Μετρούν και ξαναμετρούν το κόστος και το «μήνυμα» των εξαγγελιών στην κυβέρνηση, για να μην προκληθεί δυσαρέσκεια στους οίκους αξιολόγησης ● Αναμένονται εμπροσθοβαρείς λιτές εξαγγελίες για ευχάριστο καλοκαίρι και στη συνέχεια… «τα κεφάλια μέσα»

Αφού αναγορεύτηκε σε εθνικό στόχο προεκλογικά, η επενδυτική βαθμίδα μετατρέπεται μετεκλογικά στον νέο δημοσιονομικό κόφτη. Στις 8 Σεπτεμβρίου ο καναδικός οίκος αξιολόγησης DBRS αναμένεται να αναβαθμίσει την πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα και θα ακολουθήσει ο αμερικανικός Standard & Poor’s στις 20 Οκτωβρίου, ενώ ο κύκλος των αναβαθμίσεων θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους με τις Moody’s και Fitch.

Για την κυβέρνηση ο στόχος έχει απόλυτη προτεραιότητα και, παρότι η επίτευξή του θεωρείται δεδομένη, δεν θέλει να διακινδυνεύσει την καλή της εικόνα απέναντι στους οίκους αξιολόγησης και τις αγορές. Έτσι, οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού κατά την ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων στη Βουλή πρόκειται να λάβουν σοβαρά υπόψη το μήνυμα που θα εκπέμπουν προς τα έξω: προς τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης.

Συνεπώς, το «καλάθι» των προγραμματικών δηλώσεων αναμένεται ότι θα είναι λιτό και με κατανομή των μέτρων και των δαπανών σε ορίζοντα τετραετίας, με ιδιαίτερη φροντίδα να μη δοθεί η εικόνα, ότι η ελληνική κυβέρνηση παρατείνει τη δημοσιονομική χαλάρωση.

Παράλληλα, βέβαια, η κυβέρνηση θέλει να φανεί συνεπής με τις προεκλογικές της υποσχέσεις και να διατηρήσει το θετικό γι’ αυτήν πολιτικό momentum. Προσπαθώντας να ισορροπήσει τις δύο αυτές αντιφατικές προτεραιότητες, «μετρά» εξαντλητικά τη σύνθεση του «πακέτου» των μέτρων και κάνει προβολές (που πάντως είναι νωρίς για να είναι ακριβείς) σε επίπεδο έτους για το αναμενόμενο πλεόνασμα σε σχέση με τους στόχους στα δημόσια έσοδα. Σε κάθε περίπτωση, οι δυνατότητες να εκπλήξει θετικά είναι μικρές και μάλλον συμβολικού χαρακτήρα.

Τον έντονο αλλά και προσεκτικό χαρακτήρα της κυβερνητικής διερεύνησης αποδίδουν οι συναντήσεις του πρωθυπουργού με τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Άδωνι Γεωργιάδη χθες και του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κωστή Χατζηδάκη με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας κ. Στουρνάρα σήμερα. Ο κ. Χατζηδάκης θα προχωρήσει σε κύκλο επαφών με τους κοινωνικούς εταίρους.

Εξαγγελίες τώρα…

Τα προγράμματα λιτότητας είναι συνήθως εμπροσθοβαρή, αλλά στην προκειμένη περίπτωση θα ισχύσει το από εξαγγελιών άρξασθαι, με μέτρα που έχουν σχεδόν προαναγγελθεί, όπως:

● Αύξηση του αφορολόγητου ορίου κατά 1.000 ευρώ για μισθωτούς, συνταξιούχους και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που έχουν παιδιά από 1/1/2024.

● Νέο μισθολόγιο για τους δημόσιους υπαλλήλους, με αυξήσεις αποδοχών κυρίως για τους χαμηλόμισθους.

● Αύξηση του επιδόματος παιδιού για τους δημόσιους υπαλλήλους.

● Αύξηση του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης.

● Αύξηση του επιδόματος μητρότητας για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες.

● Το youth pass για τους νέους.

● Απαλλαγή των πρώην δικαιούχων του ΕΚΑΣ από τη φαρμακευτική δαπάνη.

…λιτότητα διαρκείας μετά

Χαρακτηριστικό της «αλλαγής φάσης» είναι, ότι το market pass θα παραταθεί για μερικούς μήνες ακόμη, με το σενάριο να παραταθεί για τρεις και όχι για έξι μήνες να είναι ισχυρό, για να μη δοθεί η εντύπωση αδικαιολόγητης παράτασης παρά τις προειδοποιήσεις της Κομισιόν για επάνοδο στην οδό της δημοσιονομικής αρετής.

Το σημείο καμπής θα σηματοδοτήσει ο ερχομός του φθινοπώρου και δη η πρώτη Δευτέρα του Οκτωβρίου, όταν θα κατατεθεί στη Βουλή το προσχέδιο προϋπολογισμού του 2024. Βεβαίως, τα προσχέδια συνηθίζεται να έχουν γενικό χαρακτήρα και συχνά τροποποιούνται, μέχρι να κατατεθεί τον Νοέμβριο ο συνολικός προϋπολογισμός.

Ωστόσο, το τι θα σηματοδοτήσει είναι σημαντικό, καθώς θα απομένουν οι αξιολογήσεις ακόμη δύο οίκων μέχρι το τέλος του χρόνου και η κυβέρνηση δεν θέλει να διακινδυνεύσει κάποιο «ατύχημα». Διότι αρκεί έστω και η αναβάθμιση στην επενδυτική βαθμίδα από έναν εκ των οίκων αξιολόγησης, αλλά η καλή εικόνα θα χαλάσει «με το καλημέρα», αν έστω και ένας εκ των Fitch και Moody’s δεν ακολουθήσει…

Το οικονομικό επιτελείο «μετράει» επίσης τη διεθνή και ευρωπαϊκή τάση προς την ύφεση, που αργά αλλά σταθερά επηρεάζει και την ελληνική οικονομία, στο φόντο μάλιστα των εξαγγελιών για νέες αυξήσεις των επιτοκίων του ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, και φοβάται πιθανές αναταράξεις στις αγορές.

Έτσι, ο κύκλος της τετραετούς δημοσιονομικής χαλάρωσης κλείνει οσονούπω, με τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης να αποκτούν, λόγω επενδυτικής βαθμίδας, ακόμη μεγαλύτερη δύναμη επιρροής και υποβολής πολιτικής. Αν τώρα χρειάζεται μια πειστική προκαταβολή επιστροφής στη δημοσιονομική πειθαρχία για να κατακτηθεί η επενδυτική βαθμίδα, μόλις κατακτηθεί θα χρειάζεται μονιμοποίηση της δημοσιονομικής λιτότητας για να μην τεθεί υπό αμφισβήτηση…

Πάνος Κοσμάς

efsyn.gr