Σε μια περίοδο αυξανόμενων προκλήσεων για τον πρωτογενή τομέα, η συζήτηση για το μέλλον της Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034 αποκτά καθοριστική σημασία. Το διακύβευμα δεν είναι απλώς δημοσιονομικό· είναι βαθιά πολιτικό και αφορά την ίδια τη φυσιογνωμία της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής.

Η ΚΑΠ δημιουργήθηκε ως μία από τις πιο ουσιαστικές και συνεκτικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη στήριξη της αγροτικής παραγωγής, τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας και τη διατήρηση της ζωής στην ύπαιθρο. Ωστόσο, σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο αποδυνάμωσης, καθώς εντείνονται οι πιέσεις για περικοπές και «εθνικοποίηση» των πόρων.

Όπως τονίζει σε δήλωσή του ο Αντιπρόεδρος της LEFT στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Κώστας Αρβανίτης, η μετατροπή της ΚΑΠ σε ένα σύστημα «εθνικών πακέτων» χωρίς σαφείς κανόνες και μηχανισμούς ελέγχου δεν αποτελεί λύση, αλλά απειλή για τη συνοχή της ευρωπαϊκής πολιτικής. Η απώλεια του κοινού χαρακτήρα της θα οδηγήσει σε μεγαλύτερες ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών και σε αποσταθεροποίηση του αγροτικού τομέα.

Ήδη, τα πρώτα σημάδια είναι εμφανή: αυξημένη αβεβαιότητα, άνιση κατανομή πόρων και μειωμένη προβλεψιμότητα για τους παραγωγούς. Την ίδια στιγμή, οι αγρότες καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα ασφυκτικό περιβάλλον, με υψηλό ενεργειακό κόστος, επιπτώσεις από την κλιματική κρίση και περιορισμένη οικονομική στήριξη.

Σαν να μην έφταναν αυτά, διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, όπως η συμφωνία ΕΕ–Mercosur, εντείνουν τον ανταγωνισμό, επιτρέποντας την είσοδο προϊόντων που δεν υπόκεινται στα ίδια αυστηρά πρότυπα ποιότητας και περιβαλλοντικής προστασίας που ισχύουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω πίεση στο εισόδημα των Ευρωπαίων αγροτών.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάγκη για διαφάνεια και δικαιοσύνη καθίσταται επιτακτική. Οι ενισχύσεις της ΚΑΠ δεν μπορεί να λειτουργούν ως πεδίο εξυπηρετήσεων ή στρεβλώσεων. Αντίθετα, οφείλουν να κατευθύνονται σε εκείνους που πραγματικά παράγουν, συνδέοντας τις επιδοτήσεις με την ουσιαστική εργασία και την παραγωγική δραστηριότητα.

Η ΚΑΠ δεν είναι «κουμπαράς» για την κάλυψη άλλων πολιτικών προτεραιοτήτων. Είναι ένα θεμελιώδες εργαλείο στήριξης της αγροτικής οικονομίας και της ευρωπαϊκής υπαίθρου. Η αποδυνάμωσή της θα έχει άμεσες συνέπειες όχι μόνο για τους αγρότες, αλλά και για την επισιτιστική ασφάλεια και τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών.

Το μήνυμα είναι σαφές: δεν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω υποχωρήσεις. Η στήριξη των αγροτών δεν μπορεί να είναι επιλεκτική ούτε περιστασιακή. Απαιτεί σταθερές πολιτικές, επαρκή χρηματοδότηση και ξεκάθαρους κανόνες.

Σε τελική ανάλυση, η επιλογή είναι απλή αλλά κρίσιμη: ή η Ευρώπη επενδύει ουσιαστικά στον αγροτικό της κόσμο ή αποδέχεται τη σταδιακή αποδυνάμωσή του. Και αυτή είναι μια επιλογή που θα καθορίσει το μέλλον της ίδιας της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας.