Όταν η επιστημονική γνώση υπάρχει, οι ειδικοί είναι διαθέσιμοι να συνδράμουν και η σχολική κοινότητα έχει καταθέσει προτάσεις, αλλά οι εργασίες συνεχίζονται με πρακτικές που προκαλούν σοβαρά ερωτήματα, τότε η ευθύνη της δημοτικής αρχής δεν μπορεί να μείνει στο απυρόβλητο.

Σε μια ιδιαίτερα σοβαρή καταγγελία για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι εργασίες κλάδευσης των δέντρων στον χώρο του Γυμνασίου – Λυκείου Ζευγολατιού προχωρούν έξι εκπαιδευτικοί των δύο σχολικών μονάδων, απευθύνοντας έκκληση προς τους πολίτες και ζητώντας την άμεση παρέμβαση του Δήμου Βέλου – Βόχας.

Το ζήτημα δεν αφορά απλώς την αισθητική εικόνα του σχολικού περιβάλλοντος. Αφορά την υγεία και τη μακροβιότητα δεκάδων δέντρων, την περιβαλλοντική ποιότητα του σχολικού χώρου και, κυρίως, την ασφάλεια μαθητών, εκπαιδευτικών και επισκεπτών.

Σύμφωνα με την επιστολή τους, στον χώρο του σχολικού συγκροτήματος υπάρχουν περισσότερα από 50 δέντρα, μεταξύ των οποίων πεύκα, ελιές, λεύκες και ευκάλυπτοι. Πρόκειται για ένα σημαντικό φυσικό κεφάλαιο της σχολικής κοινότητας, που προσφέρει σκιά, ομορφιά και έναν πολύτιμο χώρο συνάντησης και καθημερινής δραστηριότητας για τους μαθητές.

Ωστόσο, οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι οι πρακτικές κλάδευσης που εφαρμόζονται το τελευταίο διάστημα απέχουν από τις σύγχρονες επιστημονικές αρχές διαχείρισης των αστικών δέντρων, προκαλώντας ανησυχία για τις συνέπειες που μπορεί να έχουν τα επόμενα χρόνια.

Υπήρχε επιστημονική γνώση, υπήρχαν ειδικοί και ένα οργανωμένο σχέδιο – Γιατί αγνοήθηκαν;

Το πλέον εντυπωσιακό στην υπόθεση είναι ότι η σχολική κοινότητα δεν ξεκίνησε από το μηδέν.

Με τη χρηματοδότηση του Δήμου Βέλου – Βόχας είχε πραγματοποιηθεί στον χώρο του σχολείου ειδικό σεμινάριο για τις ορθές και σύγχρονες πρακτικές διαχείρισης των αστικών δέντρων. Στο σεμινάριο συμμετείχαν ως ομιλητές ο ομότιμος καθηγητής Δασολογίας του ΑΠΘ και πρόεδρος της Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας, Θεοχάρης Ζάγκας, καθώς και ο αστικός δενδροκόμος Μηνάς Τσακιρίδης, πιστοποιημένος από τον ευρωπαϊκό οργανισμό European Arboricultural Council.

Μάλιστα, κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά, μαθητές και μαθήτριες, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Θεοχάρη Ζάγγα, δημιούργησαν το πρώτο Μητρώο Δέντρων σε σχολείο, καταγράφοντας τα είδη, τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε δέντρου ξεχωριστά, ενώ παράλληλα διατύπωσαν προτάσεις για την ορθή διαχείρισή τους.

Το Μητρώο επρόκειτο να ολοκληρωθεί τη φετινή χρονιά.

Κι ενώ, λοιπόν, είχε γίνει μια ουσιαστική προσπάθεια να αποκτήσει το σχολείο ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο φροντίδας του πρασίνου του, οι εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ότι οι εργασίες που πραγματοποιούνται σήμερα δεν ακολουθούν αυτή την κατεύθυνση.

Οι απαντήσεις των ειδικών προκαλούν σοβαρό προβληματισμό

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι απαντήσεις που έλαβαν οι εκπαιδευτικοί από ειδικούς, στους οποίους απευθύνθηκαν, θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα και αποστέλλοντας φωτογραφίες από τις εργασίες κλάδευσης, στέλνοντας και τις φωτογραφίες.

Σύμφωνα με τις επιστημονικές επισημάνσεις που τους διαβιβάστηκαν:

• Η καταλληλότερη περίοδος για την κλάδευση είναι από το τέλος του χειμώνα έως τις αρχές της άνοιξης, προκειμένου να περιορίζονται οι πιθανότητες προσβολής από μύκητες και έντομα.
• Με βάση τις φωτογραφίες που εξετάστηκαν, δεν εφαρμόζονται βασικές αρχές της ορθής κλάδευσης των δέντρων αστικού χώρου. Μεταξύ αυτών αναφέρονται η κατάλληλη διάμετρος των κλαδιών που αφαιρούνται, η αρχή της αντικατάστασης κάθε κλαδιού που κόβεται, η διατήρηση της φυσικής μορφής κάθε δέντρου, αλλά και η αποφυγή αποκορύφωσης των κωνοφόρων, όπως τα πεύκα.
• Οι συγκεκριμένοι χειρισμοί ενδέχεται να έχουν σοβαρές μακροχρόνιες συνέπειες τόσο για τα ίδια τα δέντρα όσο και για την ασφάλεια των πολιτών.

Μάλιστα, η επιστημονική προειδοποίηση για τις συνέπειες λανθασμένων τομών είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Όπως εξηγείται, όταν ένα κλαδί δεν αφαιρείται με τον σωστό τρόπο, το δέντρο μπορεί να αναπτύξει νέα κλαδιά, τα οποία έπειτα από τρία έως τέσσερα χρόνια ενδέχεται να αποκολληθούν υπό την επίδραση του ίδιου τους του βάρους, αυξάνοντας σημαντικά την επικινδυνότητά του.

Με άλλα λόγια, πρακτικές που ενδεχομένως εφαρμόζονται σήμερα με την επίκληση της ασφάλειας μπορούν, σύμφωνα με τις συγκεκριμένες επιστημονικές επισημάνσεις, να δημιουργήσουν μεγαλύτερα προβλήματα στο μέλλον.

Η ευθύνη του Δήμου και τα ερωτήματα που απαιτούν απαντήσεις

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης και εδώ πρέπει να δοθούν σαφείς απαντήσεις από τη δημοτική αρχή.

Πώς είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται εργασίες κλάδευσης σε έναν σχολικό χώρο με περισσότερα από 50 δέντρα, χωρίς να έχει προηγηθεί ή να εφαρμόζεται ένα σαφές, επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο διαχείρισης;

Έχουν ληφθεί υπόψη οι προτάσεις των ειδικών που είχαν ήδη επισκεφθεί το σχολείο και είχαν εκπαιδεύσει τη σχολική κοινότητα;

Για ποιον λόγο δεν αξιοποιείται η δυνατότητα συνεργασίας με τους συγκεκριμένους επιστήμονες, οι οποίοι, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς, έχουν εκφράσει τη διάθεσή τους να συνδράμουν;

Με ποια κριτήρια πραγματοποιούνται οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις και ποιος έχει την ευθύνη επίβλεψής τους;

Και, κυρίως, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη εάν οι σημερινές πρακτικές οδηγήσουν σε επιδείνωση της κατάστασης των δέντρων και σε αυξημένους κινδύνους για τη σχολική κοινότητα;

Οι εκπαιδευτικοί αναφέρουν ότι οι εκκλήσεις τους προς τον Δήμο δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει. Παράλληλα, ο αστικός δενδροκόμος Μηνάς Τσακιρίδης έχει δεσμευτεί να επισκεφθεί τον σχολικό χώρο, προκειμένου να επιδείξει τις ορθές πρακτικές κλάδευσης τόσο στους μαθητές όσο και στο επιστημονικό προσωπικό του Δήμου.

Έκκληση για άμεση διακοπή των εργασιών και επιστημονική παρέμβαση

Οι έξι εκπαιδευτικοί, Δέσποινα Μερτζανίδου, Βιολόγος, Κωνσταντίνος Φιλιππάκης, Φιλόλογος, Παναγιώτα Κεχρή, Φιλόλογος, Ειρήνη Νιάσκου, Φιλόλογος, Μαρίνα Κυριακοπούλου, Φυσικός και Αικατερίνη Τσαπάλου, Φιλόλογος, απευθύνουν έκκληση στους κατοίκους του Ζευγολατιού και στους πολίτες ευρύτερα να ζητήσουν την άμεση διακοπή των εργασιών και την κατάρτιση ενός ορθού σχεδίου κλάδευσης και διαχείρισης, σε συνεργασία με τους δύο ειδικούς.

Το αίτημά τους είναι απολύτως συγκεκριμένο: να σταματήσουν οι παρεμβάσεις που προκαλούν ανησυχία, να αξιοποιηθεί η επιστημονική γνώση και να προστατευθούν τα δέντρα του σχολείου.

Ο Δήμος Βέλου – Βόχας οφείλει να τοποθετηθεί δημόσια, να δώσει εξηγήσεις για τις πρακτικές που εφαρμόζονται και να αποδείξει ότι η προστασία της σχολικής κοινότητας και του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί πραγματική προτεραιότητα.

Τα δέντρα του σχολείου δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι να διαπιστωθεί ότι η ζημιά είναι πλέον μη αναστρέψιμη.