Δέκα SOS για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές κατοικιών – Τα μυστικά και οι παγίδες λίγο πριν από την πρεμιέρα των νέων φορολογικών δηλώσεων

Φορολογική ανάσα παίρνουν φέτος χιλιάδες φορολογούμενοι που διαμένουν σε ιδιόκτητη ή μισθωμένη κύρια κατοικία, αλλά και όσοι πληρώνουν ενοίκιο για εξοχική ή φοιτητική κατοικία, μετά το ψαλίδι έως 35% που μπήκε στο τεκμήριο διαβίωσης για τις κατοικίες.

Οι αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης θα αποτυπωθούν στις φετινές φορολογικές δηλώσεις, περιορίζοντας τις φορο-επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά που κάθε χρόνο πέφτουν στην παγίδα τους. Το τεκμήριο εφαρμόζεται σε όλες τις κατοικίες, ανεξάρτητα εάν αυτές είναι ιδιόκτητες ή μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρούμενες, ενώ η μισθωμένη φοιτητική κατοικία δηλώνεται από τους γονείς ως δευτερεύουσα κατοικία ανεβάζοντας το συνολικό τεκμαρτό εισόδημα των γονιών.

Με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για την πρεμιέρα των νέων φορολογικών δηλώσεων, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

1. Νέο τεκμήριο διαβίωσης για τις κατοικίες κουρεμένο έως 35%. Το τεκμήριο υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνεια αλλά και την περιοχή όπου βρίσκεται το ακίνητο. Για κύρια κατοικία 80 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ/τ.μ. το τεκμήριο διαβίωσης από 3.200 ευρώ μειώνεται φέτος σε 2.240 ευρώ (μείωση 30%). Για κατοικία 120 τ.μ. που βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.000 ευρώ/τ.μ. το τεκμήριο κουρεύεται από 8.120 ευρώ σε 5.252 ευρώ (μείωση 35%). Η αντικειμενική δαπάνη προσαυξάνεται κατά 30% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 58% για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό. Για τις μονοκατοικίες το τεκμήριο προσαυξάνεται κατά 20%, ενώ για τις δευτερεύουσες κατοικίες τα ποσά του τεκμηρίου μειώνονται κατά 50%.

2. Αλλαγή κατοικίας. Όσοι άλλαξαν κύρια κατοικία μέσα στο 2025 θα πρέπει να δηλώσουν τα στοιχεία της στο έντυπο Ε1 της φορολογικής δήλωσης και συγκεκριμένα στον πίνακα 5. Ανάλογα με την επιφάνεια της κατοικίας και την περιοχή όπου βρίσκεται αυτή θα εμφανιστεί το ποσό της αντικειμενικής δαπάνης για τον υπόχρεο και τον/τη σύζυγο.

3. Πώληση κατοικίας. Σε περίπτωση πώλησης κύριας, δευτερεύουσας ή εξοχικής κατοικίας το 2025, στον πίνακα όπου εμφανίζονται τα ακίνητα, είτε βάσει της εικόνας Ε9 είτε βάσει της περσινής δήλωσης πρέπει να διαγραφεί το ακίνητο που ο φορολογούμενος δεν έχει πλέον στην κατοχή του.

4. Τροποποίηση στοιχείων. Όσοι δεν συμφωνούν με τα στοιχεία των ακινήτων, όπως αυτά εμφανίζονται στη φορολογική δήλωση, θα πρέπει να τα διαγράψουν και να τα εισαγάγουν ως νέα ακίνητα με τα σωστά στοιχεία. Οι αλλαγές αυτές αφορούν αποκλειστικά τη συμπλήρωση της δήλωσης Ε1 και δεν επηρεάζουν την περιουσιακή εικόνα του φορολογούμενου.

5. Διακοπή ηλεκτροδότησης. Η διακοπή ηλεκτροδότησης δεν συνεπάγεται κατάργηση του αριθμού παροχής. Ο αριθμός παροχής είναι ένας μοναδικός αριθμός, ο οποίος αναγράφεται στον μετρητή κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος (ρολόι) και χαρακτηρίζει τη σύνδεση του συγκεκριμένου ακινήτου με το δίκτυο παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.

6. Φιλοξενία. Τέκνα που φιλοξενούνται από τους γονείς τους, αλλά και όσοι δηλώνουν φιλοξενούμενοι δεν επιβαρύνονται με το τεκμήριο της κατοικίας στην οποία μένουν. Το τεκμήριο επιβαρύνει όσους προσφέρουν φιλοξενία.

7. Φοιτητική κατοικία. Η κατοικία που νοικιάζουν τα παιδιά, εξαρτώμενα μέλη που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης διαμονής, δηλώνεται ως δευτερεύουσα από τον γονέα, ώστε να επιβαρύνεται εκείνος από το τεκμήριο.

8. Δωρεάν παραχώρηση κατοικίας. Η δωρεάν παραχώρηση μιας κύριας κατοικίας επιφάνειας μέχρι 200 τ.μ. από γονείς σε παιδιά και αντίστροφα, προς παππούδες, γιαγιάδες και προς παιδιά, εγγόνια, είναι αφορολόγητη για τον φορολογούμενο που παραχωρεί την κατοικία. Για δωρεάν παραχωρούμενη κατοικία εφόσον αυτή υπερβαίνει τα 200 τ.μ. εφαρμόζεται τεκμαρτό εισόδημα 3% επί της αντικειμενικής αξίας της δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας και μόνο για την υπερβάλλουσα επιφάνεια.

9. Αγορά κατοικίας. Στο τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων λαμβάνονται υπόψη το τίμημα, ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων, τα συμβολαιογραφικά έξοδα, καθώς και λοιπά έξοδα και φόροι που καταβλήθηκαν το 2025 για την αγορά ακινήτων.

10. Κενή κατοικία. Δεν υπολογίζεται τεκμήριο στις περιπτώσεις των κενών κατοικιών.