας που ταλανίζει την παγκόσμια οικονομία ως αποτέλεσμα του πολέμου και των κυρώσεων, έχει ήδη προκαλέσει εσωτερική αναταραχή σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και στον υπόλοιπo κόσμο.

Οι αντιδράσεις για τα υπέρογκα ποσά που δίνονται ως οικονομική και στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία αυξάνονται, και όσο το βιοτικό επίπεδο των πολιτών της Δύσης μειώνεται, τόσο μειώνεται και η προθυμία τους να επωμισθούν το κόστος του πολέμου στην Ουκρανία.

Επιπροσθέτως, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει καταδείξει την αναντιστοιχία των προτεραιοτήτων και ευαισθησιών μεταξύ της Δύσης και του υπόλοιπου κόσμου, συγκεκριμένα του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου, ο οποίος αρνείται σε μεγάλο βαθμό, να ακολουθήσει τις δυτικές προσταγές να επιβάλουν κυρώσεις και να διακόψουν τις σχέσεις τους με τη Μόσχα. Το αφήγημα της μάχης μεταξύ του καλού (Δύσης) και του κακού (Ρωσίας) φαίνεται υποκριτικό, ιδιαίτερα στα αυτιά των πολιτών των αραβικών χωρών.

Όποια κατάληξη και αν έχει αυτός ο πόλεμος στην Ουκρανία, το μόνο σίγουρο είναι, ότι το Κίεβο και ο ουκρανικός λαός θα είναι οι περισσότερο χαμένοι. Οι ζημιές που έχει υποστεί η Ουκρανία σε επίπεδο υποδομών, οικονομίας και πληθυσμού θα χρειαστούν δεκαετίες για να αποκατασταθούν και να μπορέσει να επανέλθει στα προπολεμικά επίπεδα. Πολλοί Ουκρανοί είναι απογοητευμένοι από την αυξανόμενη απροθυμία της Δύσης να τους παρέχει περισσότερη από την αναγκαία βοήθεια για να απωθήσουν τους Ρώσους εισβολείς, αλλά και με την εξαιρετικά αργή πορεία της ένταξης τους στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Επιπροσθέτως και η Δύση αρχίζει να φαίνεται ενοχλημένη από τη νοοτροπία δικαιώματος, τον τόνο και το ύφος των δηλώσεων διαφόρων Ουκρανών αξιωματούχων αναφορικά με τα πακέτα βοήθειας και τις προοπτικές ένταξης του Κιέβου στους δυτικούς θεσμούς.

Για τη διεθνή κοινότητα, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει, μέχρι σήμερα, επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις. Οι εχθροπραξίες και οι δυτικές κυρώσεις έχουν επηρεάσει δραματικά τις τιμές της ενέργειας και τον τροφίμων, με τα φαινόμενα του πληθωρισμού και της οικονομικής ύφεσης να μειώνουν το ήδη χαμηλό βιοτικό επίπεδο των πολιτών στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, να αυξάνουν τις ανισότητες και να εντείνουν τις εσωτερικές αναταραχές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η λαϊκή εξέγερση στη Σρι Λάνκα και το πραξικόπημα στο Νίγηρα. Η Δύση, και κυρίως οι ΗΠΑ, με δυο εν εξελίξει πολεμικές συγκρούσεις και τον ανταγωνισμό με την Κίνα, αδυνατούν να αποτρέψουν ή να ελέγξουν τέτοια περιστατικά. Η αποδυνάμωση της Δύσης και το αίσθημα τρωτότητας που αποπνέει, έχουν δώσει την ευκαιρία σε χώρες που παραδοσιακά πρόσκεινται σε αυτήν, να αναθεωρήσουν την στάση τους και να επιχειρήσουν μια πιο ανεξάρτητη πολιτική. Αντίστοιχα, χώρες για τις οποίες η αμερικανική ισχύς λειτουργούσε αποτρεπτικά, όπως το Ιράν, έχουν αρχίσει να επιδιώκουν με πιο επιτακτικό τρόπο την επίτευξη των στόχων τους.

Με τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων να εντείνεται, ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα πρελούδιο όσων αναμένεται να ακολουθήσουν. Το μεγαλύτερο διακύβευμα του πολέμου μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, δεν είναι το ποιος θα κυριαρχήσει στο πεδίο της μάχης, ούτε η προάσπιση του δικαιώματος των Ουκρανών να ζουν και να αποφασίζουν για το μέλλον τους ελεύθερα. Το διακύβευμα είναι ποιος θα κυριαρχήσει στην καρδιά και το μυαλό του Παγκόσμιου Νότου και θα καταφέρει να εντάξει στο γεωπολιτικό του στρατόπεδο τους περισσότερους από αυτούς. Δυστυχώς για όλους εμάς στη Δύση, το αφήγημα περί της δυτικής ανωτερότητας και του ηθικού πλεονεκτήματος μας έναντι των υπολοίπων, έχει εξελιχθεί σε ύβρις. Ας ελπίσουμε, ότι δε θα ακολουθήσουν η άτη, η νέμεσις και η τίσις.

Του Δημοσθένη Δ. Δημόπουλου: Συντονιστής στο Κέντρο για τη Ρωσία, την Ευρασία και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων

Ουκρανία – Ρωσία: Δύο χρόνια μετά την εισβολή – Εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί άμαχοι και στρατιώτες

Ο ανθρώπινος απολογισμός δύο ετών ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία ανέρχεται σε εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, σύμφωνα με τα ρωσικά και τα ουκρανικά στοιχεία, όμως οι ακριβείς αριθμοί παραμένουν άγνωστοι.

Η Μόσχα και το Κίεβο κρατούν απόρρητες τις στρατιωτικές απώλειές τους και η Ρωσία κρύβει τον αριθμό των αμάχων που έχουν σκοτωθεί στις ζώνες που έχει καταλάβει, όπως στην κατεστραμμένη Μαριούπολη.

Ο άγνωστος απολογισμός των αμάχων

Οι επίσημοι απολογισμοί για τους αμάχους που έχουν χάσει τη ζωή τους από την αρχή της ρωσικής εισβολής το Φεβρουάριο του 2022, υπολείπονται πολύ της πραγματικότητας, επειδή δεν έχει καταστεί δυνατό να γίνει ποτέ ένας ανεξάρτητος απολογισμός, καθώς δεν υπάρχει πρόσβαση στα εδάφη της Ουκρανίας που έχουν καταληφθεί από τη Ρωσία.

Τον Ιούνιο 2023, οι ουκρανικές αρχές έλεγαν, ότι μπόρεσαν να καταμετρήσουν 10.368 αμάχους, τα πτώματα των οποίων βρέθηκαν. «Εκτιμάμε, πως το πιθανότερο είναι ο αριθμός να είναι πέντε φορές υψηλότερος. Συνεπώς γύρω στα 50.000» θύματα, είχε διευκρινίσει τότε ο Όλεγκ Γκάβρις, ο κύριος σύμβουλος του προσωπάρχη του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Ο ΟΗΕ θεωρεί, επίσης, πως ο απολογισμός είναι «σημαντικά υψηλότερος» από τους περίπου 10.000 αμάχους που κατέστη δυνατό να καταμετρηθούν.

Οι ουκρανικές αρχές εκτιμούν, πως μόνο η πολιορκία της Μαριούπολης (από το Φεβρουάριο ως το Μάιο του 2022), μιας μεγάλης πόλης-λιμανιού στη νότια Ουκρανία που βρίσκεται σήμερα υπό ρωσικό έλεγχο, στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 25.000 ανθρώπους, οι οποίοι ενταφιάσθηκαν σε ομαδικούς τάφους.

Κανένας απολογισμός δεν ανακοινώθηκε ποτέ για άλλες πόλεις, όπως το Μπαχμούτ στην ανατολική Ουκρανία.

Από τη ρωσική πλευρά των συνόρων, ο απολογισμός ανέρχεται σε τουλάχιστον 145 νεκρούς, σύμφωνα με καταμέτρηση που πραγματοποιήθηκε από το ρωσικό ειδησεογραφικό ιστότοπο 7X7.

Εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες

Και στις δύο πλευρές, οι στρατιωτικές απώλειες είναι δεδομένα που τα γενικά επιτελεία αποσιωπούν. Πρέπει συνεπώς να στραφεί κανείς σε εκτιμήσεις που γίνονται από τρίτες πηγές.

Τον περασμένο Αύγουστο, οι New York Times, επικαλούμενοι αμερικανούς αξιωματικούς, υπολόγιζαν τις στρατιωτικές απώλειες σε 70.000 νεκρούς και 100.000 ως 120.000 τραυματίες στην ουκρανική πλευρά και 120.000 νεκρούς και 170.000 ως 180.000 τραυματίες στη ρωσική πλευρά.

Στις 29 Ιανουαρίου φέτος, σε γραπτή απάντησή του σ’ ένα βουλευτή, ο βρετανός υπουργός Άμυνας Τζέιμς Χίπι υπολόγιζε από την πλευρά του τις ρωσικές απώλειες σε περισσότερους από 350.000 νεκρούς και τραυματίες.

Την περασμένη Τρίτη, ο ουκρανικός στρατός ανέφερε, πως μέσα σε δύο χρόνια έχει σκοτώσει ή τραυματίσει σχεδόν 405.000 ρώσους στρατιώτες.

Ο ρώσος υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού είχε δηλώσει από την πλευρά του το Δεκέμβριο 2023, πως 383.000 ουκρανοί στρατιώτες είχαν σκοτωθεί ή τραυματισθεί από την αρχή της εισβολής.

documentonews.gr