Σχεδιασμοί για μεγάλες επενδύσεις σε αγωγούς, τόσο από την Αλεξανδρούπολη, όσο και από την Πολωνία, και νέους τερματικούς σταθμούς αεριοποίησης αμερικανικού LNG που θα αυξήσουν την ενεργειακή σταθερότητα, αλλά και ερωτήματα για τη βιωσιμότητα, καθώς δρομολογούνται σεισμικές έρευνες στο Ιόνιο και νοτιοδυτικά της Κρήτης για μελλοντική αξιοποίηση ● Νέο ενδιαφέρον για τις μετοχές της HelleniQ Energy.

Στήριξη στην ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) ζήτησε από την Ευρώπη ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic See LNG Trade (60% AKTOR, 40% ΔΕΠΑ Εμπορίας), Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας την περασμένη εβδομάδα στο 16ο Capital Link Greek Shipping Forum. Στην τοποθέτησή του στο πάνελ «Greece as Europe’s Energy Gateway: Maritime Power & Transatlantic Security» ο κ. Εξάρχου ανέπτυξε τις θέσεις του για την ενεργειακή θωράκιση της Ευρώπης, επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσης αναβάθμισης των υποδομών μεταφοράς LNG από τον Νότο στον Βορρά – μια πρόταση που όπως φαίνεται η Ευρώπη δεν έχει επιλογή να αρνηθεί. Στο πάνελ συμμετείχαν οι κ. Joshua Huck, επιτετραμμένος στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, ο δρ Νικόλας Π. Τσάκος, Founder & CEO της TEN LTD, και ο Φραγκίσκος Κανελλάκης (γιος της Αννας Αγγελικούση), Executive Director των Alpha Bulkers, Pantheon Tankers και Alpha Gas.

«Μόνο εάν τοποθετηθούμε στρατηγικά στην παγκόσμια αγορά LNG μπορούμε να βελτιώσουμε τη χρηματοοικονομική μας θέση και την επιρροή μας έναντι της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας» σχολίασε ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR και της Atlantic επιχειρώντας να οριοθετήσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο επιλογών και πρόσθεσε, ότι «είναι ώρα η Ευρώπη να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα, ότι το LNG αποτελεί αναγκαιότητα για τις επόμενες δύο δεκαετίες τουλάχιστον». Και καθώς τα δεδομένα της αγοράς έχουν αλλάξει μετά την προγραμματισμένη πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από το 2027 και τους πρόσφατους αυστηρούς περιορισμούς στο αζερικό φυσικό αέριο, ο κ. Εξάρχου προειδοποίησε (σε πλήρη ευθυγράμμιση με Αθήνα και Ουάσινγκτον) ότι «η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση».

Ενεργειακά ραντεβού

Παράλληλα ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε στο ζήτημα αναβάθμισης των υποδομών, εξηγώντας πως, ενώ η ζήτηση στον «Κάθετο Διάδρομο» αναμένεται να αγγίξει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως από το 2027, η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς από τον Νότο προς τον Βορρά περιορίζεται στα 2 bcm. Ετσι ο όμιλος AKTOR προκρίνει την άμεση αναβάθμιση του υφιστάμενου αγωγού, έργο που θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα σε 2-3 χρόνια, υπό την προϋπόθεση σύναψης μακροπρόθεσμων συμφωνιών για την προμήθεια LNG.

Παράλληλα με δηλώσεις του στο Reuters ο διευθύνων σύμβουλος της Atlantic Sea LNG Trade ενημέρωσε, ότι η κοινοπραξία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων για τη σύναψη πολυετούς συμφωνίας προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο αρχικός σχεδιασμός για την προμήθεια από 0,7 έως 2,1 bcm από το 2030 και για μια εικοσαετία φαίνεται ότι δεν αρκεί.

H υπό συζήτηση συμφωνία προβλέπει την προμήθεια έως 15 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) LNG σε ετήσια βάση με προορισμό την κάλυψη ενεργειακών αναγκών της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης, τονίζοντας ότι η τρέχουσα συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για διαπραγματεύσεις, καθώς μετά το 2030 οι τιμές ενδέχεται να αυξηθούν αισθητά λόγω πιθανής ανεπάρκειας προσφοράς σε σχέση με τη ζήτηση. Η εταιρεία επιδιώκει, να ολοκληρώσει τη συμφωνία σε συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για τις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσινγκτον, όπου έχουν κληθεί στον Λευκό Οίκο για μίνι υπουργική σύνοδο οι αρμόδιοι από χώρες του «Κάθετου Διαδρόμου» (Ελλάδα, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Μολδαβία, Αυστρία και Ουκρανία) με τη συμμετοχή και των εμπλεκόμενων εταιρειών, πιεζόμενες για μακροχρόνιες συμφωνίες με τις ΗΠΑ.

Βιωσιμότητα

Προφανώς οι υπολογισμοί γίνονται με το μάλλον απίθανο δεδομένο, ότι ο νέος «ψυχρός πόλεμος» με επίκεντρο την Ουκρανία θα κρατήσει… μια εικοσαετία και ενδιάμεσα θα βρεθούν επενδυτές και τράπεζες, να χρηματοδοτήσουν δεκαπλασιασμό της χωρητικότητας του αγωγού στον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο» εν μέσω στροφής σε εναλλακτική «καθαρή» ενέργεια.

Η ενεργειακή σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι φυσικά το ζητούμενο, όμως πρέπει να εξασφαλίζονται και βιώσιμα οικονομικά μεγέθη χωρίς επιδοτήσεις από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, για να γεμίσουμε την Ελλάδα με πλωτά ή επίγεια FSRU (τερματικός σταθμός μεταφόρτωσης και αεριοποίησης LNG).

Την ίδια ώρα ο πολωνικός τερματικός σταθμός Swinoujscie στη Βαλτική αποτελεί από το 2017 κύρια πύλη εισαγωγής αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, με δυναμικότητα 8,3 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) ετησίως και με σχέδια άμεσης επέκτασης των διασυνδέσεων φυσικού αερίου μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας, με στόχο την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας στον «Κάθετο Διάδρομο» από την υφιστάμενη χωρητικότητα των 2 bcm σε 4-6 bcm μεσοπρόθεσμα. Επιπλέον, το σχεδιαζόμενο πλωτό FSRU στο Γκντανσκ, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2028, εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 6 bcm ετησίως στη συνολική δυναμικότητα εισαγωγών LNG της Πολωνίας.

Εξορύξεις…

Μετά το νέο ραντεβού του Μητσοτάκη με τον Ερντογάν έρχεται και η ώρα των υπογραφών για τις συμβάσεις παραχώρησης με την κοινοπραξία Chevron – HelleniQ Energy για τα θαλάσσια blocks «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II». Μέσα στο επόμενο δεκαήμερο, στελέχη της αμερικανικής Chevron θα έρθουν στην Αθήνα για τα τυπικά (φωτογραφίες κ.λπ.) και με την ευκαιρία θα περάσουν από Τουρκία και Λιβύη. Στη συνέχεια η σύμβαση θα υποβληθεί στη Βουλή για κύρωση. Η κυβέρνηση προγραμματίζει, να έχει εγκριθεί το Περιβαλλοντικό Σχέδιο Δράσης μέσα στο 4ο τρίμηνο της χρονιάς, ώστε τους πρώτους μήνες του 2027 να ξεκινήσουν οι σεισμικές έρευνες.

…και πακέτα

Ολα αυτά προϋποθέτουν ευρύτερες διακρατικές συνεργασίες στην περιοχή, προφανώς με βάση εκκίνησης τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου που έχει προηγηθεί, ενώ το έντονο αγοραστικό ενδιαφέρον σε μετοχές της HelleniQ Energy (την ώρα που υποχωρούν οι πραγματικές επιδόσεις του διυλιστηρίου έναντι του ανταγωνισμού) δείχνουν, ότι πλησιάζει η ώρα για ένα νέο placement, που θα μειώσει περαιτέρω το μερίδιο του Ελληνικού Δημοσίου (τι περιμένατε, βρε κουτά…) και φέρνει νέα τζάκια στο προσκήνιο. Η συγκεκριμένη επένδυση έχει και μπόνους τους αγωγούς καυσίμων από το διυλιστήριο Ασπροπύργου, που φτάνει ώς το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος» και από τις εγκαταστάσεις στη Θεσσαλονίκη που εξάγει καύσιμα στη Βόρεια Μακεδονία.

Το μάζεμα των μετοχών της HelleniQ Energy γίνεται με δολάρια ελληνικών συμφερόντων, μέσω των χρηματιστηριακών Euroxx και Pantelakis Securities (υπό εξαγορά από την Credia Bank), οπότε τα… κεραμίδια είναι περιττά (όχι όμως και μοναδικά).

Υπερκέρδη

Σύμφωνα με τους αναλυτές της αγοράς πετρελαιοειδών, το τρίτο τρίμηνο του 2025 σημαδεύτηκε από έντονη διεύρυνση των περιθωρίων διύλισης, σε περιβάλλον υψηλής ζήτησης με χαμηλά αποθέματα και αυξημένες εισαγωγές μέσω Αιγύπτου, ενώ στο τελευταίο τρίμηνο τα περιθώρια (margins) της βενζίνης εκτοξεύτηκαν στα… 22,8 δολάρια/βαρέλι τον περασμένο Νοέμβριο, πριν συμμαζευτούν στα 15,5 δολάρια τον Δεκέμβριο (όμως τα περιθώρια του πετρελαίου κίνησης διατηρήθηκαν σε επίπεδα ρεκόρ, έως και 35 δολάρια/βαρέλι) επίπεδα που δεν είναι διατηρήσιμα σε μια ρυθμισμένη αγορά. Οι πρώτες εκτιμήσεις προσδιορίζουν λειτουργική κερδοφορία (EBITDA) άνω των 1,2 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, αλλά αυτά θα τα δούμε επίσημα στις 25 Φεβρουαρίου.

Πάρτι φυσικού αερίου και στην αντιστάθμιση ρεύματος

Μεταξύ 20 και 24 Ιανουαρίου 2026 δεν πέρασε απαρατήρητο ένα νέο παιχνίδι στην αγορά αντιστάθμισης, με πλήρη αντικατάσταση των ΑΠΕ από φυσικό αέριο ακόμη και τις μεσημεριανές ώρες, επιλογή που προφανώς εκτόξευσε τις χρεώσεις σε επίπεδα… βασικού μισθού για κάθε MWh. Προφανώς είναι τυχαίο, που ακόμη τα φωτοβολταϊκά είναι περιορισμένα να αποδίδουν ενέργεια στο δίκτυο μόνο μέσα σε λίγες ώρες και δεν έχουν προχωρήσει επενδύσεις σε μπαταρίες μεγάλης χωρητικότητας…

Γιάννης Μπαζαίος

πηγή: efsyn.gr