Σε “γόρδιο δεσμό” έχει εξελιχθεί για το υπουργείο Εργασίας και τον ΕΦΚΑ το ζήτημα της έκδοσης συντάξεων, με την κατάσταση να έχει σοβαρές επιπτώσεις σε δεκάδες χιλιάδες ασφαλισμένους, οι οποίοι (ως συνέπεια του χάους που επικρατεί) καλούνται να επιβιώσουν ακόμη και για χρόνια ολόκληρα με τα πενιχρά ποσά που τους παρέχονται υπό την μορφή “προσωρινής σύνταξης”.

Το θέμα φαίνεται, πως προκαλεί έντονο εκνευρισμό στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου, με τον Κωστή Χατζηδάκη να επιχειρεί συχνά-πυκνά να επιρρίψει τις ευθύνες στους υπαλλήλους του ΕΦΚΑ για την περαιτέρω διόγκωση του προβλήματος.

Ενώπιον του αδιεξόδου πάντως ο υπουργός Εργασίας έσπευσε μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ να ανακοινώσει, ότι θα δίνεται μέρος των συντάξεων που εκκρεμούν εδώ και χρόνια με βάση μια επιταγή “εμπιστοσύνης”, την εγκυρότητα της οποίας θα κρίνει σε δεύτερο χρόνο ο ΕΦΚΑ.

Ειδικότερα, ο Κωστής Χατζηδάκης σημείωσε πως “οι «συντάξεις εμπιστοσύνης», θα αφορούν το στοκ των εκκρεμών συντάξεων. Σε αυτή την περίπτωση, η διαδικασία θα είναι ακόμη ταχύτερη: Για τους συνταξιούχους που είναι ήδη σε αναμονή, η σύνταξη θα εκδίδεται με βάση τα στοιχεία του συστήματος “ΑΤΛΑΣ”, τα στοιχεία που έχουν οι ίδιοι προσκομίσει στον ΕΦΚΑ, αλλά και με βάση τις δηλώσεις τους για επιπλέον ασφαλιστικό χρόνο, ακόμα και αν γι’ αυτές δεν έχουν υποβάλει αποδεικτικά. Δηλαδή, χωρίς περαιτέρω έλεγχο, με βάση τη δήλωση – απάντηση του ασφαλισμένου στο ιστορικό ασφαλιστικό που λαμβάνει από τον ΕΦΚΑ θα βγαίνει η σύνταξη. Γι’ αυτό και η διαδικασία σε αυτή την περίπτωση θα είναι ακόμη ταχύτερη και θα στηρίζεται στην εμπιστοσύνη του κράτους προς τον ασφαλισμένο. Για να τελειώσουμε, επιτέλους, με την ντροπή των εκκρεμών συντάξεων.

Και στις δύο περιπτώσεις, ο ΕΦΚΑ θα διενεργεί εκ των υστέρων ελέγχους, για να διαπιστώσει εάν τα στοιχεία που έχει δηλώσει ο ασφαλισμένος είναι σωστά και να προχωρήσει στις απαραίτητες αναπροσαρμογές του ποσού της σύνταξης, αν είναι απαραίτητο. Σε περίπτωση υποβολής πλαστών στοιχείων, θα επιβληθούν και οι αντίστοιχες ποινές” ανέφερε ο υπουργός Εργασίας.

Μάλιστα, ο υπουργός Εργασίας φρόντισε να κάνει άμεσα πράξη την παραπάνω εξαγγελία του καταθέτοντας σχετική τροπολογία στο νομοσχέδιο «Δουλειές Ξανά», το οποίο τίθεται προς συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής.

Την ίδια στιγμή πάντως άνθρωποι που γνωρίζουν πολύ καλά την υπόθεση της χρόνιας δυστοκίας στην απονομή συντάξεων εκφράζουν έντονες αμφιβολίες, αναφορικά με το κατά πόσο οι νέοι σχεδιασμοί του υπουργείου θα έχουν κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.

“Κίνδυνος για σοβαρά λάθη που κοστίζουν…εκατομμύρια”

Μιλώντας, μάλιστα, νομικοί κύκλοι, που χειρίζονται υποθέσεις εκκρεμών συντάξεων, επισημαίνουν, ότι τα αίτια του προβλήματος είναι πολύ βαθύτερα.

Ειδικότερα, υπογραμμίζουν, πως “στην πραγματικότητα, εφόσον αναφερόμαστε σε επεξεργασία έγχαρτου αρχείου για απονομή σύνταξης, είναι μαγική εικόνα να υποστηρίζει κανείς πως θα ολοκληρωθεί η διαδικασία εντός 3,4 ή 5 μηνών. Ιδιαίτερα από τη στιγμή που μιλάμε για ασφαλισμένο πριν το 2002, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση όλες οι καταστάσεις του είναι σε χαρτί. Αυτές θα πρέπει να αναζητήσουν και να επεξεργαστούν οι υπάλληλοι του αντίστοιχου ασφαλιστικού φορέα. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να προχωρήσει με την ταχύτητα που υποστηρίζουν”.

Προειδοποιούν δε ότι “εφόσον κινηθεί κάποιος γρηγορότερα απ’ ότι πρέπει, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να κάνει λάθος, χορηγώντας παροχή σε κάποιον που δεν δικαιούται ή κάνοντας λάθος στο ύψος της παροχής. Όλες λοιπόν οι προσπάθειες να κινηθούν οι διαδικασίες με μεγαλύτερη ταχύτητα σκόνταψαν σε αυτό το σημείο, δηληδή ότι γίνονταν σοβαρά λάθη που κόστιζαν εκατομμύρια ευρώ στον ΕΦΚΑ”.

Παραθέτουν ως το “πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εκείνο της “προκαταβολής σύνταξης”, η οποία πάγωσε άρον-άρον μετά την διαπίστωση σωρείας λαθών. Υπάρχει περίπτωση ανθρώπου, ο οποίος πληρώθηκε τρεις φορές λόγω “σφάλματος του συστήματος” σημειώνουν.

“Ακόμη και πάνω από έξι χρόνια καθυστέρηση”

Αναφορικά με την καθυστέρηση στην απονομή συντάξεων οι ίδιοι κύκλοι παραθέτουν συγκεκριμένα παραδείγματα, αναφέροντας: “Χαρακτηριστική περίπτωση των καθυστερήσεων είναι μια υπόθεση, που αφορά μια σύνταξη χηρείας που εκκρεμεί εδώ και πάνω από έξι χρόνια. Συγκεκριμένα πρόκειται για μια γυναίκα, της οποίας σύζυγος πέθανε τον Νοέμβριο του 2015, ενώ η ίδια κατέθεσε αίτηση τον Ιανουάριο του 2016. Η απόφαση εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2021, όμως δεδομένων κάποιων λαθών που διαπιστώθηκαν στην διαδικασία δεν έχει καταστεί ακόμη μέχρι σήμερα η καταβολή των ποσών της σύνταξης. Πρόκειται για μία μόνο από χιλιάδες περιπτώσεις σοβαρών καθυστερήσεων”.

Σε ότι έχει να κάνει με τους πραγματικούς χρόνους αναμονής για την απονομή συντάξεων επισημαίνεται: “Ασφαλισμένοι με έναν μόνο ασφαλιστικό φορέα έχουν κατά μέσο όρο διάστημα αναμονής για έκδοση σύνταξης 6-7 μηνών. Όσοι όμως έχουν πάνω από δυο ασφαλιστικούς φορείς (αν υπάρχει δηλαδή διαδοχική ασφάλιση) μιλάμε για αναμονή μίνιμουμ ενός χρόνου για να λάβει κάποιος την οριστική σύνταξη. Ειδικότερα, η αναμονή για όσους έχουν να κάνουν με δυο ταμεία είναι 14-18 μήνες, ενώ αν εμπλέκονται περισσότερα η κατάσταση δυσκολεύει πολύ για τον ασφαλισμένο. Σε ότι αφορά δε τις επικουρικές, εφόσον έχουμε να κάνουμε με τα παλιά (συγχωνευμένα πλέον ταμεία), η καταβολή τους μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα τέσσερα χρόνια”.

“Αποδεκατισμένα τα ταμεία”

Σκιαγραφώντας τα αίτια που οδήγησαν στο τέλμα, υπογραμμίζουν ότι “έχουμε να κάνουμε με ταμεία πλήρως αποδεκατισμένα από προσωπικό. Το αποτέλεσμα είναι πως σε κάποιους κλάδους, όπως οι εκπαιδευτικοί του δημοσίου, να χρειάζεται να περάσουν δυο χρόνια για να ξεκινήσει η εξέταση του φακέλου κάποιου για συνταξιοδότηση”.

Καταλήγοντας υπενθυμίζουν, πως “στην Γερμανία έκαναν προετοιμασία πέντε χρόνων για να συνενώσουν τρεις φορείς. Εδώ συνενώσαμε 15 κύριους φορείς και 50 επικουρικά ταμεία στον ΕΦΚΑ μέσα σε ένα χρόνο. Βάλαμε το κάρο μπροστά από το άλογο. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά αντί να ενισχύσουμε τον νέο φορέα, καθώς αρκετοί υπάλληλοι συνταξιοδοτήθηκαν ή ζήτησαν μετακίνηση σε άλλες υπηρεσίες, συνεχίσαμε να τον αποψιλώνουμε”.

Θοδωρής Καραγιαννίδης

tvxs.gr