Σε τραγική κατάσταση βρίσκονται οι πολίτες, καθότι συνεχίζονται οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, πλήττοντας σε πολύ μεγάλο βαθμό κυρίως τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα τρέχει εδώ και 20 συνεχόμενους μήνες, ενώ η κατάσταση ολοένα και χειροτερεύει.

«Θηλιά στον λαιμό» έχει καταστεί για τα νοικοκυριά στην Ελλάδα η ακρίβεια, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, καθώς το 80% του εισοδήματος στα φτωχά νοικοκυριά εξανεμίζεται σε ενοίκια και τρόφιμα. Το μερίδιο της μέσης δαπάνης για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά και στέγαση των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 58,1% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 36,3%. Ουσιαστικά τα φτωχότερα στρώματα βιώνουν πολύ υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τα πλουσιότερα.

Η εικόνα στον σκληρό πυρήνα του πληθωρισμού, δηλαδή στα είδη διατροφής, είναι αποκαρδιωτική και αυτό διότι δεν υπάρχει το παραμικρό δείγμα αποκλιμάκωσης των τιμών. Τουναντίον, φαίνεται ότι θα συνεχιστεί η άνοδος για πολλούς ακόμη μήνες.

Η κατάσταση έχει γίνει αφόρητη κατά τους τελευταίους μήνες, καθότι από το 13,5% του Σεπτεμβρίου έφτασε στο 14,8% τον Οκτώβριο του 2022, άγγιξε το 15% τον Νοέμβριο, για να κορυφωθεί στο 15,5% τον Δεκέμβριο, ενώ τον Ιανουάριο βρέθηκε στο 15,4%, κάτι το οποίο δείχνει ότι συνεχίζεται η μεγάλη ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Την ίδια στιγμή το «καλάθι του νοικοκυριού» φαίνεται ότι έχει καταφέρει μια «τρύπα στο νερό» σε σχέση με την ακρίβεια, ενώ οι πολίτες το απορρίπτουν κατά μεγάλη πλειονότητα ως λύση στις ανατιμήσεις.

Οι αυξήσεις τιμών

Αναφορικά με τα τελευταία στοιχεία του Ιανουαρίου, μεγάλες είναι οι ανατιμήσεις που καταγράφονται στον κλάδο των τροφίμων. Αυξήθηκαν κατά 25% οι τιμές σε γαλακτοκομικά και αυγά, κατά 23,1% στα έλαια, κατά 19% στα κρέατα, κατά 18,6% στα δημητριακά και κατά 15,7% στα είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού. Αυξημένες ήταν οι τιμές και στα λαχανικά κατά 11%. Το μέγεθος των ανατιμήσεων είναι τέτοιο που σημειώνεται ακόμη και σε σύγκριση μηνιαία (Δεκέμβριος 2022 – Ιανουάριος 2023). Σύμφωνα με τα στοιχεία, σε μηνιαία σύγκριση, υπήρξαν νέες αυξήσεις τιμών σε: Ψωμί (0,9%), Πίτσες και πίτες (4,5%), Μοσχάρι (0,9%), Αλλαντικά (2,4%), Ψάρια νωπά (2,2%), Τυριά (2,6%), Αυγά (3,4%), Έλαια και λίπη (0,9%), Λαχανικά νωπά (2,2%), Λαχανικά διατηρημένα ή επεξεργασμένα (2,3%), Ζάχαρη – σοκολάτες – γλυκά – παγωτά (1,7%), Σάλτσες-καρυκεύματα (4,8%), Αλκοολούχα ποτά-μη σερβιριζόμενα (3%), Ενοίκια κατοικιών (0,5%), Εστιατόρια – ζαχαροπλαστεία – καφενεία (0,7%), Άλλα είδη ατομικής φροντίδας (1,5%) και Ασφάλιστρα υγείας (5,7%).

Το προβληματικό market pass και το αποτυχημένο «καλάθι του νοικοκυριού»

Στο τέλος της επόμενης εβδομάδας αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων για την κάρτα αγορών, το γνωστό ως market pass, όπως ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας προκειμένου να γίνουν οι πρώτες πληρωμές έως τις 3 Μαρτίου. Όσοι υποβάλλουν αίτηση από την 1η έως τη 15η Μαρτίου θα λάβουν τις πρώτες ενισχύσεις έως τις 20 του μήνα.

Υπενθυμίζεται ότι θα δοθεί ενίσχυση ύψους 10% επί των αγορών νοικοκυριών που πληρούν τα κριτήρια ένταξης, σε σούπερ μάρκετ, φούρνους, μίνι μάρκετ, οπωροπωλεία, κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία, γαλακτοπωλεία και άλλα καταστήματα λιανικής τροφίμων. Το μηνιαίο όριο αγορών ανά νοικοκυριό ανέρχεται σε 220 ευρώ για το μονομελές νοικοκυριό, αυξανόμενο κατά 100 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του και έως 1.000 ευρώ αγορές.

Παράλληλα, στο «καλάθι του νοικοκυριού» αναμένεται να μπουν κι άλλα τρόφιμα, όπως τα όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβύθια), το ολόκληρο κοτόπουλο, τα λευκά τυριά, το μοσχάρι και τα αναψυκτικά, ενώ από την επόμενη Τετάρτη 22.2 αναμένεται και το «καλάθι της Σαρακοστής», το οποίο θα περιέχει νηστίσιμα προϊόντα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετοί αναλυτές εκτιμούν πως το συγκεκριμένο μέτρο θα ενισχύσει τις αυξήσεις τιμών.

Προβλέψεις για συνέχιση των ανατιμήσεων

Αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα θα συνεχιστούν τουλάχιστον για το πρώτο εξάμηνο του 2023, αφού, παρά την υποχώρηση των τιμών στην ενέργεια, οι τιμές βασικών πρώτων υλών παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα. Στο σύνολο του 2022, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός καταγράφηκε στο 9,6%, που αποτελεί τον υψηλότερο ρυθμό από το 1994.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι το κόστος παραγωγής συνεχίζει να ανεβαίνει, κάτι που θα αποτυπώνεται στις τιμές στο ράφι με χρονοκαθυστέρηση μηνών.

Ετσι, άνοδο 11% σημείωσε ο γενικός δείκτης τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία τον Δεκέμβριο πέρυσι σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Δεκεμβρίου 2021, έναντι αύξησης 23,6% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων δεικτών το 2021 με το 2020.

Γιάννης Αγουρίδης

avgi.gr