Το μήνυμα από τους κορυφαίους χρηματοοικονομικούς επικεφαλής του κόσμου είναι ηχηρό και ξεκάθαρο: ο αχαλίνωτος πληθωρισμός είναι εδώ για να μείνει και ο έλεγχός του θα απαιτήσει εξαιρετική προσπάθεια, πιθανότατα μια ύφεση με απώλειες θέσεων εργασίας και κρουστικά κύματα στις αναδυόμενες αγορές.

Έτσι, οι κεντρικοί τραπεζίτες έστειλαν «σήμα» για περαιτέρω επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από το ετήσιο συμπόσιο του Jackson Hole.

Οι κεντρικές τράπεζες, σύμφωνα με τους ίδιους τους τραπεζίτες, δαπάνησαν δεκαετίες χτίζοντας την αξιοπιστία τους στις δεξιότητες καταπολέμησης του πληθωρισμού και η απώλεια αυτής της μάχης θα μπορούσε να κλονίσει τα θεμέλια της σύγχρονης νομισματικής πολιτικής.

«Η ανάκτηση και η διατήρηση της εμπιστοσύνης απαιτεί, να επαναφέρουμε τον πληθωρισμό στον στόχο γρήγορα», δήλωσε το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Isabel Schnabel. «Όσο περισσότερο ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να χάσει το κοινό την εμπιστοσύνη του στην αποφασιστικότητά μας και στην ικανότητά μας να διατηρήσουμε την αγοραστική δύναμη».

Οι τράπεζες πρέπει επίσης να συνεχίσουν να λειτουργούν, ακόμη και αν η ανάπτυξη υποφέρει και οι άνθρωποι αρχίσουν να χάνουν τις δουλειές τους.

Όπως επισημαίνει και το Reuters, ο πληθωρισμός είναι σχεδόν διψήφιος σε πολλές από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί εδώ και μισό αιώνα. Με την εξαίρεση των Ηνωμένων Πολιτειών, η κορύφωση απέχει ακόμη μήνες. Και το θέμα είναι, ότι οι κεντρικές τράπεζες ως επί το πλείστον φαίνεται να έχουν περιορισμένο μόνο έλεγχο και ελάχιστα πλέον εργαλεία.

Την ίδια ώρα οι τράπεζες και οι επενδυτικές εταιρείες προετοιμάζονται για μια «άνευ προηγουμένου» έξαρση των αναταραχών στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, ως αποτέλεσμα των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων που εκτινάσσουν το κόστος ζωής σε αστρονομικά επίπεδα.

Πρώτον, οι υψηλές τιμές ενέργειας, συνάρτηση του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, δημιουργούν ένα σοκ προσφοράς στο οποίο η νομισματική πολιτική έχει μικρή επίδραση. Επίσης, οι δαπάνες από τις κυβερνήσεις είναι εκτός ελέγχου της κεντρικής τράπεζας και επιδεινώνουν το πρόβλημα.

Μια μελέτη, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο Jackson Hole στις ΗΠΑ το περασμένο σαββατοκύριακο, υποστηρίζει, ότι το ήμισυ του πληθωρισμού των ΗΠΑ οφείλεται σε δημοσιονομικά κριτήρια και ότι η Fed (Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ) θα αποτύχει να ελέγξει τις τιμές χωρίς κυβερνητική συνεργασία. Γι αυτό, πρέπει να θεσπιστεί ένα νέο καθεστώς πληθωρισμού, που θα διατηρήσει την ανοδική πίεση στις τιμές για παρατεταμένη περίοδο.

Η αποπαγκοσμιοποίηση, η επανευθυγράμμιση των συμμαχιών λόγω του πολέμου της Ρωσίας, οι δημογραφικές αλλαγές και η ακριβότερη παραγωγή στις αναδυόμενες αγορές θα μπορούσαν όλα να καταστήσουν τους περιορισμούς της προσφοράς πιο μόνιμους. Όλα αυτά απαιτούν, σύμφωνα πάντα με τους τραπεζίτες, γρήγορες αυξήσεις των επιτοκίων.

«Η παγκόσμια οικονομία φαίνεται να βρίσκεται στα πρόθυρα μιας ιστορικής αλλαγής, καθώς πολλοί από τους ανέμους της συνολικής προσφοράς που κράτησαν το καπάκι του πληθωρισμού φαίνονται ότι θα μετατραπούν σε αντίθετους ανέμους. Η πρόσφατη αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων μπορεί να αποδειχθεί πιο επίμονη», δήλωσε ο Agustín Carstens, επικεφαλής της Bank of International Settlements.

Ο πρόεδρος της Federal Reserve Jerome Powell έστειλε το μήνυμα, ότι η Fed θα αυξήσει τα επιτόκια όσο χρειάζεται, αγνοώντας στην πραγματικότητα τις οικονομικές επιπτώσεις.

Το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, François Villeroy de Galhau, δήλωσε, ότι η ΕΚΤ χρειάζεται άλλη μια «σημαντική» αύξηση τον Σεπτέμβριο, ενώ ο υπεύθυνος χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ Martin Kazaz ανέφερε, ότι μια ύφεση της ευρωζώνης είναι πολύ πιθανή, αλλά αυτό από μόνο του δεν θα μειώσει τον πληθωρισμό. Η ΕΚΤ θα πρέπει να επιλέξει μια μεγάλη αύξηση επιτοκίων τον επόμενο μήνα.

Αναδυόμενες αγορές

Ο «πόνος» των υψηλών επιτοκίων των ΗΠΑ θα αντηχεί πολύ πέρα από την οικονομία της χώρας και θα πλήξει σκληρά τις αναδυόμενες αγορές, ειδικά εάν τα υψηλά επιτόκια αποδειχθούν τόσο διαρκή.

«Για τη Fed αυτή τη στιγμή – είναι ώρα κρίσης», δήλωσε ο Peter Blair Henry, καθηγητής και ομότιμος κοσμήτορας του Stern School of Business του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. «Η αξιοπιστία των τελευταίων 40 ετών είναι στο όριο, επομένως θα μειώσουν τον πληθωρισμό ότι κι αν συμβεί, ακόμη και αν αυτό σημαίνει παράπλευρες ζημιές στον αναδυόμενο κόσμο».

Πολλές χώρες αναδυόμενων αγορών δανείζονται σε δολάρια και τα υψηλότερα επιτόκια της Fed τις πλήττουν σε πολλαπλά μέτωπα. Αυξάνει το κόστος δανεισμού και εγείρει ζητήματα βιωσιμότητας του χρέους. Διοχετεύει επίσης ρευστότητα στις αγορές των ΗΠΑ, ωθώντας τα ασφάλιστρα κινδύνου των αναδυόμενων αγορών, καθιστώντας τον δανεισμό ακόμη πιο δύσκολο.

Παράλληλα, το δολάριο θα συνεχίσει να ενισχύεται έναντι των περισσότερων νομισμάτων, ωθώντας τον εισαγόμενο πληθωρισμό στις αναδυόμενες αγορές. Μεγαλύτερες χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία φαίνεται να είναι καλά απομονωμένες, αλλά μια σειρά από μικρότερες χώρες από την Τουρκία μέχρι την Αργεντινή θα υποφέρουν.

«Έχουμε μια σειρά από ιδιαίτερα παραμεθόριες οικονομίες και χώρες χαμηλού εισοδήματος, που έχουν δει τα spread τους να αυξάνονται, σε αυτά που ονομάζουμε επίπεδα δυσφορίας ή σχεδόν επίπεδα κινδύνου», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Pierre-Olivier Gourinchas.

«Όλες οι μεγάλες τράπεζες γνωρίζουν, ότι η κρίση κόστους ζωής είναι εκτός ελέγχου», υπογραμμίζει κορυφαίος χρηματοοικονομικός σύμβουλος της Wall Street στον ερευνητικό ιστότοπο Byline Times .

«Η πανδημία ήταν αρκετά επώδυνη και ανέδειξε πώς ορισμένες ομάδες ανθρώπων θα επηρεάζονταν χειρότερα, οι φτωχοί, οι μειονότητες και ούτω καθεξής. Όμως ο συνδυασμός ενεργειακών και επισιτιστικών κλυδωνισμών είναι ένα σημείο καμπής, που θα ωθήσει τις δυτικές κοινωνίες πέρα από τα όριά τους. Αυτό θα επηρεάσει όλους. Οι ευκατάστατες μεσαίες τάξεις θα δυσκολευτούν να αντέξουν οικονομικά τα βασικά τρόφιμα και να πληρώσουν λογαριασμούς. Επομένως, αναμένουμε επικίνδυνα επίπεδα εμφύλιων αναταραχών που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μια άνευ προηγουμένου κοινωνική κρίση».

Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη αίσθηση, είναι ότι ο ίδιος παραδέχτηκε στους Byline Times, ότι η συμβατική οικονομική εργαλειοθήκη για την αντιμετώπιση της χρηματοοικονομικής αστάθειας έχει εξαντληθεί: «Δεν έχει μείνει τίποτα στην εργαλειοθήκη του υπάρχοντος χρηματοπιστωτικού συστήματος. Έχουμε ξεμείνει από επιλογές. Το μόνο που βλέπω, είναι τα πράγματα να χειροτερεύουν».

tvxs.gr