Η πρώτη ημέρα του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Μεσσηνιακή πρωτεύουσα, αποτέλεσε σημείο συνάντησης και διαλόγου για τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στο πλαίσιο των εργασιών του συνεδρίου, 12 αιρετοί από διαφορετικές περιοχές της χώρας – ανάμεσά τους οι εκπρόσωποι 3 μεγάλων δήμων της χώρας Αθηναίων,Πειραιώς και Πατρέων- μίλησαν στο pressvoice.gr και στον JustRadio964, καταθέτοντας τις απόψεις και τους προβληματισμούς τους για την οικονομική ασφυξία των δήμων, την ανάγκη ενίσχυσης των διαθέσιμων πόρων, το ενεργειακό κόστος, την ανακατανομή των αρμοδιοτήτων και τις αλλαγές που φέρνει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης. Οι παρεμβάσεις τους ανέδειξαν τις δυσκολίες της καθημερινής λειτουργίας των δήμων, αλλά και την επιτακτική ανάγκη για μια ουσιαστική αλλαγή στο μοντέλο λειτουργίας και χρηματοδότησης της Αυτοδιοίκησης.

Χάρης Δούκας: «Χρυσή ευκαιρία και τελευταία ευκαιρία» για τη διεκδίκηση 2,5 δισ. ευρώ

Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, χαρακτήρισε το συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα ως «χρυσή ευκαιρία και τελευταία ευκαιρία» διεκδίκησης πριν τις εθνικές εκλογές.

Ο κ. Δούκας έθεσε ως κεντρικό αίτημα την απόδοση των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ επιπλέον πόρων που διεκδικεί η ΚΕΔΕ για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους, τη σχολική στέγη και τις υποδομές των δήμων.

Αποκάλυψε μια τεράστια αδικία εις βάρος των δήμων όσον αφορά το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, σημειώνοντας ότι οι δήμοι πληρώνουν 24 λεπτά την κιλοβατώρα (4 έως 6 φορές ακριβότερα από τη βιομηχανία, η οποία χρεώνεται με 6 λεπτά την κιλοβατώρα). Κάλεσε τον Πρωθυπουργό να ανακοινώσει άμεσα την εξίσωση της τιμής του ρεύματος των δήμων με αυτή της βιομηχανίας στα 6 λεπτά, τονίζοντας ότι οι δήμαρχοι δεν πρέπει να αρκούνται σε υποσχέσεις που μεταγενέστερα μπαίνουν στο συρτάρι.

Γιάννης Μώραλης: Μικροί και μεγάλοι δήμοι στα πρόθυρα της κατάρρευσης

Ο Δήμαρχος Πειραιά, Γιάννης Μώραλης, προέβη σε μια δραματική αποτίμηση της κατάστασης, τονίζοντας ότι η τοπική αυτοδιοίκηση διανύει μία από τις χειρότερες και δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων ετών, καθώς τα αιτήματα των δήμων δεν εισακούγονται από την κυβέρνηση.

Ο κ. Μώραλης ξεκαθάρισε ότι το πυρηνικό πρόβλημα είναι το οικονομικό και συγκεκριμένα η ανεπάρκεια των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ). Εξήγησε ότι, ενώ ένας μελετημένος δήμαρχος μπορεί να βρει χρηματοδοτικά εργαλεία για έργα υποδομής, δεν υπάρχουν διαθέσιμες πηγές για την κάλυψη των καθημερινών λειτουργικών αναγκών. Προειδοποίησε ότι τόσο οι μικροί όσο και οι μεγάλοι δήμοι βρίσκονται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, διαψεύδοντας την αίσθηση της κεντρικής διοίκησης ότι πρόκειται για υπερβολή.

Παράλληλα, υπογράμμισε την απόλυτη ομοφωνία των 332 δημάρχων της χώρας —συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 200 που προέρχονται από τον χώρο της Νέας Δημοκρατίας— αποδεικνύοντας ότι το ζήτημα είναι αμιγώς αυτοδιοικητικό και όχι κομματική αντιπολίτευση. Αναφερόμενος στον Υπουργό Εσωτερικών Θόδωρο Λιβάνιο, σημείωσε ότι είναι γνώστης και ικανός, πλην όμως εφαρμόζει την κυβερνητική πολιτική. Επίσης, εξήγησε ότι η αύξηση της συμμετοχής των δήμων στους ΚΑΠ από 1,9% το 2019 σε 3% εξουδετερώνεται πλήρως από τις πολλαπλάσιες αυξήσεις στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, την ενέργεια, τα οικοδομικά υλικά και το μισθολογικό κόστος. Κατέληξε στηλιτεύοντας τη διαρκή μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δήμους χωρίς τους αναγκαίους πόρους.

Κώστας Πελετίδης: Τίποτα δεν χαρίζεται στην αυτοδιοίκηση

Ο Δήμαρχος Πατραίων, Κώστας Πελετίδης, έθεσε μια βαθιά πολιτική και διεκδικητική διάσταση, δηλώνοντας ότι θα ήταν ικανοποιημένος αν οι σύνεδροι προβληματίζονταν για τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων και σταματούσαν να «αγαπούν αυτούς που τους δημιουργούν χίλια δυο προβλήματα».

Ο κ. Πελετίδης υπογράμμισε ότι τίποτα δεν χαρίζεται στην αυτοδιοίκηση και ότι τα αποτελέσματα έρχονται μόνο όταν ο λαός και οι δημότες βγαίνουν στους δρόμους και διεκδικούν. Όρισε ως «όμορφη πόλη» όχι αυτή με τις αισθητικές παρεμβάσεις, αλλά την πόλη που δεν έχει φτώχεια, ανεργία και εξαρτημένα παιδιά.

Κατήγγειλε ότι οι πόροι της οικονομίας κατευθύνονται σε «ψευτοεπενδυτές», εξοπλιστικά προγράμματα και πανάκριβο εισαγόμενο φυσικό αέριο, αφήνοντας τις δημόσιες υποδομές και τα σχολεία απλήρωτα. Εξήγησε ότι η δημοτική αρχή Πάτρας πορεύεται με τίμια διαχείριση, ειλικρίνεια και κινητοποίηση της σχολικής κοινότητας και των πολιτών μέσω συλλαλητηρίων. Έκλεισε αναφέροντας την ιταλική λέξη «onore» (θέμα τιμής), τονίζοντας ότι η αυτοδιοίκηση δεν πρέπει να παραμένει απλός θεατής στα «πάρτι» των ισχυρών.

Τάσος Γκιολής: Πρωτοφανή κονδύλια στην αυτοδιοίκηση μετά το 2020

Ο Αντιπεριφερειάρχης Κορινθίας, Τάσος Γκιολής, αναφέρθηκε στην αυτοδιοικητική του διαδρομή από τον πρώτο βαθμό έως την Περιφέρεια Πελοποννήσου, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα στενής συνεργασίας μεταξύ Περιφέρειας, Δήμων και Κεντρικής Κυβέρνησης.

Ο κ. Γκιολής σημείωσε ότι η αυτοδιοίκηση πρέπει να διεκδικεί έργα και πόρους, υπογραμμίζοντας παράλληλα θετικά παραδείγματα συνεργασίας, όπως η κατασκευή του Περιβαλλοντικού Πάρκου στο Δήμο Κορινθίων κατά μήκος της εγκαταλελειμμένης σιδηροδρομικής γραμμής, έργο που μετέτρεψε μια εστία μόλυνσης σε χώρο αναψυχής και ποιότητας ζωής.

Παράλληλα, εξέφρασε τη στήριξή του στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τονίζοντας ότι μετά το 2020 και την πανδημία εισέρρευσαν στην αυτοδιοίκηση πρωτοφανή κονδύλια μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, γεγονός που αναγνωρίζεται από αυτοδιοικητικούς όλων των πολιτικών χώρων.

Νίκος Σταυρέλης: «Ένα απόλυτο μηδέν» το πρακτικό αποτέλεσμα των ανακοινώσεων Λιβάνιου

Ο Δήμαρχος Κορινθίων, Νίκος Σταυρέλης, σχολίασε την τοποθέτηση του Υπουργού Εσωτερικών Θόδωρου Λιβάνιου, επισημαίνοντας ότι, παρά τη γνώση του υπουργού για την αυτοδιοίκηση, το πρακτικό αποτέλεσμα των ανακοινώσεών του ήταν «ένα απόλυτο μηδέν» λόγω της διατήρησης του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου.

Ο κ. Σταυρέλης αποκάλυψε ότι απέστειλε προσωπική επιστολή στον υπουργό, θέτοντας πέντε συγκεκριμένα ακανθώδη ζητήματα:

Απαγόρευση Δικτύων Πόλεων: Τόνισε την παράλογη απαγόρευση σύστασης δικτύων πόλεων, αναφέροντας την πρωτοβουλία 13 δήμων για τη δημιουργία δικτύου στη διαδρομή του Αποστόλου Παύλου, η οποία μπλοκαρίστηκε νομοθετικά.
Γραφειοκρατία Προγραμματικών Συμβάσεων: Κατήγγειλε την αύξηση της γραφειοκρατίας, καθώς για μία προγραμματική σύμβαση απαιτείται πλέον απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής, στη συνέχεια του Δημοτικού Συμβουλίου και εκ νέου της Δημοτικής Επιτροπής για τους όρους.
Επαναφορά Ελέγχων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης: Επισήμανε την πισωδρομική υποχρέωση έγκρισης των αναμορφώσεων προϋπολογισμού από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση (με καθυστερήσεις 1 έως 1,5 μηνός ακόμη και για κονδύλια γραφικής ύλη, παιδικών σταθμών και σταδίων), κατάσταση που γυρίζει την αυτοδιοίκηση πριν το 1984.
Μεταφορά Αρμοδιοτήτων χωρίς Πόρους: Σημείωσε τη διαρκή μεταφορά δεκάδων αρμοδιοτήτων από το Κράτος και τις Περιφέρειες στους Δήμους χωρίς την ταυτόχρονη μεταφορά των απαραίτητων οικονομικών πόρων.
Έλλειψη Εμπιστοσύνης: Στηλίτευσε το έλλειμμα πραγματικής εμπιστοσύνης της κεντρικής διοίκησης προς τους δήμους.
Παρά τις δυσκολίες, δηλώνει μαχητικός και αισιόδοξος, διεκδικώντας καθημερινά στα υπουργεία και την περιφέρεια τα συμφέροντα των δημοτών Κορινθίων.

Γιώργος Γκιώνης: Οι δήμοι αναγκάζονται να «παρακαλούν» τα υπουργεία και τις περιφέρειες

Ο Δήμαρχος Λουτρακίου-Περαχώρας-Αγίων Θεοδώρων, Γιώργος Γκιώνης, περιέγραψε μια ιδιαίτερα πιεστική πραγματικότητα για τους δήμους της χώρας, επισημαίνοντας ότι όλοι οι δήμαρχοι προσέρχονται στο συνέδριο «μαζεμένοι» λόγω των ογκωδών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν καθημερινά.

Όπως ανέφερε, οι δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό και χρηματοδοτήσεις, ενώ το κόστος της ενέργειας και ειδικότερα του ηλεκτρικού ρεύματος έχει ξεφύγει τελείως. Παράλληλα, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τις δρομολογούμενες αλλαγές στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ). Ο κ. Γκιώνης υπογράμμισε ότι το κόστος υλοποίησης των έργων έχει αυξηθεί δραματικά, με αποτέλεσμα οι δήμοι να μην διαθέτουν δικούς τους πόρους και να βρίσκονται σε κατάσταση διαρκούς εξάρτησης, αναγκαζόμενοι να «παρακαλούν» τα υπουργεία και τις περιφέρειες. Κλείνοντας, εξέφρασε την προσδοκία του ενόψει της ομιλίας του Πρωθυπουργού και των επικείμενων εκλογών, μήπως υπάρξει κάποια ουσιαστική στήριξη προς την αυτοδιοίκηση.

Βλάσσης Τσιώτος: Η αυτοδιοίκηση είναι το «αμορτισέρ» της κοινωνίας

Ο Δήμαρχος Ξυλοκάστρου-Ευρωστίνης, Βλάσσης Τσιώτος, παρομοίασε τα ετήσια συνέδρια της ΚΕΔΕ με «ψυχοθεραπεία» των δημάρχων, όπου εκτίθενται τα διαχρονικά προβλήματα, εκφράζεται κατανόηση, αλλά η πραγματικότητα παραμένει αμετάβλητη.

Ο κ. Τσιώτος χαρακτήρισε την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση ως το «αμορτισέρ» της κοινωνίας που απορροφά όλους τους κραδασμούς και τις διαμαρτυρίες των πολιτών. Σημείωσε χαρακτηριστικά ότι οι δήμαρχοι καλούνται «να κάνουν το Μωυσή, να χτυπήσουν τη θάλασσα των προβλημάτων για να περάσουν απέναντι» χωρίς τους αντίστοιχους θεσμοθετημένους πόρους.

Αναδεικνύοντας τις τεράστιες ανισότητες μεταξύ των δήμων, ανέφερε ότι ο Δήμος Ξυλοκάστρου-Ευρωστίνης, με έκταση 420 τετραγωνικών χιλιομέτρων, λαμβάνει μόλις 300.000 ευρώ το χρόνο για έργα, την ώρα που αστικοί δήμοι της Αθήνας με έκταση 2,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων έχουν εντελώς διαφορετική δομή και πόρους. Έκλεισε την τοποθέτησή του επικαλούμενος τη ρήση του Νίκου Καζαντζάκη: «Μη ρωτάς θα κερδίσουμε, θα νικηθούμε; Μόνο πολέμα».

Ντίνα Νικολάκου: «Ταφόπλακα στη δημοκρατία» ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης

Η περιφερειακή σύμβουλος Πελοποννήσου με την παράταξη «Νέα Πελοπόννησος», Ντίνα Νικολάκου, εξέφρασε την έντονη αντίθεσή της στην κομματικοποίηση του συνεδρίου και της αυτοδιοίκησης γενικότερα.

Χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης ως «ταφόπλακα στη δημοκρατία», εκφράζοντας αμφιβολίες για το αν μετά τις εκλογές του 2028 θα υφίστανται θεσμοί όπως η ΚΕΔΕ και η ΕΝΠΕ με τη σημερινή τους μορφή, καθώς παρατηρείται συστηματική αλλοίωση του ρόλου των περιφερειακών και δημοτικών συμβουλίων σε διακοσμητικά όργανα.

Παράλληλα, στηλίτευσε την εικόνα πολυτέλειας και τα ακριβά αυτοκίνητα των κυβερνητικών στελεχών γύρω από το συνέδριο, υπογραμμίζοντας ότι οι ασκούντες εξουσία οφείλουν να επιδεικνύουν σεμνότητα όταν η κοινωνία δοκιμάζεται. Αναφερόμενη στην επίσκεψη του Πρωθυπουργού, υπενθύμισε τα οξυμένα προβλήματα της Πελοποννήσου, όπως την κατάρρευση των τιμών του ελαιολάδου και την αποβιομηχάνιση της Μεγαλόπολης, όπου παρά τους τεράστιους πόρους του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ), η μόνη κυβερνητική εξαγγελία αφορούσε τη δημιουργία φυλακών.

Δημήτρης Πιστεύος: Ο νέος Κώδικας περιορίζει τη φωνή της αντιπολίτευσης

Βρισκόμενος έξω από τον χώρο του συνεδρίου, ο επικεφαλής της παράταξης «Επόμενη Μέρα» του Δήμου Σικυωνίων, Δημήτρης Πιστεύος, εστίασε στις σοβαρές θεσμικές και δημοκρατικές στρεβλώσεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ο κ. Πιστεύος χαρακτήρισε τον νέο κώδικα ως τον πλέον αντιδημοκρατικό που έχει θεσπιστεί, καθώς περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα της αντιπολίτευσης και των μειοψηφιών να εκπροσωπήσουν τους πολίτες που τις ψήφισαν. Έφερε ως παράδειγμα τη διάταξη που υποχρεώνει τον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου να εισάγει τουλάχιστον τρία θέματα της μείζονος αντιπολίτευσης, σημειώνοντας ότι οι δημοτικές αρχές δεν πρέπει να οχυρώνονται πίσω από τα ελάχιστα όρια του νόμου.

Δεσμεύτηκε δημόσια ότι, εφόσον αναλάβει τη δημοτική αρχή, θα απελευθερώσει τις δημοκρατικές διαδικασίες, παρέχοντας ουσιαστικό λόγο και βήμα τόσο στις παρατάξεις της αντιπολίτευσης όσο και στους ίδιους τους δημότες, καθώς στόχος της αυτοδιοίκησης οφείλει να είναι η συλλογική εκπροσώπηση της κοινωνίας.

Μανώλης Μάκαρης: Έλλειψη πόρων και έλλειψη δημοκρατίας

Ο επικεφαλής της περιφερειακής παράταξης «Πρώτα η Πελοπόννησος», Μανώλης Μάκαρης, καλωσόρισε τους συνέδρους στην Καλαμάτα και συμπύκνωσε τα προβλήματα της αυτοδιοίκησης σε δύο άξονες: την έλλειψη πόρων και την έλλειψη δημοκρατίας.

Ο κ. Μάκαρης κατήγγειλε το νέο εκλογικό σύστημα ως ένα κατασκεύασμα «ενισχυμένης αναλογικής» που αποκόπτει τη λαϊκή βούληση από τα αποτελέσματα των εκλογών και εξυπηρετεί κυβερνητικές επιδιώξεις ελέγχου των δήμων και των περιφερειών. Επισήμανε ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο μετατρέπεται σε διακοσμητικό όργανο άνωθεν αποφάσεων, φέροντας ως παράδειγμα την πλήρη απουσία αρμοδιότητας της περιφέρειας για τη χωροθέτηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

Επιπλέον, κάλεσε την κεντρική διοίκηση να στρέψει την προσοχή της στα πραγματικά προβλήματα του αγροτικού κόσμου, τονίζοντας ότι οι ελαιοπαραγωγοί βρίσκονται σε απόγνωση με τις τιμές του ελαιολάδου να έχουν πέσει στα 3,00 έως 3,50 ευρώ το λίτρο.

Ελεάνα Κοτσίρη: Διεκδικητές ή «παλαμακιστές» των κυβερνητικών εξαγγελιών;

Η δημοτική σύμβουλος Δήμου Σικυωνίων, Ελεάνα Κοτσίρη, αναφέρθηκε στην αρχική ομιλία του Προέδρου της ΚΕΔΕ, η οποία αποτύπωσε με σαφήνεια το μεγάλο χρηματοδοτικό έλλειμμα των δήμων.

Εστιάζοντας στον Δήμο Σικυωνίων, η κυρία Κοτσίρη κατήγγειλε διπλή γλώσσα από τη δημοτική αρχή, αναφέροντας ότι ενώ στα συνέδρια εμφανίζεται να διεκδικεί, στην πραγματικότητα υποθηκεύει το μέλλον του τόπου για τη συντήρηση πελατιακών σχέσεων.

Έθεσε το καίριο ερώτημα αν οι δήμαρχοι στη λήξη του συνεδρίου θα αποδειχθούν ουσιαστικοί διεκδικητές των δικαιωμάτων της αυτοδιοίκησης ή απλοί «παλαμακιστές» των κυβερνητικών εξαγγελιών.