Mπορεί να είναι η ολική αποκάλυψη της «τραπεζικής μπανανίας» της Ελβετίας, όπως είπε το CNBC, μπορεί να είναι και η «κατάρρευση του καπιταλισμού μπροστά στα μάτια μας» όπως δήλωσε (έξαλλος από θυμό) ο γκουρού των hedge funds Κεν Γκρίφιν.

Το βέβαιο είναι, πως οι τραπεζικοί τριγμοί και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, από την κατάρρευση της Silicon Valley Bank έως την πώληση έναντι πινακίου φακής της Credit Suisse, κλονίζουν βίαια το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό τοπίο, επαναπροσδιορίζουν την πολιτική των κεντρικών τραπεζών, και θέτουν (ξανά) υπό αίρεση όλα τα δόγματα της ελεύθερης αγοράς. Κοινώς, εκεί που για πολλοστή φορά, απέτυχαν οι δυνάμεις της αυτορρύθμισης και του laissez faire καπιταλισμού, εμφανίστηκε στο τέλος ο Θεός του κράτους για να σώσει (ότι σώζεται) από την παρτίδα.

Στην περίπτωση των αμερικανικών περιφερειακών τραπεζών, που αιμορραγούν από μαζικές εκροές καταθέσεων, αυτό σημαίνει, ότι ο Λευκός Οίκος αναζητεί εσπευσμένα λύση παράκαμψης του Κογκρέσου, για να περάσει ρύθμιση καθολικής κρατικής εγγύησης των τραπεζικών καταθέσεων. «Τέτοιες ενέργειες θα μπορούσαν να αιτιολογηθούν, εάν μικρότερα τραπεζικά ιδρύματα αντιμετωπίσουν bank run, που ενέχει κίνδυνο χρηματοπιστωτικού ντόμινο» δήλωσε χθες το βράδυ η αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν.

Ο Κεν Γκρίφν, ο ιδρυτής ενός από τα μεγαλύτερα αμερικανικά hedge funds, του Citandel, είπε, πως αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα. «Υπάρχει απώλεια χρηματοοικονομικής πειθαρχίας, όταν η κυβέρνηση διασώζει πλήρως τους καταθέτες» δήλωσε και πρόσθεσε: «Οι ΗΠΑ υποτίθεται ότι είναι μια καπιταλιστική οικονομία και αυτό καταρρέει μπροστά στα μάτια μας».

Στην Ελβετία και στην περίπτωση της Credit Suisse τα πράγματα δείχνουν ακόμη χειρότερα για τους υπέρμαχους της φιλελεύθερης ορθοδοξίας. Την ζημιά την χρεώθηκαν οι ομολογιούχοι και όχι οι μέτοχοι, οι εγγυήσεις που πήρε η UBS για να δεχθεί να αγοράσει, σχεδόν τζάμπα, την ημιθανή ανταγωνίστριά της, φθάνουν συνολικά στα 209 δις φράγκα (όσο το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της Ελβετίας και πάνω από το 100% των συνολικών ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών για το 2021) και το Bloomberg υπολόγισε, ότι εν τέλει η διάσωση της Credit Suisse θα κοστίσει 13.500 δολάρια σε κάθε έναν από τα 8,5 εκατομμύρια των Ελβετών πολιτών. Το πακέτο του κρατικού bailout κάνει να δείχνει… πταίσμα, ακόμη και το κρατικό σωσίβιο των 60 δισεκατομμυρίων φράγκων που είχε πάρει η ίδια η UBS για να επιπλεύσει στην κρίση του 2008. Και δείχνει επίσης ικανός λόγος, για να μετατρέψει σε θέατρο ακτιβισμού ακόμη και την βαρετή Ζυρίχη: Περίπου 200 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν χθες έξω από τα κεντρικά γραφεία της Credit Suisse πετώντας αυγά και φωνάζοντας «Φάτε τους πλούσιους».

Το μεγάλο κατόρθωμα για τις ελβετικές ρυθμιστικές αρχές και για την ελβετική κυβέρνηση είναι, ότι πέτυχαν να ξεσηκώσουν εναντίον τους ταυτόχρονα καπιταλιστές και αντικαπιταλιστές, επενδυτές και φορολογούμενους και σύσσωμα τα media της χώρας. Δεν είναι παράδοξο, εάν προσμετρηθεί, ότι επί χρόνια παρακολουθούσαν ως απλοί θεατές την Credit Suisse να αναδεικνύεται σε απροκάλυπτο διεθνές πλυντήριο μαύρου χρήματος, μετρούσαν τα σκάνδαλα και τους CEO’s να περνούν και άφηναν ανεφάρμοστους τους κανόνες εποπτείας, που οι ίδιοι είχαν θεσμοθετήσει για την αποτροπή νέων κινδύνων μετά την κρίση του 2008.

Το deal UBS – Credit Suisse «φέρνει κοινωνικό και οικονομικό μπάχαλο για την απασχόληση και την υπόληψη της χώρας και αποτελεί πολιτικό όνειδος για την ηγεσία που καθυστέρησε υπερβολικά να αντιδράσει», έγραψε η Tribune de Geneve, ενώ η Neue Zürcher Zeitung βγήκε με τίτλο «ένα ζόμπι εξαφανίσθηκε, αλλά γεννήθηκε ένα τέρας».

Το ακόμη χειρότερο είναι, πως ουδείς γνωρίζει, εάν ακόμη και αυτό το «τέρας» που γεννήθηκε μέσα από την συγχώνευση και τις κρατικές εγγυήσεις, μπορεί να διασφαλίσει ότι η τραπεζική κρίση θα σταματήσει εδώ. Εκεί που είχαν φθάσει τα πράγματα, όμως, άλλη εναλλακτική δεν υπήρχε. Άλλωστε, όπως θύμισε και ο Μάρτιν Βολφ στους Financial Times «ελάχιστοι είναι εκείνοι που παραμένουν καπιταλιστές, όταν κινδυνεύουν τα δικά τους λεφτά»…

Νικόλ Λειβαδάρη

tvxs.gr