Έφυγε για την γειτονιά τών Αγγέλων ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς(1937 – 2026),ο σεβαστός μας καθηγητής στο πολιτικό τής Νομικής πού όταν μιλούσε είχες την αίσθηση ότι βρίσκεσαι στην Επίδαυρο,στο Ηρώδειο…σ’ έναν τέλος πάντων χώρο από εκείνους πού νικιέται ο χρόνος και ο χώρος..μα ποτέ η Γνώση ,ο Λόγος, πού δραπετεύει από τα τετριμμένα πρέπει των πανεπιστημιακών αιθουσών και γίνεται πνοή ζωής,πίνακας μιας Αναγέννησης τών καταφρονεμενων , τών εξορισμενων, τών εξοργιζμενων , τών αφρονων γερασμένων, τών ατάκτως προδομένων …
Η αίθουσα θυμάμαι μετατρεπόταν σε έναν ιερό χώρο ,και το μάθημα ήταν μια ιεροτελεστία με εκείνον ως Μέγα Αρχιερέα πού περίμενε μέχρι και τον τελευταίο να σταθεί όρθιος απέναντι στο φώς μιας γνώσης πού δεν εξαρτιόταν από χαραγμένες διαδρομές αλλά από ελεύθερες φωνές από εκείνες πού αδιαφορούν από τα πρέπει και τα όταν τών καθώς πρέπει τίποτα…
Όταν στην ζωή σου είχες την αγαθή τύχη να έχεις δασκάλους σάν τόν Κωνσταντίνο Τσουκαλά ,ένα μονάχα έχεις να πεις… να σκεφτείς…να καταθέσεις…”χαίρομαι πού ήμουν κι εγώ εκεί”…
Ναι…χαίρομαι πού ήμουν κι εγώ εκεί, στα παραρτήματα τής Νομικής, στο κτήριο Δοξιάδη στο Λυκαβηττό όπου μας δίδασκε κάτι πρωινά με τον μοναδικό του βαθυστόχαστο τρόπο ,με μια φωνή ταξιδευτή τής γνώσης με πάντα ένα αναμμένο τσιγάρο πού λες και οτι δεν έσβηνε ποτέ,κάτι σαν δάδα στο σκοτάδι, σύντροφος στην αναζήτηση μιας αλήθειας ανυπότακτης και ελπιδοφόρας,σ έναν κόσμο πού τον έμαθαν να επαναλαμβάνει και να απολαμβάνει πότε ένα λάθος και πότε ένα πάθος μέχρι την δύση τού δικού του ηλίου…
Καλό ταξίδι δάσκαλε…
Ένα ευχαριστώ είναι τόσο λίγο τελικά…
* Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς (1937 – 2026) υπήρξε Πολιτικός επιστήμονας, Κοινωνιολόγος, Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και τακτικό μέλος τής Ακαδημίας Αθηνών