Οι μεγάλοι δεν πεθαίνουν… γίνονται μνήμη της Εκκλησίας Τοπικές εκδηλώσεις

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα

Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από την ζωή και την ιστορία αφήνοντας το όνομά τους γραμμένο σε αρχεία, σε πρακτικά και σε φωτογραφίες. Και υπάρχουν άνθρωποι που γράφουν το όνομά τους στις καρδιές των ανθρώπων.

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου Προκόπιος ανήκει αδιαμφισβήτητα στη δεύτερη κατηγορία.

29 Ιουλίου 2017. Εννέα χρόνια συμπληρώνονται από εκείνη τη θλιβερή ημέρα που έφυγε τόσο απρόσμενα από τη ζωή. Κι όμως, ο χρόνος δεν κατάφερε να τον σβήσει. Αντίθετα, όσο περνούν τα χρόνια, τόσο πιο καθαρό γίνεται το αποτύπωμα που άφησε στην Εκκλησία και στην κοινωνία της Καβάλας και της Θάσου.

Γιατί ο Προκόπιος δεν ήταν ένας ακόμη Μητροπολίτης της Εκκλησίας μας που πέρασε από έναν θρόνο. Ήταν ένας ποιμένας που έζησε σαράντα τρία ολόκληρα χρόνια μαζί με τον λαό του. Γνώριζε τα πρόσωπα, τις οικογένειες, τις χαρές και τα προβλήματά τους. Δεν διακονούσε από απόσταση όπως κάνουν κάποιοι Ιεράρχες της εποχής μας. Περπατούσε ανάμεσα στους ανθρώπους του.Νοιαζόταν για το ποίμνιό του και για όσους αγαπούσε!

Ήταν ένας Ιεράρχης με σπάνια θεολογική κατάρτιση, διορατικότητα, ευρυμάθεια και παρρησία. Δεν φοβόταν να συγκρουστεί όταν πίστευε ότι διακυβευόταν η αλήθεια της Εκκλησίας. Ο λόγος του ήταν πολλές φορές αυστηρός, καυστικός αλλά ποτέ υποκριτικός. Πίσω από τον απόλυτο πολλές φορές λόγο του και το αυστηρό του βλέμμα έκρυβε μια καρδιά που αγαπούσε βαθιά, μια ψυχή σχεδόν παιδική, που συγκινούνταν περισσότερο από ένα τραγούδι των παιδιών μιας κατασκήνωσης, παρά από κάθε δημόσια τιμή και επιβράβευση.

Η γνωριμία μας ξεκίνησε όταν ήμουν ακόμη μαθητής του Δημοτικού. Εκείνος ήταν νέος και πολλά υποσχόμενος Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Κορίνθου, δίπλα στον μεγάλο Κορίνθου Παντελεήμονα Καρανικόλα, τον δεύτερο πνευματικό του πατέρα και μέντορα μετά τον Κορίνθου Προκόπιο Τζαβάρα, ο οποίος διαμόρφωσε τον χαρακτήρα του.

Ερχόταν συχνά στη Χίο και πάντα καμάρωνε που είχε γεννηθεί στο ευλογημένο νησί. Ερχόταν στη Χίο συνοδεύοντας τις ιεραποδημίες του αειμνήστου Μητροπολίτη Κορίνθου Παντελεήμονος με προσκυνητές από την Κόρινθο.Ο Παντελεήμων είχε δεσμούς με την Χίο δεδομένου ότι διετέλεσε και Πρωτοσύγκελλος της Μητροπόλεως κατά τα έτη της ποιμαντορίας του αειμνήστου Χίου Παντελεήμονος Φωστίνη.

Σε ένα από αυτά τα ταξίδια γνώρισα τον Προκόπιο. Ποιος θα μπορούσε τότε να φανταστεί ότι εκείνη η παιδική γνωριμία θα εξελισσόταν σε μια σχέση δεκαετιών;

Όταν εξελέγη Μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου, χάρηκα σαν να δικαιωνόταν ένας δικός μου άνθρωπος.

Ένας άνθρωπος που ποτέ δεν άλλαξε.

Ούτε όταν φόρεσε το εγκόλπιο και την Μίτρα.

Ούτε όταν κάθισε στον δεσποτικό θρόνο.

Παρέμεινε ο ίδιος απλός, προσιτός, ανεπιτήδευτος άνθρωπος που γνώρισα παιδί.

Στην πρώτη μου επίσκεψη στην Καβάλα, με υποδέχθηκε σαν να ήμουν μέλος της οικογένειάς του.

Δεν θυμάμαι τα κτίρια.

Δεν θυμάμαι τους δρόμους.Τοπικές εκδηλώσεις

Θυμάμαι μόνο τις ατέλειωτες συζητήσεις μας για την Εκκλησία, για το μέλλον της, για τους νέους Ιεράρχες- μεγάλο επίτευγμα του τότε Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ- που τότε έδιναν ελπίδα πως κάτι καινούργιο γεννιόταν.

Ο Προκόπιος ήταν από εκείνους που απέδειξαν ότι μπορεί κανείς να είναι ταυτόχρονα αυστηρός και βαθιά ανθρώπινος.

Απαιτητικός αλλά δίκαιος.

Πειθαρχημένος αλλά ποτέ σκληρός.

Δεν χάιδευε αυτιά.

Δεν έκανε δημόσιες σχέσεις.

Δεν αναζητούσε χειροκροτήματα.

Δεν διοικούσε την Μητρόπολη με τη λογική του δημοφιλούς επισκόπου.

Κυβερνούσε ως πατέρας.

Και οι πατέρες, όταν χρειάζεται, ελέγχουν. Δεν κολακεύουν.

Αυτή ήταν και η μεγάλη του αρχοντιά. Δεν αγάπησε ποτέ τη δημοσιότητα. Δεν αναζήτησε τα φώτα. Δεν μέτρησε την επιτυχία του με πρωτοσέλιδα, αλλά με λειτουργίες σε απομακρυσμένα ξωκλήσια, με σιωπηλές επισκέψεις, με ανθρώπους που ένιωθαν ότι απέκτησαν έναν πραγματικό πνευματικό πατέρα.

Ακόμη και όταν τον πίκραναν και τον διέσυραν κάποιοι άνανδροι, κατά πάντα ολίγοι, ο Προκόπιος αν και πικράθηκε, δεν δίστασε να πει μέσα από την καρδιά του το «άφες αυτοίς».

Τέτοιες ημέρες συνήθιζε να αποσύρεται στη Θάσο, στο αγαπημένο του Επισκοπείο στην Καλλιράχη. Εκεί ήταν πραγματικά ο εαυτός του. Χωρίς επισημότητες, χωρίς πομπές, χωρίς θορύβους. Εκείνος και η θάλασσα. Ένα μικρό ξωκλήσι, λίγοι φίλοι, η Θεία Λειτουργία και η προσευχή. Αυτή ήταν η ευτυχία του. Αυτή ήταν η ζωή του.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι η Καβάλα επιμένει να μην τον ξεχνά.

Δεν τον θυμάται από υποχρέωση. Τον θυμάται από αγάπη. Κατάλαβε τι είχε και τι έχασε!

Και αυτό δείχνει ότι η αγάπη δεν οργανώνεται. Δεν επιβάλλεται. Δεν σκηνοθετείται.

Ή υπάρχει ή δεν υπάρχει.

Και στην περίπτωση του Προκοπίου υπάρχει , δυνατή, ζωντανή και συγκινητική.

Και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο Προκόπιος αγαπήθηκε και εκτιμήθηκε περισσότερο μετά θάνατον απ´όσο όταν ζούσε.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ την τελευταία μας συνάντηση, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από την κοίμησή του.

Η συζήτηση γύρισε στον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο.

Τα μάτια του έλαμψαν, σχεδόν βούρκωσαν.

Η φωνή του έτρεμε.

«Έπρεπε να φτάσουμε ως εδώ για να δικαιώσουμε τον Γέροντά σου», μου είπε.

«Είχε τις υπερβολές του. Είχε και τον εγωισμό του. Αλλά είχε καρδιά μικρού παιδιού. Δεν κρατούσε κακία…»

Και ύστερα μου αποκάλυψε κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ.

«Πήγα τις προάλλες και του έκανα τρισάγιο στον τάφο του. Για να ησυχάσω κι εγώ…»

Εκείνη τη στιγμή επιβεβαίωσα για ακόμη μια φορά το ποιος ήταν πραγματικά ο Προκόπιος.

Ένας άνθρωπος που δεν φοβόταν να νικήσει τον εγωισμό του.

Που ήξερε να συγχωρεί.

Που ήξερε να αγαπά.

Που ήξερε να μετανοεί.

Αυτό είναι το πραγματικό μέγεθος ενός Επισκόπου.

Όχι οι τίτλοι.

Όχι οι τιμές.

Όχι οι εξουσίες.

Αλλά η ποιότητα της καρδιάς του.

Συγκινεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι ο διάδοχός του, ο Σεβ. Μητροπολίτης Φιλίππων κ. Στέφανος, δεν αντιμετώπισε τον προκάτοχό του ως σκιά που έπρεπε να ξεχαστεί, αλλά ως παρακαταθήκη που έπρεπε να διαφυλαχθεί. Η Μητρόπολη Φιλίππων χάρη στον πιστό συνεργάτη του αειμνήστου Προκοπίου,τον π. Γεράσιμο Φυλακτάκη, Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο και με την παρότρυνση του Στεφάνου, φροντίζει κάθε χρόνο με σεμνότητα και χωρίς ίχνος ανασφάλειας, να τιμά τη μνήμη του, να τον κρατά ζωντανό, αποδεικνύοντας ότι η αληθινή συνέχεια της Εκκλησίας οικοδομείται πάνω στον σεβασμό και όχι στη λήθη.

Έτσι λειτουργεί η Εκκλησία όταν έχει αυτοσυνειδησία. Δεν διαγράφει τους μεγάλους της. Τους τιμά. Δεν φοβάται τη σύγκριση. Την θεωρεί ευλογία.

Ο Προκόπιος λείπει σήμερα από την Ιεραρχία. Λείπει η καθαρή του σκέψη. Λείπει η θεολογική του συγκρότηση. Λείπει η ευθύτητα του λόγου του. Λείπει η τόλμη του να λέει την αλήθεια ακόμη κι όταν αυτή ενοχλούσε. Λείπει εκείνη η σπάνια ισορροπία ανάμεσα στην αυστηρότητα και στην πατρική αγάπη.

Και ίσως γι’ αυτό η απουσία του γίνεται χρόνο με τον χρόνο ακόμη πιο αισθητή.

Γιατί όσο αλλάζουν οι εποχές, τόσο μεγαλώνει η ανάγκη για ποιμένες που να εμπνέουν, να οδηγούν και να θυσιάζονται. Για Αρχιερείς που να θεωρούν την αρχιερωσύνη Σταυρό και όχι αξίωμα.

Ο Προκόπιος υπήρξε ένας από αυτούς.

Γι’ αυτό και δεν ανήκει μόνο στην ιστορία της Μητροπόλεως Φιλίππων. Ανήκει στην ιστορία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Ανήκει στην πανορθοδοξία ως κάτι μοναδικό.

Οι μεγάλοι Ιεράρχες δεν κρίνονται από το μέγεθος του θρόνου τους, ούτε από τις τιμές που έλαβαν. Κρίνονται από το κενό που αφήνουν όταν φεύγουν.

Και ο Προκόπιος άφησε ένα κενό που δεν αναπληρώθηκε ποτέ.

«Δίκαιοι εις τον αιώνα ζώσι».

Δεν είναι απλώς ένας βιβλικός λόγος. Είναι η πιο ακριβής περιγραφή της ζωής του.

Σήμερα λείπει ο Προκόπιος από την Εκκλησία γιατί ήταν ένας μεγάλος Ιεράρχης.

Λείπει από την Καβάλα γιατί ήταν ένας αυθεντικός πατέρας.Τοπικές εκδηλώσεις

Λείπει από την Ιεραρχία γιατί διέθετε μια μορφή με θεολογικό βάθος, εκκλησιαστικό ήθος και διορατικότητα.

Λείπει από όλους εμάς γιατί ήταν ένας αληθινός φίλος.

Κάποιοι άνθρωποι πεθαίνουν όταν σταματήσει να χτυπά η καρδιά τους.

Ο Προκόπιος δεν ανήκει σε αυτούς.

Θα ζει όσο θα υπάρχει ένας ιερέας που θυμάται την πατρική του συμβουλή, την βοήθεια και συμπαράσταση.

Ένας φοιτητής που μορφώθηκε χάρη στη σιωπηλή του προσφορά.

Ένας πιστός που ένιωσε την αγάπη του.

Ένας ασθενής που γεύτηκε την φιλανθρωπία του χωρίς να βαρυγκομεί και να λέει παντού τις ελεημοσύνες που κάνει όπως κάνουν σήμερα κάτι Αρχιερείς του γλυκού νερού.

Ένας άνθρωπος που θα ψιθυρίζει, περνώντας από τον τάφο του στο μοναστήρι του Αγίου Σίλα:

«Δεσπότη μου, δεν σε ξεχάσαμε. Και δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ.»

Αιωνία σου η μνήμη.

Η Εκκλησία έγινε φτωχότερη χωρίς την παρουσία σου.

Ο ουρανός, όμως, έγινε πλουσιότερος.

Πηγή: www.exapsalmos.gr