Το ηφαίστειο Σουσάκι είναι ένα απόκοσμο, σεληνιακό τοπίο. Εκεί μπορείς να παρατηρήσεις μεταηφαιστειακή δραστηριότητα, 2,5 εκατ. χρόνια μετά την τελευταία του έκρηξη.

Είναι δίπλα μας!
Αν όνειρό σου είναι να ζήσεις την εμπειρία να περπατήσεις μέσα σε ένα ηφαίστειο, μην πάρεις το αεροπλάνο. Στους Αγίους Θεοδώρους βρίσκεται το ηφαίστειο Σουσάκι, που λίγοι γνωρίζουν. Απέχει μόλις 65 χιλιόμετρα από την Αθήνα.

Το ηφαίστειο Σουσάκι αποτελεί το βόρειο άκρο του ηφαιστειακού τόξου στο οποίο περιλαμβάνονται κι άλλα ηφαίστεια. Των Μεθάνων, της Αίγινας, του Πόρου, της Νισύρου και της Σαντορίνης.

Βρίσκεται σε υψόμετρο 180 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Σήμερα, περίπου 2,5 εκατ. χρόνια μετά την τελευταία έκρηξη, διατηρεί αξιοσημείωτη δραστηριότητα. Εκλύει στην ατμόσφαιρα πολλές δεκάδες χιλιάδες κυβικά διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και υδροθείου. Η θερμοκρασία στην πλαγιά του φτάνει ακόμη και τους 42 βαθμούς Κελσίου.

Το ηφαίστειο Σουσάκι δραστήριο 2,5 εκατ. χρόνια μετά…
Στα στόμια των πολλών στοών (φυσικών, αλλά και τεχνητών -εξόρυξη θείου) που υπάρχουν στο ηφαίστειο Σουσάκι συναντάμε συχνά ψόφια έντομα και πουλιά. Θανατώνονται από τα δηλητηριώδη αέρια.

Στην περιοχή του ηφαιστείου υπάρχουν δύο φαράγγια. Περιβάλλονται από πλαγιές με πολύ εντυπωσιακά ηφαιστειακά πετρώματα. Σε αυτά τρέχουν νερά που τροφοδοτούνται από πηγές διάσπαρτες κατά μήκος τους.

Περπατώντας στο φαράγγι συναντάμε πολλές οπές, μικρές και μεγάλες, από τις οποίες εκλύονται θερμά αέρια. Στα σημεία αυτά τα πετρώματα εμφανίζουν εντυπωσιακούς σχηματισμούς και χρώματα. Η δυσοσμία βέβαια είναι κατά τόπους πολύ έντονη…

Το ηφαίστειο Σουσάκι ήταν ενεργό μεταξύ 4.0-2.3 εκατ. ετών πριν, όμως σήμερα παραμένει αδρανές. Παρά τον συνεχή ύπνο του, εξακολουθεί να έχει μεταηφαιστειακή δράση.

Το Σουσάκι βρίσκεται σε μια περιοχή με περίπου 2-4 πρώην εκρηκτικά ηφαιστειακά κέντρα. Είναι πιθανόν να είχαμε υδροθερμικές και φρεατικές εκρήξεις, περίπου 1-3 εκ. χρόνια πριν από σήμερα. Οι σεισμοί του 1997 (3-4R) μετακίνησαν μάγμα πιο ψηλά στον φλοιό της γης. Έτσι, οι μελλοντικές δραστηριότητες είναι δυνατές, ακόμη και αν δεν έχουν αναφερθεί ιστορικές εκρήξεις.

Η τελευταία δράση του λέγεται ότι ήταν μια πλάγια έκρηξη. Δημιούργησε νέα ξηρά στον κόλπο των Μεγάρων, όπου υπάρχουν οι λιμενικές εγκαταστάσεις της MOTO OIL.

Θερμά νερά

Υπάρχει γεωθερμικό πεδίο χαμηλής ενθαλπίας. (Θερμοδυναμικό μέγεθος που αντιπροσωπεύει το ολικό ποσό θερμικής ενέργειας που περιέχει ένα θερμοδυναμικό σύστημα.). Χαρακτηρίζεται από δύο διαπερατούς σχηματισμούς σε μικρό βάθος (<200 μέτρα). Επίσης έναν σε βαθύτερα επίπεδα (500-1100 μέτρα). Όλα τα γεωθερμικά νερά είναι τύπου Na-Cl.

Εμφανίζουν θερμοκρασίες στην περιοχή 50-80°C και αλατότητες στην περιοχή 39-49 g/l. Σε διάφορα σημεία το έδαφος είναι θερμό. Σε άλλα ακόμα και με το δάκτυλο να σκάψει κάποιος το χώμα θα νιώσει τα θερμά αέρια να αναδύονται από τις πλαγιές του ηφαιστείου.

Η περιοχή γύρω από το Σουσάκι γειτονεύει με πολλά και σημαντικά ρήγματα. Προκαλούν υψηλή σεισμική δραστηριότητα στα Γεράνεια Όρη και θερμές πηγές στο Λουτράκι. Αυτές πιθανότατα συνδέονται με τον θάλαμο τροφοδοσίας του ηφαιστείου.

Υδροθερμική δραστηριότητα στο ηφαίστειο Σουσάκι

Σήμερα η τοποθεσία με την υψηλότερη υδροθερμική δραστηριότητα, συναντάται κατά μήκος μιας στενής κοιλάδας. Έχει αρκετές μικρές σπηλιές. Σε αυτές τον περασμένο αιώνα γινόταν εξόρυξη ορυκτών (αλουνίτης, μαγνησίτης, θείο).

Ορισμένα από αυτά τα σπήλαια εμφανίζουν υδροθερμική εκπομπή αερίων, που διασκορπίζονται στην ατμόσφαιρα. Τα αέρια αποτελούνται από περισσότερο από 90% από CO2. Έχουν επίσης υψηλές συγκεντρώσεις H2S (1000-6000 ppm). Οι συγκεντρώσεις CO2 και H2S μέσα στις σπηλιές έχουν θανατώσει ζώα. Το H2S που διασκορπίζεται στην ατμόσφαιρα εμφανίζει συγκεντρώσεις μερικών ppm. Παράγουν ενοχλητική μυρωδιά και έχουν αντίκτυπο στην υγεία των πλασμάτων που ζουν κοντά.

Η δράση του ηφαιστείου ήταν σημαντική στο παρελθόν όμως η πρόσφατη προέρχεται από υδροθερμικές διαδικασίες.

Μία σιδηροδρομική σήραγγα που διανοίχτηκε κοντά στους Αγίους Θεοδώρους, μεταξύ 2001-2003, προκάλεσε άνοδο θερμοκρασίας. Επίσης αύξηση των αερίων στη σήραγγα, που προκάλεσαν προβλήματα στο τεχνικό έργο. Το γεγονός από μόνο του μαρτυρά ότι με την ηφαιστειότητα δεν τελειώνεις εύκολα.

Πηγή: Γεωδίφης – φωτο:Vas- Val