“Πράσινο φως” για την έξοδο από την ενισχυμένη μεταμνημονιακή εποπτεία, μετά από 4 χρόνια, δίνει η Κομισιόν στην 14η Έκθεσή της για την Ελλάδα, που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα.

«Η έκθεση θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως βάση για το Eurogroup (Ιουνίου) ώστε να αποφασίσει σχετικά με την αποδέσμευση του επόμενου πακέτου παρεμβάσεων στο χρέος», αναφέρεται. Το πιο σημαντικό είναι πως για πρώτη φορά επισημαίνεται πως «η επιτυχής υλοποίηση του μεγαλύτερου μέρους των δεσμεύσεων πολιτικής και η αποτελεσματική εφαρμογή μεταρρυθμίσεων βελτίωσαν την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και ενίσχυσαν τη χρηματοπιστωτική της σταθερότητα. Αυτό έχει μειώσει σημαντικά τους κινδύνους δυσμενών δευτερογενών επιπτώσεων σε άλλα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ, αντιμετωπίζοντας έτσι αποτελεσματικά την προϋπόθεση στην οποία βασίζεται η εφαρμογή της Ενισχυμένης Εποπτείας».

Παράλληλα, αναφέρεται ότι «οι (ελληνικές) αρχές παραμένουν προσηλωμένες στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και στην ολοκλήρωση των εκκρεμών πεδίων» και «βάσει αυτών των εκτιμήσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί να παρατείνει την ενισχυμένη επιτήρηση μετά τη λήξη της στις 20 Αυγούστου 2022».

Σύσταση
Παράλληλα η Κομισιόν τονίζει ότι θα πρέπει οι προσπάθειες για μεταρρυθμίσεις να συνεχιστούν.

«Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ χαιρετίζουν τη στενή και εποικοδομητική δέσμευση σε όλους τους τομείς και ενθαρρύνουν τις αρχές να διατηρήσουν τη δυναμική και, όπου χρειάζεται, να ενισχύσουν τις προσπάθειες, ιδίως όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα των πολιτικών του χρηματοπιστωτικού τομέα, της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, του κτηματολογίου, της κωδικοποίησης της εργατικής νομοθεσίας και της επίτευξης των συμφωνηθέντων στόχων για την εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών».

Οι άλλες χώρες
Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου η Επιτροπή αξιολόγησε το ενδεχόμενο ύπαρξης μακροοικονομικών ανισορροπιών για τα 12 κράτη μέλη. Μάλιστα σημειώνει ότι η Ιρλανδία και η Κροατία δεν αντιμετωπίζουν πλέον ανισορροπίες. Όπως αναφέρει, τόσο στην Ιρλανδία όσο και στην Κροατία, οι δείκτες χρέους έχουν μειωθεί σημαντικά με την πάροδο των ετών και συνεχίζουν να παρουσιάζουν ισχυρή πτωτική δυναμική.

Επτά κράτη μέλη (Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σουηδία) εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ανισορροπίες, ενώ τρία κράτη μέλη (Ελλάδα, Ιταλία και Κύπρος) εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υπερβολικές ανισορροπίες.

Το Σύμφωνο Σταθερότητας
Εποπλέον με διακριτό κείμενό της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοινώνει την πρόταση της για παράταση της ρήτρας γενικής διαφυγής και για το 2023 λόγω της νέας κρίσης. Ωστόσο, κάνει σαφές σε ανακοίνωσή της πως θα υπάρχουν ξεχωριστές προσεγγόισεις για κάθε χώρα, ανάλογα με τη δημοσιονομική εικόνα που παρουσιάζουν.

Ουσιαστικά, σε σχέση με την δημοσιονομική ελαστικότητα, διαμορφώνονται δύο «ταχύτητες» εντός της ΕΕ. Από τη μια οι χώρες, όπως η Ελλάδα, με υψηλό χρέος θα πρέπει παράλληλα με τα στοχευμένα μέτρα στήριξης να φροντίζουν και την επιστροφή σε πλεονάσματα με στόχο τη μείωση του χρέους. «Τα κράτη μέλη με υψηλό χρέος θα πρέπει να διασφαλίσουν μια συνετή δημοσιονομική πολιτική το 2023, ιδίως περιορίζοντας την αύξηση των τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη αλλά προσωρινή και στοχευμένη στήριξη στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις που είναι πιο ευάλωτες από τις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και στους ανθρώπους που εγκαταλείπουν την Ουκρανία» αναφέρεται σχετικά.

Από την άλλη, όπως σημειώνει η Κομισιόν, όσα κράτη έχουν χαμηλό χρέος μπορούν, χωρίς να διακινδυνεύουν την μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα, να προσφέρουν προσωρινή και στοχευμένη υποστήριξη στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι πιο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και στους ανθρώπους που εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

Για την περίοδο μετά το 2023, ωστόσο, όπως αναφέρερται, τα εν λόγω κράτη μέλη θα πρέπει να ακολουθήσουν μια δημοσιονομική πολιτική με στόχο την επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Ειδικά για το καθεστώς της γενικής ρήτρας διαφυγής, τονίζεται πως η αυξημένη αβεβαιότητα και οι ισχυροί κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου και «οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχείς διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού» δικαιολογούν την παράταση και το 2023. Τούτο «θα παράσχει το χώρο στις εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές να αντιδράσουν έγκαιρα όταν χρειάζεται, διασφαλίζοντας παράλληλα την ομαλή μετάβαση από την ευρεία στήριξη στην οικονομία κατά τη διάρκεια της πανδημίας προς μια αυξανόμενη εστίαση σε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα και δημοσιονομική σύνεση που απαιτείται για τη διασφάλιση της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας».

Το φθινόπωρο του 2022, η Επιτροπή θα επανεξετάσει την κατάσταση. Μετά το καλοκαίρι θα ανακοινώσει τις προτάσεις για τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες.