Σε μια τροχιά εκλογών, όπου οι “ανάγκες” προσδιορίζονται και από τις κρίσιμες “πολιτικά” ομάδες δε θα μπορούσε στο νέο προϋπολογισμό να μην υπάρχει πρόβλεψη και για κάποια έξτρα μέτρα.

Σε ένα περιβάλλον που η ύφεση χτυπάει την πόρτα της ΕΕ, ο πληθωρισμός οδηγεί σε ασφυξία οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η άνοδος των επιτοκίων φέρνει “απόνερα” στην προσπάθεια για ανάπτυξη και η γεωπολιτική αβεβαιότητα εντείνεται, το τελικό σχέδιο του Προϋπολογισμού αναθεωρεί κάποια από τα δεδομένα του Προσχεδίου, που είχε κατατεθεί στις αρχές Οκτωβρίου, έχοντας ωστόσο και πάλι σημαντικές μεταβλητές αβεβαιότητας ως προς την υλοποίησή του.

Μεγάλη ελπίδα για την διασφάλιση αντίστροφης πορείας σε σχέση με την ΕΕ σε ότι αφορά την ανάπτυξη, είναι οι επενδύσεις και ειδικά ότι προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και βέβαια ο τουρισμός, που και για το νέο έτος προβλέπεται να κινηθεί στα φετινά επίπεδα, παρά τα όσα φέρνει ο πληθωρισμός στις βασικές αγορές προέλευσης τουριστών.

Κεντρικά χαρακτηριστικά, βέβαια, για τον Προϋπολογισμό είναι και η δέσμευση για πορεία προς πρωτογενή πλεονάσματα, όπως και η διασφάλιση αποθεματικού 1 δισ. ευρώ για πιθανά νέα μέτρα στήριξης ευάλωτων ομάδων.

Το ΑΕΠ

Αναλυτικά σε σχέση με το μακροοικονομικό σενάριο, προβλέπεται για το 2023 κατέβασμα του πήχη της ανάπτυξης, με δυο εναλλακτικά σενάρια. Η αρχική πρόβλεψη για 2,1%, που είχε αποτυπωθεί στο Προσχέδιο αναθεωρείται, λόγω της διεθνούς συγκυρίας και ο πήχης μπαίνει, στο δυσμενές σενάριο, στο 1%. Για το 2022, πάντως, ο ρυθμός επέκτασης της ελληνικής οικονομίας εκτιμάται, ότι θα ανέλθει τελικά στο 5,5% έναντι πρόβλεψης 5,3% στο προσχέδιο. Έτσι το ΑΕΠ σε απόλυτα νούμερα φτάνει λίγο πάνω από τα 210 δισ. ευρώ το 2022 και στα 220 δισ. ευρώ το 2023.

Ο πληθωρισμός

Ο βασικός φετινός “πονοκέφαλος”, που δεν είναι άλλος από τον πληθωρισμό, παραμένει και το 2023. Μάλιστα αναθεωρείται επί τα χείρω η πρόβλεψη, σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Οκτωβρίου, τόσο για φέτος όσο και το επόμενο έτος. Έτσι από το 9,1% που είχε καταγραφεί στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, για φέτος εκτιμάται ότι θα κινηθεί στο 10% και στο 4,5%-5% για το 2023 από 3%, που ήταν η αντίστοιχη εκτίμηση.

Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι το κύμα των ανατιμήσεων θα συνεχιστεί και το νέο έτος, καθιστώντας τον αγώνα της καθημερινότητας ακόμη πιο δύσκολο για τα ευάλωτα εισοδηματικά στρώματα. Σύμφωνα, πάντως, με τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, “φρένο” στον πληθωρισμό θα μπει από το δεύτερο τρίμηνο του 2023, χωρίς βέβαια κανείς να έχει βεβαιότητα, για το τι θα συμβεί. Άλλωστε δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν, ότι ακόμη και ο πόλεμος να τελειώσει στην Ουκρανία οι τιμές ενέργειας, βασική αιτία για την εκτίναξη του πληθωρισμού, δε θα αποκλιμακωθούν.

Το πρωτογενές έλλειμμα

Σε σχέση με την “επαναφορά” στον “ορθό” δημοσιονομικό δρόμο, κάτι που αποτελεί απαίτηση των Βρυξελλών αλλά και των αγορών, προβλέπεται σημαντικό “μάζεμα”. Δηλαδή εκτιμάται, ότι το πρωτογενές έλλειμμα θα περιοριστεί στο 1,7% του ΑΕΠ λόγω της ισχυρότερης ανάπτυξης και των υπερεισπράξεων από φόρους, ενώ το 2023 θα υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα στην περιοχή του 0,7% του ΑΕΠ.

Το χρέος

Στα θετικά είναι, ότι ο λόγος του χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ “μαζεύεται”. Έτσι το δημόσιο χρέος λόγω της μεγαλύτερης ονομαστικής ανάπτυξης από τον πληθωρισμό θα διαμορφωθεί στο 169,1% φέτος, για να υποχωρήσει στο 161,% του ΑΕΠ το 2023.

Βέβαια σε απόλυτα νούμερα παραμένει σε δυσθεώρητα ύψη στα 355 δισ. ευρώ το 2022 και στα 357 δισ. ευρώ το 2023.

Μέτρα για ευάλωτους

Σε μια τροχιά εκλογών, βέβαια, όπου οι ανάγκες προσδιορίζονται και από τις ομάδες πίεσης, δε θα μπορούσε ο νέος προϋπολογισμός να μην προβλέπει και κάποια έξτρα μέτρα. Έτι περαιτέρω, όταν η χώρα βρίσκεται στη δίνη ενεργειακής ακρίβειας και πληθωρισμού αλλά και αντιμέτωπη με άνοδο των επιτοκίων που “γεννούν” κινδύνους για νέο κύκλο κόκκινων δανείων. Έτσι, όπως έχουν αναφέρει και στελέχη του οικονομικού επιτελείου, δεν αποκλείονται νέες παρεμβάσεις, ανάλογα με την πορεία της οικονομίας, για τη προστασία και την ενίσχυση των εισοδημάτων. Πάντως, όπως συνεχώς υπογραμμίζεται, σε κάθε περίπτωση οι όποιες πρόσθετες παρεμβάσεις θα είναι μετρημένες και στοχευμένες μια και τα “μάτια” των αγορών είναι στραμμένα στη δημοσιονομική πορεία ένεκα της προσπάθειας για ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας.

Έτσι προβλέπεται ένας “κουμπαράς” 1 δισ. για πιθανές νέες παρεμβάσεις σε ενέργεια, στήριξη αδυνάτων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα τρόφιμα ή για επιδοτήσεις επιτοκίων δανείων ευάλωτων νοικοκυριών.

Βέβαια, στο τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού είναι ενταγμένες φόρο-ελαφρύνσεις της τάξης των 2,4 δισ. ευρώ. Αυτές αφορούν την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης από την 1-1-2023 και για τους εργαζόμενους στο δημόσιο και τους συνταξιούχους όλων των ταμείων, τη διατήρηση των μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών, την κατάργηση υπό προϋποθέσεις του τέλους επιτηδεύματος, την αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές, τον φόρο υπεραξίας στις αγοραπωλησίες ακινήτων και τον φόρο-μπόνους για την ανακαίνιση ακινήτων έως το τέλος του 2024 και την εξάμηνη παράταση του μειωμένου ΦΠΑ στις συγκοινωνίες, τον καφέ και μη αλκοολούχα ποτά, την εστίαση.

Γιώργος Αλεξάκης

news247.gr